تصمیم درباره گال وقتی درست است که هم منطقش را بدانید و هم ترتیب کارها را؛ چیزی که متاسفانه در بیشتر توصیههای سرسری گم میشود. در این راهنما برای بادام قدمبهقدم جلو رفتهایم و در هر بخش گفتهایم چه انتظاری داشته باشید تا وسط راه سردرگم نشوید. اگر هم تازه میخواهید باغ بزنید، همین حالا نگاهی به نهال بادام مامایی بیندازید؛ انتخاب درست روز اول، گرانترین اشتباههای بعدی را نمیسازد.
برای کنترل این بیماری باید در مورد آن اطلاعات جامع و کاملی داشته باشید و تلاش خود را در پیشگیری از ابتلا به این بیماری ببندید بنابراین ما در این مقاله قصد داریم شما را با این بیماری، نحوه ی ایجاد و شدت گرفتن بیماری و راه های پیشگیری از ابتلا به این بیماری در درختان بادام آشنا کنیم پس با ما همراه باشید.
بیماری گال طوقه در نهال بادام در اصل به وسیله ی یک بیمارگر خاکزاد به نام باکتری Agrobacterium tumefaciense ایجاد می شود، این باکتری خاکزاد که می تواند سالیان سال بدون میزبان در خاک به صورت ساپروفیت زندگی کند منتظر ترشحات ریشه ی میزبان پس از کاشت می ماند و به محض دریافت تحریک کننده های رشد از سوی ریشه ی درختان میزبان از جمله بادام شروع به فعالیت کرده و به سمت ریشه حرکت می کند.
پس از رسیدن به ریشه از طریق زخم روی ریشه و یا روزنه های موجود در ریشه جذب سیستم آوندی گیاه شده و خود را به ناحیه ی طوقه و ساقه ی درختان میزبان رسانده و در آنجا شروع به بیماریزایی می کند.
این باکتری زمانی که خود را به سلولهای ناحیه ی طوقه و ساقه برساند در آنجا بیمارگری خود را شروع می کند، بیمارگری به این طریق آغاز می شود که باکتری با ارسال فرستنده ی ژنتیکی خود به نام پلاسمید به درون سلول میزبان سعی می کند تا زنتیک سلول گیاه میزبان را به نفع خود تغییر دهد، پلاسمید در واقع قطعه ای DNA خارج کروموزومی مربوط به سلول باکتری است اما جالب است بدانید همه ی این باکتریها خوشبختانه حاوی پلاسمید نیستند، در واقع تنها باکتریهایی بیمارگر هستند که پلاسمید را در خود داشته باشند.
پلاسمید در ژنتیک خود قطعه ای تحت عنوان T-DNA دارد که این قطعه در واقع عامل بیمارگری در پلاسمید شناخته می شود و هر گونه نقص و یا جهش در این ناحیه باعث ایجاد اختلال در بیمارگری باکتری عامل بیماری گال طوقه خواهد شد.
پس تا اینجا دانستیم که با وجود خاکزاد بودن و خطرناک بودن باکتری عامل بیماری گال طوقه این باکتری تنها در صورت داشتند فرستنده ی ژنتیکی و تنها در صورت سالم بودن قطعه ی T-DNA در این فرستنده است که می تواند ایجاد بیماری در درختان میزبان خود کند.
پس از اینکه پلاسمید به سلول میزبان وارد شد قطعه ی بیمارگر را به درون هسته فرستاده و این قطعه با ژن میزبان ادغام می شود و نوعی نوترکیبی در سلول میزبان اتفاق می افتد، این نو ترکیبی قطعا به نفع باکتری بوده و هیچ منفعتی برای گیاه ندارد.
قطعه ی ژنتیکی انتقال داده شده با تولید پروتئین ها و ترکیباتی به نام اوپین و سایر ترکیبات تحریک کننده ی رشد سلولی سبب می شوند که خود گیاه در آن سلولها تکثیر بی رویه و حجیم شدن را دستور دهد و بنابراین در ناحیه ای که باکتری مستقر می شود که به طور عمده ناحیه ی ابتدایی ریشه، یقه، طوقه و شاید در برخی مواقع قسمتهای بالایی تنه ی درخت باشد شما شاهد گالهای ریز و درشت هستید که دور تا دور قسمت آلوده را می پوشاند.
