در این مقاله می خواهیم به یکی از بیماری های خطرناک در باغات درخت گردو اشاره که به نام خط سیاه درخت گردو یا رگه سیاه گردو شناخته می‌ شود. معمولاً این بیماری در بین نهال گردوی ۵ ساله تا گردوی بالغ ۷۰ ساله را تهدید می کند. مطمئنا باغداران عزیز با آشنایی کامل این بیماری می توانند در مراحل اولیه آن را تشخیص داده و نسبت به درمان آن اقدام کنند. البته این بیماری جزو بیماری هایی می باشد که درمان کردن آن تقریباً غیر ممکن بوده و در صورت مرگ درخت مجبور به حذف آن می‌ شوند. به همین خاطر توصیه می‌ شود تا باغداران با انجام کارهای پیشگیرانه مانع بروز این بیماری در باغات گردوی خود شود.

نشانه های بیماری خط سیاه درخت گردو

با توجه به خطرناک و مخاطره آمیز بودن این بیماری معمولاً توصیه می شود تا کشاورزان نسبت به علائم ظاهری این بیماری دقت زیادی داشته باشند. چون آلوده شدن درختان باغ گردو باعث می شود، تا کشاورز هزینه های خیلی زیادی را برای درمان آن متحمل شود. همانطور که اشاره شد بهترین گزینه برای کشاورزان این است که با نشانه‌ های این بیماری آشنایی کامل داشته باشد.

البته قبل از توضیح در مورد نشانه های بیماری خط سیاه گردو باید بگوییم که تقریباً تمامی علائم بیماری درختان شبیه به یکدیگر می باشد. از این رو توصیه می شود با کوچکترین تغییری در ظاهر درخت گردو بلافاصله نسبت به آزمایش بر روی آن اقدام کنید، تا بتوانید نوع بیماری درخت گردو را تشخیص دهیم. نشانه های بیماری خط سیاه رنگ سیاه درخت گردو عبارتند از:

  • اولین نشانه ها معمولاً بر روی شاخساره ها خود را نشان می دهد. در واقع شما در انتهای شاخساره ها حالت تنک بودن سرشاخه را مشاهده می کنید که رشد خیلی ضعیفی دارد.
  • اگر درخت پیوندی باشد معمولا پا جوش های خیلی ریزی از محل پیوند دیده می شود.
  • اگر کمی به تنه درخت نگاه کنید، خواهید دید که سوراخ کوچکی بر روی تنه درخت وجود دارد. این سوراخ ها حالت عمودی دارد، شکاف های کوچک عمودی این بیماری بر روی تنه قابل مشاهده است.
  • معمولاً در بخش های پیوندی محل پیوند پایه و پیوندک به صورت بافت مرده خود را نشان می دهد.
  • از ظواهر این بیماری می توان به نوارهای سیاه رنگ و شانکرهای پوستی مشکی رنگ اشاره کرد که بر روی تنه درخت گردو ایجاد می شود.
  • در مراحل اولیه این رگه های سیاه به صورت پیوسته نمی باشد، ولی اگر کشاورز متوجه این بیماری نشود با گذشتن زمان این رگه ها به تدریج اطراف درخت را کامل می گیرد.
  • در مرحله آخر مهمترین علائمی که بیماری رگه سیاه خود را نشان می دهد، تغییر در برگ ها، کاهش میزان باردهی، کاهش کیفیت و ضعف عمومی درخت گردو می باشد.

عامل بیماری خط سیاه گردو در باغات

تحقیقاتی که در موسسه گیاهپزشکی انجام شده است ثابت شده عامل بیماری خط سیاهی که در باغات گردو وجود دارد، بخاطر باکتری برگ قاشقی گیلاس است که نام علمی آن (Cherry Leaf Roll)  می باشد. این بیماری همانند دیگر بیماری های باکتریایی درخت گردو به راحتی قابل انتقال بوده و یک درخت آلوده توانایی این را دارد که کل باغ را آلوده کند. به خاطر همین ویژگی است که کشاورز هم متحمل هزینه های سنگینی می شود. معمولاً به خاطر تاثیر این بیماری بعد از ۳ الی ۵ ساله درخت گردو به طور کامل نابود شده و کشاورز مجبور به حذف آن می باشد.

