;

مبارزه با شته و مورچه درخت هلو و روش های پیشگیری و کنترل

بسیاری از باغداران ما را از این جمله شروع می‌کنند: «هر کاری می‌کنم، جواب نمی‌گیرم». وقتی جزئیات را مرور می‌کنیم، در بیشتر موارد قضیه به مبارزه برمی‌گردد؛ نه به شانس و نه به آب‌وهوا. در این مطلب همان مسیر تشخیصی را که با باغداران واقعی طی می‌کنیم، برای شما نوشته‌ایم تا مشکل را درست پیدا کنید. و اگر باغ هنوز در مرحله ایده است، بازار نهال هلو اصلاح شده را قبل از هر تصمیم مالی ببینید.

شته سبز هلو :

شته سبز هلو با نام علمی Myzus persicae از آفات با دامنه ی میزبانی وسیع بر روی هلو بوده که در صورت نبود میزبان می تواند به راحتی بر روی میزبانان دیگر مستقر شده و بقای خود را حفظ کند، خسارت این آفت از طریق مکیدن شیره ی گیاهی از بافت پارانشیم برگ بوده و در نقاطی که استایلت خود را وارد کرده و تغذیه می کند در آن قسمت از برگ سنتز کلروفیل دچار مشکل شده و زردی برگها ایجاد می شود.

چرخه ی زندگی شته سبز هلو:

شته های سبز هلو به صورت تخم و ماده های جفت گیری کرده بر روی علفهای هرز زمستان گذرانی کرده و در بهار با جوانه زدن درختان میزبان با تولید افراد بالدار و یا به کمک باد و پرندگان به روی درختان مهاجرت می کنند،در فصل رویش شته ها تکثیر غیر جنسی را به وسیله ی ماده های بکرزا دنبال کرده و به سرعت تکثیر می شوند، این شته ها در شرایط آب و هوایی مساعد خیلی سریع تکثیر پیدا کرده و می توانند در طول یک سال تا چندین نسل تولید کنند، و به همین دلیل می توانند در طول یک فصل کل درختان یک باغ را آلوده کنند.

علائم درگیری باغ به آلودگی با شته سبز هلو :

شته ها با تغذیه از شیره ی گیاهی از بافت پارانشیم برگ باعث ایجاد اختلال در تولید کلروفیل شده و بنابراین فتوسنتز در گیاه را دچار اختلال می کنند، در نهایت درختان درگیر آلودگی را با زرد شدن برگ درختان به ویژه برگهای انتهایی نشان می دهند، برگهای انتهایی و دیگر برگهای آلوده با شته حالت لوله ای و پیچیدع به خود می گیرند ودر آلودگیهای شدید شته ها به طور واضح در سر شاخه های درختان آفت زده دیده می شوند، لوله شدن برگها یک نوع سیستم ایمنی برای شته ها ایجاد می کند به طوری که شته های درون برگهای لوله شده از دید رس حشرات دشمن طبیعی مانند زنبورهای پارازیتوئید و یا کفشدوزکها دور مانده و همچنین دسترسی پرندگان به آنها نیز مشکل می شود، علاوه بر آن سم پاشی نیز ممکن است با مشکل روبه رو شود چرا که در صورت استفاده از سموم تماسی سموم نمی توانند با بدن شته ها تماس پیدا کنند.

نشانه ی دیگر حضور آفت شته در نهال هلو حضور مورچها با تعداد زیاد اطراف تنه و شاخ و برگ درختان می باشد، چنانچه مسیر حرکت مورچه ها را دنبال کنید به تجمعی از شته ها زیر برگ درختان می رسید که با شدت مشغول فعالیت و تغذیه هستند، مورچه ها با شته ها هم زیستی دارند، همزیستی زندگی با سود دو طرفه است به این صورت که مورچه ها در قبال تغذیه از عسلک شته ها آنها را جابه جا کرده و در انتقال کلونی به قسمتهای بکر درخت نقش دارند، از طرفی از شته ها در برابر شکارگران محافظت می کنند، نقش دیگری که مورچه ها در زندگی شته ها ایفا می کنند این است که تخم شته ها را به لانه برده و در بهار این تخم ها می توانند تبدیل به شته شده و روی درختان منتقل شوند.

