اگر تا امروز حتی یک فصل کامل با گردو کار کرده باشید، حتما فهمیده‌اید که کوددهی متعادل تعیین می‌کند باغ شما به چه وضعیتی برسد؛ تفاوت باغی که هر سال سود می‌دهد با باغی که فقط هزینه می‌سازد، معمولا در همین جزئیات است. در این مطلب کوددهی متعادل را از پایه و بدون تعارف باز می‌کنیم: از نشانه‌ها و زمان‌بندی تا اشتباهات رایجی که هزینه‌ساز می‌شوند. در همین مسیر، انتخاب یک خرید نهال گردو کاغذی سالم نقطه شروعی است که همه تلاش‌های بعدی را موثرتر می‌کند.
از آنجایی که در شیوه ی چالکود بیشتر از کودهای دامی کاملا پوسیده در ترکیب با سایر کودهای سریع الاثر استفاده می شود بنابراین عناصر غذایی موجود در کود دامی به صورت آهسته و پیوسته از بافت کود آزاد شده و در اختیار درخت قرار می گیرد، از این رو معزل گیاهسوزی در اثر محلول پاشی و یا جذب یکباره ی مقدار زیادی از عناصر غذایی را نخواهید داشت.
کود دامی موجود در چالکود می تواند به افزایش مواد آلی موجود در خاک پیرامون ریشه کمک کرده و باعث افزایش حاصلخیزی خاک و افزایش تخلخل خاک اطراف ریشه می شود، این کار به بهبود رشد ریشه و عمیق تر شدن ریشه و در نهایت کاهش حساسیت درخت در برابر سرما و گرما کمک می کند.
آزاد شدن پیوسته ی عناصر از بافت کود دامی می تواند همراه با آزاد سازی یونهای منفی و مثبت در خاک و در نتیجه اصلاح اسیدیته ی خاک به نفع رشد بهتر نهال گردو شود.
در استفاده از روش چالکود برای کود دهی نیاز به استفاده از ابزار و ماشین آلات کشاورزی خاص در پخش کود نخواهید داشت و تنها باید هزینه ی نیروی کارگری در حفر چاله و ریختن کود درون چاله را بپردازید.
زمانی که کود دامی درحال آزاد کردن عناصر غذایی خود به خاک است حرارت ایجاد کرده و این حرارت علاوه بر محافظت از ریشه در برابر سرما به ریشه ی درختان کمک می کند تا برای شروع فصل جدید آماده شوند.
همانطور که پیش تر هم عنوان کردیم اجرای اصولی چالکود می تواند به افزایش رشد و باردهی درختان گردو کمک کند و در مقابل اجرای اشتباه این روش کود دهی می تواند عکس عمل کرده و سبب از بین رفتن و ضعف درختان گردو شود، در ادامه برخی نکات بسیار مهم در رابطه با اجرای اصولی این شیوه از کود دهی را به شما آموزش می دهیم.
این نکته در مورد عملکرد چالکود بسیار با اهیمت است، چاله ای که در نزدیکی تنه حفر شود سبب زخمی کردن تنه و ریشه ها شده و همین امر ریشه و طوقه را به آلوده شدن به انواع و اقسام بیمارگرهای گیاهی مستعد می کند، همین امر حتی می توان سبب جلب برخی بیمارگرها مانند باکتری عامل گال باکتریایی به درختان گردو در اثر ترشحات ناشی از ریشه و طوقه ی زخمی شود.
بنابراین چاله را باید در انتهای محدوده ی سایه انداز درختان حفر کنید، این محدوده در واقع نشان دهنده ی مکان قرار گیری ریشه های مویین و محلی است که ریشه های مویین قرار است به آنها در سال بعد برسند و زمانی که به کود برخورد کنند عناصر غذایی آن را جذب می کنند.
بنابراین با توجه به اینکه سایه انداز درختان گردو با توجه به سن و رقم درخت گردو شعاع متفاوتی خواهد داشت در این قسمت ما نمی توانیم به شما بگوییم این مقدار فاصله از تنه ی درخت برای حفر چاله مناسب است، شما باید خودتان این فاصله را نسبت به سن و رقم درختان گردو تعیین نمایید.