عملکرد باکتری بیماری خط سیاه در گردو

برای شناختن عملکرد باکتری خط سیاه در گردو باید بگوییم که این باکتری می تواند مدت طولانی بدون میزبان در محیط اطراف درخت زندگی کرده و منتظر یک شکاف و یا زخم در بدنه درخت باشد تا بتواند به بافت داخلی آن نفوذ کند. بعد از نفوذ باکتری بیماری خط سیاه به بافت داخلی درخت به سمت آوند ها و آبراه ها حمله می کند و با کنترل این آوند ها مانع تغذیه کامل درخت می شود.

در واقع این عامل و تاثیرات مربوط به آن، بین ریشه و قسمت های فوقانی درخت گردو قرار گرفته و سد راه رسیدن مواد مغذی و رطوبت کافی به شاخه، برگ و میوه می شود. پس از مدتی از آلوده شدن درخت علائم ظاهری اولیه خود را که مهمترین آنها زرد شدن برگ ها و ریزش آن و همچنین بی کیفیت شدن باردهی می باشد، دیده می شود.

معمولاً درمان خاصی نداشته در سال‌ اولیه قسمتهایی از درخت که آلوده شده است و محل تجمع باکتری می باشد جراحی و بعد از جراحی محل بریده شده را ضدعفونی کرده و در سه مرحله آن را پانسمان می‌ کنند، تا سریعتر بهبود پیدا کند. درختان گردو که سیستم دفاعی قوی دارند بلافاصله بافت خود را ترمیم کرده باردهی خود را آغاز می‌ کنند. ولی اگر در مراحل بعدی بیماری تشخیص داده شود قابل درمان نیست.

استفاده از سموم و آفت کش ها صرفاً مرگ این درخت را به تاخیر می‌اندازد. در حالت نرمال درخت گردو بعد از آلوده شدن 3 تا 5 سال طول می کشد تا به مرگ کامل برسد. کشاورز باید آن را حذف کرده و لاشه آن را به طور کامل منهدم کند، تا چرخه این باکتری بار دیگر آغاز به کار نشود. کشاورزان باید دقت کنند بعد از حذف درخت حتماً خاک مورد ضدعفونی کنید. شما به عنوان یک کشاورز با انجام دادن چند نکته ساده که در زیر به آنها اشاره می‌ شود تا حد زیادی می توانید از بروز این بیماری جلوگیری کنید.

دلایل شیوع باکتری خط سیاه در گردو

شما اگر به دلایل انتقال باکتری خط سیاه در گردو دقت کنید خواهید فهمید که به راحتی قابل کنترل است:

  • رعایت نکردن بهداشت باغ
  • استفاده کردن از ابزار آلات کشاورزی آلوده
  • خرید نهال آلوده
  • پیوند پیوندک آلوده و یا بر روی پایه آلوده
  • مقاومت پایین درختان
  • تغذیه نامناسب
  • آبیاری نامناسب
  • هرس غیر اصولی و غیر استاندارد
  • هرس کردن علف های هرز
  • تجمع حشرات موذی و استفاده نکردن از آفت کش ها برای از بین بردن آنها
  • کمپوست کردن زباله های آلوده
  • عدم مدیریت صحیح باغ

روش های پیشگیری از شیوع بیماری خط سیاه در گردو

از آنجایی که پس از شیوع بیماری خط سیاه گردو در باغ هایی با متراژ بزرگ قابل کنترل نمی باشد، همچنین جهت کنترل کردن این بیماری کشاورز مجبور است هزینه خیلی زیادی بپردازد،  از این رو توصیه می شود که راه های پیشگیری از شیوع بیماری خط سیاه گردو را یاد گرفته تا در صورت وجود کوچکترین مشکلی، بتوانید راهکارهای لازم را انجام دهید. با انجام راهکار های پیشگیرانه می توانید بیماری حاصل از این ویروس را در نطفه خفه کنید. این راهکارها عبارتند از:

  • پاک کردن آلودگی های اولیه در قسمتی از درخت گردو که می خواهید عمل پیوند را انجام دهید. همچنین استریل کردن ابزار پیوند درخت و بعد از پیوند زدن، ضدعفونی کردن محل زخم و استفاده از پانسمان های دقیق و بهداشتی
  • تهیه نهال و پیوندک های کاملاً سالم و عاری از هرگونه آلودگی و بیماری از نهالستان های معتبر و مجوز دار
  • از بین بردن علف های هرز از آنجایی که علف های هرز موجود در اطراف درخت باعث تجمع انواع حشرات و حیوانات موذی مانند موش ها می شود، توصیه می شود که همیشه به هرس کردن علف های هرز بپردازید و بهداشت باغ خود را رعایت کنید.
  • این باکتری جزو باکتری های رطوبت دوست می باشد بنابراین سعی کنید، میزان رطوبت و آبیاری درخت گردو را کاملا اصولی و استاندارد انجام دهید. رطوبت بیش از حد باعث ضعیف شدن ریشه در نتیجه ضعیف شدن درخت و نفوذ این بیماری ها به درخت می شود.
  • هرس مناسب و استاندارد یکی از عواملی است که مانع ایجاد بیماری ها در بین درخت گردو در باغات می شود. رسیدن نور خورشید به تمامی قسمت های درخت گردو باعث می شود تا عمل فتوسنتز با قدرت بیشتری انجام شده تغذیه بهتر انجام شود، سیستم دفاعی درخت گردو ارتقا پیدا کند. چون درختان اصلاح شده امروزی بسیار پربار هستند، شاخه و برگ آنها خیلی بیشتر از درختان سنتی است، به خاطر همین اگر حتی یک سال هرس نشود، شاخ و برگ ها بزرگ شده و بر روی یکدیگر تنیده می شود. همین امر عامل سایه برگ را به وجود می‌ آورد که باعث بروز مشکلات و بیماری های باکتریایی و قارچی می شود. شما با هرس مناسب و استاندارد می توانید علاوه بر تاثیر نور خورشید بر روی درختان گردو جریان هوا را در آنها افزایش دهید.
  • استفاده کردن از روش های نوین آبیاری و جایگزین کردن آنها به جای آبیاری غرقابی، چون غرقابی کردن اطراف درخت باعث افزایش رطوبت محیط اطراف درخت شده و درختان را مستعد بیماری‌ های مختلف از جمله رگه سیاه درخت گردو می کند.
  • استفاده از سموم که تحت نظارت متخصصین و مهندسین گیاه پزشکی انجام شود.
  • خرید نهال  گردو مقاوم در برابر این نوع بیماری، برای این منظور شما باید نهالستان معتبری بشناسید که بتوانید نهال گردوی تضمین شده و مقاوم که با محیط کشت باغ شما سازگار می باشد را خریداری کنید، معمولاً نهال های اصلاح شده و ژنوتیپ پالیز دارای مقاومت بالایی در برابر این نوع بیماری ها می باشد.
  • مدیریت صحیح باغ گردو، یک کشاورز و یک احداث کننده باغ گردو موظف است همیشه تنه درختان، شاخه ها و برگ های درخت گردو را به طور کامل و دقیق به هنگام آبیاری و یا بازدید های روزانه مورد بررسی قرار دهد، تا در صورت وجود کوچکترین تغییر در ظاهر، زخم و یا سوراخی پیگیر علت آن بشود. اگر شما بتوانید در این مرحله بیماری را تشخیص دهید مطمئناً می توانید درخت خود را نجات داده و آن را درمان کنید.

