سوالی که این روزها از کارشناسان ما زیاد پرسیده می‌شود، دقیقا درباره افت است؛ از باغداران تازه‌کار تا کسانی که سال‌هاست با هلو زندگی می‌کنند، همه یک نقطه ابهام مشترک دارند. در این مقاله تلاش کرده‌ایم همان ابهام را با زبان ساده و مثال‌های باغی حل کنیم و در کنارش چک‌لیست عملی بدهیم تا دستتان برای شروع باز باشد. و اگر اصل انتخاب را درست شروع کنید، یک خرید نهال هلو بارده با ریشه قوی، نیمی از راه را قبل از هر کاری هموار کرده است.
شته ها در گونه های مختلفی وجود دارند و هر یک ویژگیهای ظاهری و زیستی مخصوص به خود را دارند، گونه های مختلف شته می توانند به انواع مختلف درختان میوه حمله کرده و با تغذیه از شیره ی گیاهی سبب ایجاد ضعف در درختان شوند، ایجاد ضعف غذایی در درختان می تواند سبب ریزش برگها، شکوفه ها، میوه ها و حتی کاهش رشد درختان شود که همه ی اینها منجر به کاهش عملکرد درختان میوه خواهد شد.
شته هایی مانند شته ی سبز هلو، شته ی مومی و شته ی خالدار از جله گونه های با دامنه ی میزبانی وسیع در بین شته ها هستند که به اغلب درختان میوه حمله کرده و سبب ایجاد ضعف در درختان می شوند، دامنه ی میزبانی وسیع این شته ها سبب می شود که هیچ گاه بدون میزبان باقی نمانند هر زمان یک میزبان به فاز خواب برود این شته های می توانند روی درختان همیشه سبز کوچ کرده و تا بهار و سبز شدن مجدد میزبان خود منتظر بمانند.
شناسایی گونه های مختلف شته می تواند به شما این امکان را بدهد که بتوانید مرحله ی حساس زندگی شته را شناسایی کرده و کنترل را درست در زمان حساس زندگی شته انجام دهید، شناسایی گونه ها ممکن است برای شما باغداران کار ساده ای نباشد اما کارشناسان و متخصصان گیاهپزشکمی توانند این کار را به سادگی از طریق کلیدهای حشره شناسی انجام دهند.
اما در مورد کنترل شته ها کلیاتی نیز وجود دارد که برای همه ی گونه های شته یکسان بوده و در این مقاله با اشاره به این کلیات مهم راهنمایی عمومی برای کنترل این آفات را به شما ارائه خواهیم کرد.
شاید برای شما جالب باشد بدانید که شته ها تنها از راه تولید مثل جنسی تکثیر نمی شوند بلکه از راه غیر جنسی که به آن پارتنوکارپی نیز گفته می شود تکثیر می شوند، این شیوه ی تکثیر به وسیله ی افراد ماده ی بکر زا بدون دخالت نرها انجام می شود که به حشره این امکان را می دهد که بتواند با سرعت بیشتری در شرایط مساعد تکثیر شود، این روش تکثیر به ویژه در شته ی سبز هلو که دامنه میزبانی بسیار وسیعی نیز دارد وجود داشته و سبب می شود این آفت در مناطقی که میزبان حساس و شرایط آب و هوایی مطلوب وجود دارد طغیان کند.
بنابراین دانستید که برای طغیان و در دسر ساز شدن شته ها در باغ دو شرط وجود دارد اول شرایط آب و هوایی مطلوب و دوم وجود میزبان حساس، شرایط آب و هوایی گرم با رطوبت نسبی متوسط می تواند از شرایط مطلوب آب و هوایی برای رشد شته ها به شمار رود و میزبان هم به صورت زنتیکی می تواند حساس باشد و یا اینکه در اثر تغذیه و آبیاری نا درست ما باغداران حساس شده باشد.