نکته ی دوم مهم در مورد اجرای درست چالکود تعداد چاله مورد نیاز برای هر درخت است، این فاکتور نیز ارتباط مستقیم با سن درختان گردو داشته و بین دو تا 4 چاله متفاوت است به طوری که برای درختان جوان دو و برای درختان بالغ 4 چاله کفایت می کند.
در این مورد حتی فاصله ی درختان نیز تاثیر گذار است در صورتی که درختان را در فاصله ی کم از یکدیگر کاشته باشید مانند ارقامی اسرائیلی و ژنوتیپ برتر که فاصله ی درختان حدود 6 متر از هم در نظر گرفته می شود حفر یک چاله بین دو درخت کفایت می کند.
عمق چاله برای درختان گردو نیز مجددا با توجه به وسعت، گستردگی و عمق ریشه متفاوت است، تمامی این فاکتورها متغیری از سن درختان گردو و نوع بافت خاک و همینطور سیستم آبیاری درختان است، به طوری که درختان گردو در خاک شنی ریشه عمیق تر دارد اما در خاک رسی ریشه عمیق نمی شود، همینطور در سیستم آبیاری سطحی ریشه ها عمیق تر هستند در حالی که در سیستم آبیاری قطره ای ریشه ها تمایل به رشد سطحی تر دارند.
به طور کلی عمق چالکود با توجه به متغیرهای عنوان شده بین 30 تا 50 سانتی متر در نظر گرفته می شود تا کود در محدوده ی فعال ریشه های جوان و موئین قرار بگیرد.
برای اینکه کود موجود در چالکود بتواند به خوبی عناصر خود را آزاد کند نیاز به رطوبت دارد و تامین رطوبت کافی می تواند به ان امر کمک کند، اما باید دقت کنید که رطوبت بسیار زیاد و غرقاب شدن محل چالکود می تواند روی عملکرد آن تاثیر منفی گذاشته و سبب تسریع پوسیده شدن ریشه های موئین در این قسمت از رشد خود شوند.
از طرفی مراقبت از چالکود و تخریب و فشره نشدن محل چاله باعث می شود شما برای سال بعد نیازی به حفر چاله ی جدید نداشته باشید اما دقت کنید که با افزایش رشد سایه انداز درخت باید چاله را دور تر برده و در صورتی که درختان فاصله ی کمی داشته باشند با افزایش وسعت ریشعه ها حفر چاله بین دو درخت مناسب نیست.
فاکتور دما و رطوبت تاثیر زیادی در عملکرد چالکود درختان گردو دارد اما باید توجه داشت زمانی را برای انجام چالکود انتخاب کنی که این دو فاکتور بیش از اندازه نباشد به عنوان مثال دمای بالا سبب افزایش گرما در مجاورت ریشه و تسریع پوسیده شدن ریشه ای موئین می شود و یا رطوبت بسیار بالا نیز می تواند تاثیر عکس در عملکرد چالکود ایجاد کند، از این رو دو فصل مناسب برای انجام چالکود درختان گردو به ترتیب زیر توصیف می شود.
چالکود پاییزه: با توجه به رقم گردو در فصل پاییز و پس از برداشت میوه از درخت به دلیل کاهش دما و رطوبت نسبی مناسب بهترین فصل برای انجام چالکود درختان گردو خواهد بود.
چالکود زمستانه: برای انجام چالکود در زمستان بهترین زمان در نیمه های بهمن ماه را توصیه می کنیم چرا که در این زمان با افزایش گرمای خاک به بیدار شدن و فعال شدن ریشه ها کمک کرده و جذب عناصر غذایی برای شروع فصل بها را تسریع خواهد کرد.
برای انجام چالکود معمولا کودهای حیوانی کاملا پوسیده را با برخی عناصر غذایی و یا کودهای سریع الاثر شیمیایی ترکیب کرده و داخل چالکود می ریزند اما چیزی که در این زمینه بسیار اهمیت دارد این است که میزان عناصر غذایی که در اختیار درخت قرار می گیرد باید متناسب با نیاز درختان گردو باشد.
برای اینکه بدانید میزان نیاز درختان شما به عناصر چقدر است بهتر است از خاک پای ریشه ی درختان دقیقا در محدوده ی سایه انداز نمونه برداشته و به آزمایشگاه تجزیه ی خاک بفرستید، دقت کنید این خاک را از محل چالکود سال قبل برندارید که در نتیجه ی آزمون خطا ایجاد می شود، در نهایت با تکیه بر نتیجه ی آزمون می توانید مقدار و نوع کود در ترکیب چالکود را به درستی تعیین کنید.