همانطور که در نحوه ی بیماریزایی باکتری مشاهده کردید این باکاتری با تحریک رشد و تقسیم سلولی سبب ایجاد گال در درختان باداممی شود اما نکته ی مهم در اینجا این است که فشار ناشی از رشد سلولها به آوند درختان به حدی است که در مسیر انتقال آب و مواد غذایی به درختان ایجاد اختلال می کند.
بنابراین اگر به ناحیه ی طوقه، یقه و یا ریشه ی درختان آلوده دقت نکرده باشیم و این قسمتها را مورد معاینه قرار نداده باشیم در ابتدا ممکن است گمان کنیم درختان بادام تشنه اند و یا کمبود تغذیه دارند، در صورت آبدهی و کود دهی نشانه ها برطرف نمی شود و ممکن است به آفاتی که به ناحیه ی طوقه و ریشه خسارت می زنند مانند کرم سفید ریشه و یا سوسکها و پروانه های پوستخوار مشکوک شویم.
زمانی که به منظور پیدا کردن آفت در ناحیه ی طوقه و ریشه این ناحیه را مورد بررسی قرار می دهیم شاهد گالهای باکتریایی ریز و درشت خواهیم بود که دور تا دور ناحیه ی آلوده را احاطه کرده اند و در واقع منشاء بیماری و علائم ضعقف در درختان بادام همین گالها هستند.
این باکتری دامنه ی میزبانی نسبتا وسیعی داشته و روی بسیاری از درختان میوه و درختان جنگلی ایجاد بیماری می کند، در ایران خسارت این بیماری روی گردو، بادام، فندق و انگور در موارد بسیاری خسارت شدیدی ایجاد کرده و منجر به انهدام باغات میوه شده است.
هر عاملی که بتواند سبب وارد کردن عامل بیماری به خاک باغ شود و در گسترش آن کمک کند می تواند به عنوان عامل شدت دهنده به خسارت بیماری در نظر گرفته شود.
همانطور که پیش تر نیز بیان شد این بیماری خاکزاد بوده و در خاک آلوده سالیان سال باقی می ماند، در زمان احداث باغ در برخی مواقع ممکن است پس از انجام آزمایش تجزیه ی خاک با سبک یا سنگین تشخیص داده شدن خاکبه منظور اصلاح بافت خاک نیاز به آوردن خاک با بافت مورد نظر از منطقه ای دیگر باشید، در صورتی که خاک آورده شده آلوده باشد کل باغ شما درگیر این بیماری خواهد شد و خسارت شدیدی به باغداری شما در همان سالهای اول وارد خواهد کرد.
نهال بادام آلوده یکی دیگر از راه های اصلی انتقال این بیمارگر به باغ است، در صورتی که نهال را در خاک آلوده کاشته باشند و یا از منابع تغذیه ای آلوده برای تغذیه ی نهال در نهالستان استفاده کرده باشند این خاک آلوده حتی در مورد یک نهال می تواند کل باغ شما را طی چند سال آلوده کند، کافی است راه انتقال این بیماری با انجام عملیات باغبانی غیر اصولی و غیر بهداشتی هموار باشد.
این باکتری یک باکتری بسیار مقاوم است و چنانچه برای تقویت باغ خود قبل از کاشت نهال و پس از آن از کود دامی کاملا نپوسیده استفاه کنید بیمارگر می تواند در کود حضور داشته باشد و با یک بار استفاده از چنین کودی کل باغ را درگیر کنید.
این قضیه در مورد کپوستی که از مواد گیاهی مانند برگ گیاهان نیز تهیه می شود صدق می کند، در مورد کمپوست به دلیل اینکه از اجزای گیاهی استفاده می شود حتی این موضوع ریسک بالاتری دارد.
باکتری عامل بیماری چنانچه به مدت زمان مشخص در دمای بسیار بالا قرار نگیرد از بین نخواهد رفت و از این رو پوسانیدن صحص کود دامی و یا کمپوست به طوریکه دمای بالا به مدت طولانی در مرکز توده ی کود انبار شده فراهم شود شرط بسیار مهم در سالم بودن این نوع کودهای آلی است.