برای شناسایی شته در باغ خود باید به دنبال این حشرات در مراکز تجمع آنها بگردید، در جدول زیر محل تجمع برخی از گونه های خسارتزای شته را به شما آموزش می دهیم تا در مرحله ی پایش خود در باغ بتوانید قسمتهایی از درختان میوه که می تواند محل تجمع آنها باشد را به خوبی نگاه کرده و در صورت ورود و استقرار این آفت به باغ خود خیلی زود مطلع شوید و اقدامات کنترلی مخصوص را انجام دهید.
| گونه ی شته ی رایج | میزبان | محل استقرار | شکل ظاهری | علائم روی درخت |
| شته سبز هلو | وسیع و پلی فاز | پشت برگها، دم برگها و به ویژه در محل سرشاخه های جوان و یکساله | سبز رنگ، در دو فرم بالدار و بدون بال، | تردد بیش از اندازه ی مورچه ها، خیس و چسبناک شدن درخت |
| شته ی خالدار گردو | وسیع و پلی فاز | پشت برگها و در محل سرشاخه ها و در امتداد رگبرگها به صورت ردیفی | سیاهرنگ و خالدار و جثه ای نسبتا درشت | ضعف و زردی درخت و عبور و مرور مورچه روی شاخه ها |
| شته ی گل رز | گل سرخ و نسترن و دیگر اعضای خانواده گلسرخیان | پشت برگ و کل شاخه ها | رنگ سبز مایل به قهوه ای و پاهای سیاه رنگ | ضعف و زردی درختان |
| شته سبز سیب | سیب، گلابی، به، زالزالک و دیگر اعضای خانواده گلسرخیان | پشت برگها، سرشاخه های جوان و پاجوشها | سبز رنگ و تجمع در سرشاخه ها | تغییر شکل سرشاخه های جوان در اثر تغذیه ی این شته |
گونه های دیگری از شته ها نیز وجود دارند که می توان با شناسایی دقیق گونه روشهای دقیق تری را برای مدیریت آنها در نظر گرفت اما همانطور که در جدول می بینید نوع خسارت اغلب گونه های شته به دلیل نوع تغذیه ی مکنده ی یکسانی که دارند مانند هم بوده و بنابرین شیوه ی کنترلی هم که برای آنها در نظر گرفته می شود می تواند یکسان باشد، در ادامه روشهای پیشگیرانه از هجوم آفت شته به باغات را برای شما شرح می دهیم تا بدانید با انجام چه اقداماتی می توانید از هجومو طغیان شته در باغ خود جلوگیری کنید.
چنانچه اقدامات زیر را در باغ خود انجام دهید هیچ گاه با طغیان شته ها رو به رو نشده و نگرن استفاده از سموم مختلف برای کنترل آنها نخواهید بود.
درست است که شته ها آفات سرسختی هستند اما به هر حال مکنده بوده و برای تغذیه ی خود باید نیش خود را درون بافت گیاه فرو کرده و از آن تغذیه کنند، چنانچه دیواره ی سلولی خیلی ضخیم باشد و یا فشار آوندی بسیار بالا باشد حشره نمی تواند با نیش ظریف خود از این بافت تغذیه کند، بنابراین خرید نهال در ارقام مقاوم اولین راه پیشگیری از طغیان این آفت در باغ است.
ارقام مقاوم به صورت ژنتیکی دیواره ی ضخیم تر و فشار آوندی بالاتری دارند و زمانی که آفت شته بافت را پروب یا به اصطلاح تست می کند تشخیص می دهد این درخت برای تغذیه ی او مناسب نیست از روی آن بلند می شود.
حتی اگر باغ خود را با ارقام مقاوم احداث کنید اما برنامه ی آبیاری و کود دهی مناسب را برای آن در نظر نگرفته باشید درختان دچار ضعف شده و این ضعف نوعی دعوت نامه برای آفات مکنده و فرصت طلبی مانند شته ها به شمار می رود، خوب است بدانید آفت شته یک آفت درجه دو بوده که در گذشته ننی توانسته به باغات خسارت وارد کند و تنها به صورت فرصت طلب منتظر بوده درختان دچار ضعف شوند اما امروزه کاشت وسیع ارقام حساس و مدیریت باغداری غلط سبب طغیان این آفت شده است.
