بسیاری از باغداران ما را از این جمله شروع می‌کنند: «هر کاری می‌کنم، جواب نمی‌گیرم». وقتی جزئیات را مرور می‌کنیم، در بیشتر موارد قضیه به مبارزه برمی‌گردد؛ نه به شانس و نه به آب‌وهوا. در این مطلب همان مسیر تشخیصی را که با باغداران واقعی طی می‌کنیم، برای شما نوشته‌ایم تا مشکل را درست پیدا کنید. و اگر باغ هنوز در مرحله ایده است، بازار نهال هلو اصلاح شده را قبل از هر تصمیم مالی ببینید.
شته سبز هلو با نام علمی Myzus persicae از آفات با دامنه ی میزبانی وسیع بر روی هلو بوده که در صورت نبود میزبان می تواند به راحتی بر روی میزبانان دیگر مستقر شده و بقای خود را حفظ کند، خسارت این آفت از طریق مکیدن شیره ی گیاهی از بافت پارانشیم برگ بوده و در نقاطی که استایلت خود را وارد کرده و تغذیه می کند در آن قسمت از برگ سنتز کلروفیل دچار مشکل شده و زردی برگها ایجاد می شود.
شته های سبز هلو به صورت تخم و ماده های جفت گیری کرده بر روی علفهای هرز زمستان گذرانی کرده و در بهار با جوانه زدن درختان میزبان با تولید افراد بالدار و یا به کمک باد و پرندگان به روی درختان مهاجرت می کنند،در فصل رویش شته ها تکثیر غیر جنسی را به وسیله ی ماده های بکرزا دنبال کرده و به سرعت تکثیر می شوند، این شته ها در شرایط آب و هوایی مساعد خیلی سریع تکثیر پیدا کرده و می توانند در طول یک سال تا چندین نسل تولید کنند، و به همین دلیل می توانند در طول یک فصل کل درختان یک باغ را آلوده کنند.
شته ها با تغذیه از شیره ی گیاهی از بافت پارانشیم برگ باعث ایجاد اختلال در تولید کلروفیل شده و بنابراین فتوسنتز در گیاه را دچار اختلال می کنند، در نهایت درختان درگیر آلودگی را با زرد شدن برگ درختان به ویژه برگهای انتهایی نشان می دهند، برگهای انتهایی و دیگر برگهای آلوده با شته حالت لوله ای و پیچیدع به خود می گیرند ودر آلودگیهای شدید شته ها به طور واضح در سر شاخه های درختان آفت زده دیده می شوند، لوله شدن برگها یک نوع سیستم ایمنی برای شته ها ایجاد می کند به طوری که شته های درون برگهای لوله شده از دید رس حشرات دشمن طبیعی مانند زنبورهای پارازیتوئید و یا کفشدوزکها دور مانده و همچنین دسترسی پرندگان به آنها نیز مشکل می شود، علاوه بر آن سم پاشی نیز ممکن است با مشکل روبه رو شود چرا که در صورت استفاده از سموم تماسی سموم نمی توانند با بدن شته ها تماس پیدا کنند.
نشانه ی دیگر حضور آفت شته در نهال هلو حضور مورچها با تعداد زیاد اطراف تنه و شاخ و برگ درختان می باشد، چنانچه مسیر حرکت مورچه ها را دنبال کنید به تجمعی از شته ها زیر برگ درختان می رسید که با شدت مشغول فعالیت و تغذیه هستند، مورچه ها با شته ها هم زیستی دارند، همزیستی زندگی با سود دو طرفه است به این صورت که مورچه ها در قبال تغذیه از عسلک شته ها آنها را جابه جا کرده و در انتقال کلونی به قسمتهای بکر درخت نقش دارند، از طرفی از شته ها در برابر شکارگران محافظت می کنند، نقش دیگری که مورچه ها در زندگی شته ها ایفا می کنند این است که تخم شته ها را به لانه برده و در بهار این تخم ها می توانند تبدیل به شته شده و روی درختان منتقل شوند.
آخرین نشانه و یا خسارت آفت شته روی درختان شته تاثیر این آفت بر روی میزان باردهی بوده که در باغات آلوده محصول و باردهی کاهش می یابد.