در استفاده از کود دامی در ترکیب چالکود دقت کنید که کود باید به شیوه ی علمی و دقیق به طور کامل پوسیده شده باشد، انباشته کردن کود در کنار باغ نمی تواند منجر به پوسانده شدن کود شود و زمانی که از این نوع کود استفاده کنید کود دامی با جذب ازت از اطراف محیط ریشه تازه سعی در پوساندن خود می کند و همین امر سبب ایجاد ضعف بیشتر در درختان گردو می شود، علاوه بر این بذر علفهای هرز و اسپور قارچها و باکتریهای بیمارگر در کود نپوسیده زنده بوده و باعث رشد علف های هرز و گسترش شیوع بیماریهای ریشه در درختان گردو می شود.
توجه داشته باشید که در استفاده از کود دامی در چالکود به میزان حاصلخیز بودن خاک نیز توجه کنید، در مناطقی که خاک به اندازه ی کافی مواد آلی داشته و حاصلخیز باشد نیازی به استفاده از کود دامی ندارید چرا که تاثیر عکس در عملکرد درختان خواهد گذاشت.
در چالکود همچنین می توانید از کودهای پودری بر اساس میزان نیاز درختان گردو استفاده کنید به عنوان مثال در بسیاری از موارد استفاده از کودهای ماکرو سه بیست (NPK/20,20,20) برای تامین عناصر پر مصرف درخت گردو در طول فصل و یا از کود آهن پودری در چالکود استفاده می شود.
میزان نیاز ارقام مختلف گردو به عناصر غذایی می تواند متفاوت باشد و شما برای اینکه بدانید رقم درخت گردوی شما به چه میزان کود در زمان چالکود نیاز دارد بایستی در زمان انتخاب و خرید نهال گردو در این مورد با کارشناسان نهالستان مشورت کنید، این کارشناسان همچنین می توانند در سالهای بعد نیز مشاور شما در اجرای چالکود صحیح برای درختان گردو باشند.
در این قسمت لازم است برخی نکات بسیار مهم در استفاده از کود در چالکود را در نظر داشته باشید:
جمع بندی:
با توجه به مطالب عنوان شده دریافتید که استفاده از کود دامی در چالکود و یا هر نوع دیگری از کود در ترکیب با کود دامی به صورت چالکود تا چه اندازه می تواند در رشد و باردهی درختان گردو تاثیر گذار باشد اما باید در نظر داشته باشید که در استفاده از هر روش کود دهی چیزی که بسیار اهمیت دارد میزان استفاده از کود و عناصر غذایی است، در صورتی که کود مورد نیاز درختان دقیقا عناصری را در بر داشته باشد که کمبود آن در خاک و یا درخت وجود دارد می تواند تاثیر مثبت در رشد آنها داشته باشد، پس بدون انجام آزمایش تجزیه ی خاک اقدام به کود دهی با هیچ روشی نکنید.
در کوددهی متعادل معمولا چند مسیر پیش روی شماست و انتخاب درست به شرایط باغ شما بستگی دارد، نه به توصیه عمومی. اگر باغ تازه‌تاسیس است، ساده‌ترین و کم‌ریسک‌ترین مسیر را انتخاب کنید؛ پیچیدگی را برای سالهای بعد نگه دارید. اگر باغ جاافتاده است، می‌توانید سراغ روش‌های تخصصی‌تر بروید، به شرطی که زمان و ابزارش را داشته باشید. و اگر منابع محدود است، اولویت را به کاری بدهید که بیشترین اثر را روی همین فصل دارد. یک قاعده ساده همیشه جواب می‌دهد: مسیری را انتخاب کنید که بتوانید تا آخر با دقت اجرا کنید؛ کار نیمه‌تمام در باغ، بدتر از شروع نکردن است.
تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی کوددهی متعادل درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.
اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.
بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.
در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.
اگر در اجرای کوددهی متعادل مردد هستید یا شرایط باغتان خاص است، قبل از اقدام از کارشناس مشورت بگیرید؛ یک تصمیم درست، هزینه چند ماه اشتباه را حذف می‌کند. صفحه فروش نهال راهنمای کامل ارقام و انتخاب نهال مناسب اقلیم شماست.
نظرات کابران