هرس درست و اصولی شاخه های درختان سبب تقویت بیشتر درختان شما می شود، درختان در زمان رشد رویشی سریع به عناصر غذایی بیشتری احتیاج دارند و این عناصر را از خاک تامین می کنند زمانی که منبع این عناصر در خاک محدود باشد و شاخه های غیر مثمر نیز انرژی از زمین دریافت کنند شاخه های جوان و یک ساله دچار ضعف شده و همین سبب می شود که موقعیت برای حمله ی شته ها به ویژه در سرشاخه های جان فراهم شود بنابراین با هرس درست و اصولی می توانید به تقویت درختان خود و جلوگیری از استقرار شته ها کمک کنید.
حتی اگر همه شرایط جلوگیری از ورود آفت را رعایت کرده باشید باز هم ممکن است آفت از طریق باد و روشهای دیگر به باغ شما راه پیدا کرده و روی درختان شما در شاخه های حساس مستقر شود چنانچه با پایش مداوم خیلی سریع از ورود و استقرار آنها مطلع شوید می توانید آفت را در نطفه خفه کرده و جلوی طغیان آن در باغ را بگیرید.
بر اساس تجربه ی مشاوران فروش نهال که طی سالها تجربه و صحبت باغداران به دست آمده است درصد بالایی از طغیان آفت شته در باغات میوه به دلیل آگاه نبودن به موقع از حضور آفت بوده و در صورتی که باغدار سریع از حضور آفت در باغ خود مطلع شود اصلا کار به طغیان و مستاصل شدن باغدار نخواهد کشید.
طبیعت در تعادل است خداوند طبیعت را در تعادل کامل آفریده است اما جایی که تعادل از بین رفته و طغیان ظاهر شده است شک نکنید که اقدامات خود انسانها این عاقبت را رقم زده است، دشمنان طبیعی آفات همیشه قادر به کنترل آفات هستند در صورتی که حضور داشته باشند و به واسطه ی سم پاشیهای بی رویه ی ما با استفاده از سموم غیر مجاز از بین نرفته باشند.
شک نداشته باشید در هر باغی که این آفت از کنترل خارج شده و طغیان کرده است باغدار یا باغداران مجاور و همسایه به صورت بی رویه از سموم غیر مجاز استفاده کرده اند و یا اقدام به کاشت ارقام حساس کرده اند و بنابراین این پی آمد را رقم زده اند.
حمایت از دشمنان طبیعی شته ها مانند شته ها و زنبورهای پارازیتوئید شته تنها با استفاده ی اصولی از هر سم و یا کود شیمیایی امکان پذیر است و نیاز به انجام کار خاصی و یا حتی رها سازی دشمن طبیعی در طبیعت نیست.
برای کنترل شته در باغاتی که آفت مستقر شده است در درجه ی اول هرس شاخه های به شدت آلوده و سوزاندن آنها توصیه می شود چرا که با این کار می توانید بخش یزرگی از آفت را حذف کنید بدون اینکه از سموم استفاده کرده باشید، فراموش نکنید که سم پاشی می تواند سبب ایجاد جمعیت مقاوم و طغیان آفت با جمعیت مقاومی شود که دیگر حتی با استفاده از سموم مختلف هم قابل درمان نباشد.
بنابراین استفاده از سم آخرین راه درمانی شما باید باشد، راه دوم برای کنترل شته اجرای برنامه ی آبیاری و کود دهی تقویتی و البته عدم استفاده ی بی رویه از کودهایی است که سبب رشد سریع رویشی می شوند، استفاده از کودهای دارای ازت بالا بافت را تردتر و حساس تر می کند در حالی که استفاده از کودهای پتاسیم دار و یا سیلیس دار سبب خشبی تر شدن بافت شده و درخت را برای تغذیه ی آفت نامساعد می کند.