هر عاملی که سبب ایجاد زخم در ریشه ی درخت بادام شود سبب جذب باکتری بیمارگر به درختان می شود، این جذب می تواند به وسیله ی مواد بیوشیمیایی که از محل زخم ترشح می شود انجام شود، معروفترین ماده ی بیوشیمایی که از محل زخم ریشه ترشح می شود ماده ای به نام استوسرینگون است که برای باکتری ایجاد کننده ی گال بسیار جذاب است.
باکتری که در خاک خفته باشد به محض کاشت نهالی که ریشه ی آن صدمه دیده باشد به سرعت فعال شده و به سمت ریشه از طریق رطوبت خاک حرکت می کند و از محل همان زخم وارد گیاه می شود.
عواملی که سبب ایجاد زخم می شوند از قرار زیر هستند:
ضعف در درختان بادام می تواند ژنتیکی باشد یعنی رقم خریداری شده و کاشته شده رقم حساسی باشد و یا اینکه در اثر مدیریت غیر اصولی باغ در زمینه ی آبیاری و کود دهی ایجاد شده باشد.
همانطور که می دانید علاوه بر اینکه زمینه ی ورود بیمارگر گال به درختان ضعیف و تحت تنش بیشتر فراهم است میزان حمله ی آفات و بیمارگرهای دیگر به ریشه و طوقه ی درختان ضعیف نیز بیشتر است و همین امر می تواند سبب ایجاد زخم در ریشه و در نهایت جلب باکتری بیمارگر به ریشه شود.
برخلاف مطلبی که در بسیاری از وبسایتها به آن اشاره شده و هرس را به عنوان عامل انتشار این بیمارگر عنوان کرده اند باید بگوییم هرس درختان سالم سبب انتشار این بیماری نمی شود چرا که این باکتری در خاک است و تنها ایجاد زخم در ریشه است که سبب جلب باکتری به درختان سالم می شود، انجام هرس در فصل بارندگی و یا هرس شاخه در مورد باکتریهایی عامل تشدید کننده ی خسارت است که در اندامهای هوایی و شاخه ها حضور داشته باشند بنابراین سمپاشی با بردو فیکس نیز موثر نیست.
باکتری عامل بیماری در گال حضور دارد و تا زمانی که گال زخمی نشود آزاد نمی شود، زمانی که باغداران بر اساس اطلاعات اشتباهی که دارند اقدام به بریدن گال می کنند باکتری را در خاک رها می کنند و همین امر سبب انتشار هر چه بیشتر بیمارگر در باغ می شود.
در سیستمهای آبیاری سطحی که آب روی خاک جریان پیدا می کند در صورتی که آلودگی در قسمتی از خاک باغ وجود داشته باشد به سرعت به سمت قسمتهای دیگر باغ انتشار پیدا می کند و سبب افزایش خسارت ایجاد شده در باغ می شود.
کنترل بیماری:
از آنجایی که این بیماری در ژنتیک سلولهای درخت ایجاد اختلال می کند بنابراین درختان بیمار درمان پذیر نیستند، تنها راه کنترل این بیماری جلوگیری از ابتلای درختان به این بیماری است، تمام عواملی که سبب افزایش شدت خسارت بیماری می شدند می توانند به عنوان راهی برای پیشگیری از ابتلا به کار روند.
نهال بادام را تنها از مراکز معتبر فروش و نهالستانهای معتبر که برای نهال خود گواهی تاییدیه ی سلامت دریافت کرده باشند خریداری کنید.
خاک غیر کشاورزی احتمال آلودگی بسیار کمتری دارد و برای اصلاح بافت خاک قبل از کاشت نهال مناسب تر است، اما برای حصول اطمینان از خاک آزمایش بگیرید.
در صورتی که با توجه به سابقه ی کاشت در این منطقه به آلودگی گال شک دارید حتما از خاک آزمایش گرفته و در صورت مثبت بودن نتیجه ی آزمایش خاک را قبل از کاشت ضدعفونی کنید، ضدعفونی کردن نیز بهتر است با استفاده از روش آفتابدهی انجام شود.