محاسبه ضرر مالی ایجاد شده توسط این بیماری

اگر بخواهیم به محاسبه ضرر مالی ایجاد شده توسط بیماری خط سیاه به درخت گردو بپردازیم باید بگوییم که در مرحله اول شما در نظر بگیرید که درخت شما آلوده شده و میزان باردهی آن کاهش پیدا کرده است. شاید در این مرحله چندان متوجه خسارت آن نشوید، چون صرفا چند کیلو گردو کاهش پیدا کرده است. در سال دوم شما مجبور هستید از انواع آفت کش ها و سموم استفاده کنید تا بتوانید به مداوای درخت خود بپردازید. این مرحله هم چندان خسارت به بار نمی آورد.

ولی در مراحل بعدی، همین درخت آلوده باعث آلودگی چهار درخت اطراف می‌ شود و چهار درخت اطراف نیز توسط روش های انتقال مانند وزش باد، قطرات باران و حشرات موذی درختان دیگر را آلوده می کند. تا اینکه شما بعد از ۳ الی ۴ سال متوجه می شوید که قسمتی از باغ گردو شما کاملاً آلوده به این بیماری است. در این زمان متوسط خسارت ناشی از آن خواهید شد.

بدترین قسمت چرخه بیماری نوار سیاه درخت گردو این است که چون کشاورز دقت نکرده و مدیریت درستی نداشته، مجبور است درختان آلوده را به طور کلی حذف کند. یعنی شما ۲۰ الی ۳۰ ساله که منتظر بارور شدن درخت بودید از بین می رود. باید خاک را بار دیگر به آزمایشگاه برده آنالیز کرده و آن را ضدعفونی و مغذی کنید. تا دوباره آن محوطه را آماده کاشت ارقام نهال گردوی جدید کنید که این کلاً هزینه و خسارت خیلی زیادی به همراه دارد.

کلام آخر

ما در این مقاله سعی کردیم یکی از مخرب ترین انواع بیماری درخت گردو را برای شما معرفی کنیم که به نام نوار سیاه گردو، رگه سیاه گردو و خط سیاه گردو شناخته می شود. هر سه تا یک بیماری می باشد. عامل آن باکتریایی است. اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود قابل درمان بوده ولی در مراحل بعدی نمی‌توان آن را درمان کرد. باید از محوطه باغ حذف کرد. در مورد راه های شیوع و راه های پیشگیری آن صحبت کردیم که مهم ترین قسمت در هر دو مدیریت صحیح و کامل باغدار بستگی دارد.

یک باغدار با خرید نهال مقاوم و با استقامت بالا و سازگار با محیط تا حدودی می تواند از شیوع این بیماری جلوگیری کند. ما به شما پیشنهاد می دهیم با ورود به سایت برتر نهال نسبت به خرید نهال گردو اقدام کنید. در این سایت فروش نهال گردو به صورت اینترنتی و غیر حضوری انجام می‌ شود. به راحتی می‌ توانید با گالری این سایت مراجعه کرده و از آخرین قیمت نهال گردو استعلام بگیرید. همچنین با شماره تماس هایی که در این سایت وجود دارد تماس گرفته و راهنمایی های لازم را کسب کنید.

علاوه بر آن سایت برتر نهال مجلات گیاه پزشکی که تمامی اطلاعات آن از سایت های خارجی و معتبر می باشد، را به شما ارائه می دهد تا در صورت لزوم با خواندن این مطالب بتوانید با این مشکلات مربوط به درختان گردو را آشنا شده و نسبت به درمان آن اقدام کنید. شما به عنوان یک باغدار یا خواننده و حتی محقق می توانید تمامی سوالات، پیشنهادات و نظرات و خود را کامنت کنید. مشاوران ما در اولین فرصت پاسخگو بوده و نسبت به حل کردن مشکل شما نهایت تلاش را خواهند کرد.