شته های سبز هلو دامنه ی میزبانی بسیار گسترده ای دارند، از انواع علفهای هرز و گیاهان زراعی گرفته تا انواع درختان میوه و غیر بارده را درگیر می کنند، میزان خسارت این آفت روی میزبانان مختلف با توجه به میزان مقاومت آنها متفاوت می باشد، گسترده بودن دامنه ی میزبانی می تواند بسیار خطرناک باشد، از طرفی شته ها نسبت به نبود میزبان حساس نبوده و همیشه می توانند میزبانی برای تغذیه پیدا کنند تا به میزبان ترجیحی برسند، از طرف دیگر این آفت در مناطق گرمتر در زمستان نیز فعال بوده و تکثیر پیدا می کند، همین متوقف نبودن در طول سال سبب می شود این آفات همیشه در حال تغییر ژنتیکی خود به نفع مقابله با سدهای دفاعی میزبانان مقاوم بوده و پس از چند سال بتوانند بر مقاومت ارقام مقاوم نیز غلبه کنند.
در رابطه با پراکنش جغرافیایی شته سبز هلو این آفت در تمام مناطق با آب و هوای مختلف مستقر شده و به واسطه ی دامنه ی میزبانی وسیعی که دارد توانسته به خوبی در تمام مناطق با یافتن مناسب ترین میزبان مستقر شود و به درختان و یا گیاهان زراعی حساس به میزان زیادی خسارت وارد کنند.
در تشدید خسارت شته ها برخی عوامل موثر هستند که در این قسمت به برخی از مهم ترین آنها اشاره خواهیم کرد:
در ابتدای بحث کنترل شته و مورچه باید یاد آوری کنیم که مورچه ها به سمت عسلک ترشح شده از شته ها جذب می شوند و ایجاد مزاحمت می کنند بنابراین در صورت کنترل شته ها مورچه به خودی خود کنترل شده و مسیر خود را از روی درختان به مناطق دیگر جابه جا می کنند، با توجه به این نکته راه های کنترلی شته های هلو شامل دو دسته مسیرهای پیشگیرانه و مسیرهای کنترل آفت می باشد. که بر قیمت نهال هلو تاثیر زیادی دارد
روشهای کنترلی:
توجه داشته باشید که سمپاشی بی رویه می تواند تاثیر مخربی بر جمعیت دشمنان طبیعی این آفت داشته باشد، دشمنان طبیعی مانند زنبورهای پارازیتوئید وکفشدوزکها در طبیعت وجود دارند و بخش بزرگی از جمعیت شته را می توانند کنترل کنند.
در کنترل آفت شته و مورچه دقت داشته باشید که در صورت کنترل کردن شته ها مورچه ها خود به خود پراکنده می شوند و بنابراین مشکل اصلی درخت مورچه نیست، در کنترل این معزل استفاده ی مناسب از کودها و همینطور کاشت ارقام سالم و مقاوم بیشترین اهمیت را خواهد داشت، بنابراین در زمان احداث باغ اصول اولیه ی احداث را در نظر داشته باشید.
در سال‌های کارشناسی با باغ‌های مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم و هرکدام قیمت مشخصی برای باغدار داشته‌اند. اشتباه اول، شروع دیرهنگام است؛ وقتی زمان درست مبارزه از دست برود، دیگر با فشار کار جبران نمی‌شود. اشتباه دوم، کپی کورکورانه از باغ دیگر است؛ اقلیم و خاک شما با همسایه‌تان یکی نیست. اشتباه سوم، بی‌توجهی به نشانه‌های میانه راه است؛ درخت همیشه قبل از خراب شدن کامل، هشدار می‌دهد. و اشتباه چهارم، خرید ارزان و بی‌اصالت در شروع کار است؛ تفاوت قیمت در خرید اولیه ناچیز، بعدا چند برابر به صورت هزینه درمان برمی‌گردد. اگر فقط این چهار مورد را مدیریت کنید، بخش بزرگی از ریسک باغ حذف شده است.
تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی مبارزه درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.
اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.
بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.
در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.
شرایط هر باغ منحصربه‌فرد است؛ برای تصمیم دقیق درباره مبارزه، وضعیت خودتان را با کارشناس مرور کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید. صفحه نهال فروشی نیز راهنمای خوبی برای شناخت گزینه‌هاست.
نظرات کاربران