کود دامی وکمپوست را تنها از مراکزی تهیه کنید که به صورت علم این کودها را تهیه می کنند.
در زمان خرید نهال به قیمت نهال بادام توجه نکنید و تنها نهالی را خریداری کنید که مقاومت کافی در برابر بیمارگرها داشته باشد.
بادغ بادام را پس از احداث رها نکنید و به تغذیه و آبیاری آن توجه کنید تا سبب جلب آفات خسارت زننده به طوقه و ریشه نشوید.
با استفاده از این سیستم آبیاری اگر آلودگی در قسمتی از خاک وجود داشته باشد به راحتی به قسمتهای دیگر منتقل نمی شود.
بریدن گال و ضدعفونی کردن و سمپاشی را کنار گذاشته و تنها درخت آلوده را حذف کنید، بریدن گال تنها سبب افزایش انتشار بیمارگر در باغ می شود.
خرید نهال به صورت نایلون پیچ و یا گونی پیچ مانع از زخم شدن ریشه نهال در هنگام انتقال به چاله می شود.
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
FA
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin-top:0in;
mso-para-margin-right:0in;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0in;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,sans-serif;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;
mso-bidi-language:FA;}
کلام آخر:
دانستیم که در مورد این بیماری درمان معنا ندارد و تنها درمان برای درخت آلوده حذف آن است، تاکید می شود به هیچ عنوان گال بیماری را نبرید و در آن خراش ایجاد نکنید و تمام تلاش خود را در جهت کنترل بیماری به پیشگیری از ابتلا و گسترش بیماری در باغ به کار ببندید.
زمانبندی، نصف موفقیت در گال است. در بهار، تمرکز شما باید روی حمایت از رشد رویشی تازه باشد و کاری که برنامه ریزی شده را با تاخیر شروع نکنید؛ تاخیر یکهفتهای در بهار، کل زنجیره را جابهجا میکند. در تابستان، نظارت و مدیریت آب و تغذیه اهمیت پیدا میکند و هر تغییر شدید باید در دفتر باغ ثبت شود. پاییز زمان جمعبندی و آمادهسازی برای خواب زمستانه است؛ کارهای انجامنشده را به زمستان نکشانید. و زمستان، فصل تصمیم است: برنامه سال بعد را همانجا بنویسید، نه در شلوغی اسفند. اگر این تقویم را دو سال اجرا کنید، میبینید که باغ شما به یک نظم پایدار رسیده که با اقلیم هم سازگار است.
بله و در باغهای بزرگ حتی توصیه میشود؛ اما واگذاری به معنای بیخبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحلهای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا میبرد و هم اختلافات بعدی را حذف میکند.
زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامهریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آبوهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بیبرنامه در وسط فصل است.
تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی گال درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی میبرد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغهایی که این کار را منظم انجام میدهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه بهمرور بهتر میشود و چرخه باردهی یکدرمیان کمرنگ میشود.
اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهمتر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصیتر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمونوخطا دارد.
اگر بعد از خواندن این مطلب تصمیمتان روشن شد، همین حالا اولین قدم را در تقویم باغ بگذارید؛ تاخیر در باغداری یعنی جابجایی سود به سال بعد. صفحه نهال فروشی هم برای بررسی و مقایسه در دسترس شماست.
هر آنچه برای یک خرید مطمئن و اصولی نهال لازم دارید — یکجا
قبل از خرید، مناسبترین رقم برای شهر و خاک شما را رایگان بپرسید:
بله؛ نهالها برای تمام نقاط کشور با بستهبندی استاندارد و در سریعترین زمان ممکن ارسال میشوند.
هر نهال با شناسنامه رسمی اصالت رقم، کارت سلامت و ضمانتنامه کتبی ارسال میشود؛ اصالت رقم تضمینشده است.
بله؛ راهنمای «روش کاشت نهال» سایت + مشاوره رایگان تلفنی کارشناسان، تا کاشت اصولی همراه شماست.
نظرات کاربران