سم پاشی راه نهایی برای کنترل شته به شمار می رود در صورتی که بخواهید این آفت در باغ شما به خوبی کنترل شود، بنابراین در صورتی که تمام اقدامات ذکر شده را در باغ خود انجام دادید و باز هم نیاز به سم پاشی احساس شد می توانید از سموم موثر و البته ایمن برای جمعیت دشمنان طبیعی سمپاشی را انجام داده و آفت را در باغ خود کنترل کنید.
نکته ی بسیار مهمی که در کنترل آفت شته باید در نظر داشت این است که همه ی باغداران مجاور باید برای کنترل این آفت به صورت یک دست عمل کنند، در شرایطی که شما برای کنترل آفت در باغ خود تلاش کنید اما در باغ مجاور هیچ اقدامی انجام نشود این امر موجب طغیان جمعیت مقاوم شته خواهد شد و بنابراین تمام اقدامات شما نیز هدر می رود،بنابراین با جدی گرفتن این آفت باید تمام باغداران با هم همکاری کرده و آفت را به صورت یکدست در منطقه کنترل نمایند.
دانستید که آفت شته به دلیل پلی سیکل و پل فاژ بودن می تواند بسیار خطر ناک باشد و با تولید جمعیت مقاوم می تواند به حالت طغیان و غیر قابل کنترل در بیاید اما چنانچه همه باغداران اصول مدیریتی صحیح را درباغ خود پیاده کنند دیگر نگرانی از این بابت وجود نخواهد داشت، لازم به ذکر است که قیمت نهال سالم و مقاوم با قیمت نهال بدون این شناسه ها متفاوت بوده اما با توجه به از بین بردن ریسک طغیان آفات و بیماریها توصیه می شود حتما نهالی را خریداری کنید که گواهی دار و مقاوم باشد.
چطور بفهمید در مسیر درست هستید؟ چند نشانه ساده اما قابل اعتماد وجود دارد. رشد رویشی یکنواخت و بدون جهش‌های عجیب، اولین نشانه سلامت است؛ جهش ناگهانی معمولا عدم تعادل را نشان می‌دهد. دوم، رنگ و حالت برگها در میانه فصل؛ برگ سالم نه زرد می‌زند و نه پژمرده می‌شود. سوم، ثبات در فصل بعدی: کاری که امسال درست انجام شده، سال بعد خودش را با کیفیت بهتر نشان می‌دهد. اگر این نشانه‌ها را ببینید، مسیرتان درست است و فقط باید تداوم داشته باشید. و اگر نشانه‌ها برعکس‌اند، زودتر وارد عمل شوید؛ در باغ، تاخیر همیشه گران‌تر از اصلاح است.
در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.
بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.
زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.
تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی افت درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.
برنامه‌ریزی برای افت نیازمند شناخت دقیق رقم و اقلیم است؛ اگر نیاز به راهنمایی دارید، از تجربه کارشناسان باغی کمک بگیرید. صفحه برتر نهال هم نقطه شروع خوبی برای مقایسه گزینه‌هاست.
برای مقایسه ارقام و انتخاب مناسب‌ترین گزینه، صفحه قیمت نهال هلو را از دست ندهید.
هر آنچه برای یک خرید مطمئن و اصولی نهال لازم دارید — یکجا
قبل از خرید، مناسب‌ترین رقم برای شهر و خاک شما را رایگان بپرسید:
بله؛ نهالها برای تمام نقاط کشور با بستهبندی استاندارد و در سریعترین زمان ممکن ارسال میشوند.
هر نهال با شناسنامه رسمی اصالت رقم، کارت سلامت و ضمانتنامه کتبی ارسال می‌شود؛ اصالت رقم تضمینشده است.
بله؛ راهنمای «روش کاشت نهال» سایت + مشاوره رایگان تلفنی کارشناسان، تا کاشت اصولی همراه شماست.
نظرات کاربران