آخرین نشانه و یا خسارت آفت شته روی درختان شته تاثیر این آفت بر روی میزان باردهی بوده که در باغات آلوده محصول و باردهی کاهش می یابد.

دامنه ی میزبانی و پراکنش شته های سبز هلو :

شته های سبز هلو دامنه ی میزبانی بسیار گسترده ای دارند، از انواع علفهای هرز و گیاهان زراعی گرفته تا انواع درختان میوه و غیر بارده را درگیر می کنند، میزان خسارت این آفت روی میزبانان مختلف با توجه به میزان مقاومت آنها متفاوت می باشد، گسترده بودن دامنه ی میزبانی می تواند بسیار خطرناک باشد، از طرفی شته ها نسبت به نبود میزبان حساس نبوده و همیشه می توانند میزبانی برای تغذیه پیدا کنند تا به میزبان ترجیحی برسند، از طرف دیگر این آفت در مناطق گرمتر در زمستان نیز فعال بوده و تکثیر پیدا می کند، همین متوقف نبودن در طول سال سبب می شود این آفات همیشه در حال تغییر ژنتیکی خود به نفع مقابله با سدهای دفاعی میزبانان مقاوم بوده و پس از چند سال بتوانند بر مقاومت ارقام مقاوم نیز غلبه کنند.

در رابطه با پراکنش جغرافیایی شته سبز هلو این آفت در تمام مناطق با آب و هوای مختلف مستقر شده و به واسطه ی دامنه ی میزبانی وسیعی که دارد توانسته به خوبی در تمام مناطق با یافتن مناسب ترین میزبان مستقر شود و به درختان و یا گیاهان زراعی حساس به میزان زیادی خسارت وارد کنند.

عوامل موثر بر تشدید خسارت شته سبز هلو :

در تشدید خسارت شته ها برخی عوامل موثر هستند که در این قسمت به برخی از مهم ترین آنها اشاره خواهیم کرد:

شرایط آب و هوایی: شته ها در مناطقی با شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب شدت خسارت بسیار بیشتری خواهند داشت، گرمای هوا سبب می شود این آفت با سرعت بیشتری تکثیر شود و علاوه بر آن این آفات در مناطق گرمسیر حتی در زمستان نیز به فاز دورمانت نرفته و در زمستان نیز فعال هستند، همین امر سبب می شود زمانی که درختان هلو از خواب زمستانه بیدار می شوند با جمعیت بسیار بیشتری از شته روبه رو شوند.
باد: باد عاملی است که می تواند به گسترش و پراکنش آفت در باغ کمک کند، تعداد افرار بالدار این آفت نسبت به افراد بدون بال کمتر بوده و این آفت حتی در صورت بالدار بودن قدرت پرواز زیادی نخواهد داشت بنابراین باد می تواند سبب گسترش بیشتر و افزایش خسارت آنها شود.
عدم رعایت بهداشت زراعی: این آفت در مناطق با زمستانهای سرد و در شرایط بدون علفهای هرز در برگهای ریخته کف باغ زمستانگذرانی می کند، عدم توجه به از بین بردن برگها ریخته کف باغ باعث افزای جمعیت آلوده کننده در بهار سال آینده خواهد بود.
استفاده از کودهای ازته: درختان برای رشد رویشی خود به کود ازت احتیاج دارند اما اگ کود دهی بدون حساب و کتاب و در شرایطی انجام گیرد که حتی درخت به آن نیاز نداشته باشد درخت را به تولید شاخه ها و برگهای جدید وادار کرده و علاوه بر آن جذب بیش از اندازه ی ازت در برگهای پیر نیز سبب ترد شدن دیواره ی سلولی می شود، این شرایط باعث می شود بافت برگ درختان هلو در برابر نفوذ استایلت شته ها حساس تر شده و مانند یک رقم حساس عمل کند، این شرایط سبب افزایش خسارت وارده از جانب شته ها می شود.
کاشت ارقام حساس: ارقام حساس هلو به صورت ژنتیکی دیواره های نازک تر و نفوذ پذیر تر در برابر استایلت شته ها ایجاد می کند و بنابراین جمعیت این شته ها بر روی میزبانان حساس با سرعت بیشتری تکثیر شده و خسارت وارد می کنند.
عدم استفاده از کودهای تقویت کننده: استفاده از کودهای تقویت کننده مانند کودهای حاوی پتاسیم، کلسیم و همینطور سیلیس می تواند به تقویت دیواره ی سلولی کمک کند، عدم استفاده مناسب از این کودها سبب ضعف بیشتر درختان در برابر خسارت شته ها خواهد شد.
عدم کنترل علفهای هرز: یکی از منابع زمستان گذران شته ها علفهای هرز موجود در باغات هستند که حتی برگهای ریختهکف باغ داخل شاخ و برگ این علفهای هرز می مانند و سبب افزایش جمعیت بهاره خواهد شد.
کاشت ارقام حساس زراعی پای درختان هلو: کاشت ارقام حساس زراعی که می توانند میزبان این آفت باشند سبب تشدید خسارت آفت به دلیل تشدید تکثیر جمعیت آفت در طول فصل می شود.
انتقال بیماریهای ویروسی : شته ها می توانند برخی بیماریهای ویروسی مانند بیماری ویروسی زخم آبله ای یا شارکا را انتقال دهند که در این صورت با بیماری همیشگی یک درخت و کاهش راندمان دائمی آن مواجه خواهیم بود، در این صورت حتی ممکن است با خطر آلودگی ویروسی در کل باغ نیز مواجه باشیم.

مسیرهای انتقال آفت به باغ سالم :

اولین راه انتقال آفت به باغ سالم خرید نهال آلوده می باشد.
حشرات، پرندگان و حیوانات: این موجودات می توانند شته ها را با اتصال به پا و پرهای خود در طول یک باغ و یا از یک باغ به باغ دیگر انتقال دهند.
استفاده از کودهای نپوسیده ی دامی: این آفت ممکن است در کودهای امسالی که نپوسیده اند وجود داشته باشند.
ابزارآلات و ماشینهای کشاورزی: این آفت همچنین به کمک انسان و به وسیله ی ماشینهای کشاورزی نیز منتقل می شوند.
باد: باد عاملی است که به پرواز افراد بالدار و یا انتقال افراد بدون بال تا مسافت مشخصی کمک کند.

کنترل آفت شته سبز هلو و مورچه ها :

در ابتدای بحث کنترل شته و مورچه باید یاد آوری کنیم که مورچه ها به سمت عسلک ترشح شده از شته ها جذب می شوند و ایجاد مزاحمت می کنند بنابراین در صورت کنترل شته ها مورچه به خودی خود کنترل شده و مسیر خود را از روی درختان به مناطق دیگر جابه جا می کنند، با توجه به این نکته راه های کنترلی شته های هلو شامل دو دسته مسیرهای پیشگیرانه و مسیرهای کنترل آفت می باشد. که بر قیمت نهال هلو تاثیر زیادی دارد

روشهای پیشگیرانه :

کاشت نهال سالم و بدون آفت: توجه داشته باشید که روشهای انتقال هیچ کدام به اندازه ی انتقال با نهال آلوده قدرتمند نیستند، بنابراین در خرید نهال هلو سالم و گواهی شده برای احداث باغ اطمینان حاصل کنید.
کاشت نهال مقاوم: ارقام مقاوم به خوبی می توانند در برابر ایجاد خسارت این آفت مقاومت کرده و با کنترل شیمیایی سبک این آفت در باغ کنترل خواهد شد.
عدم کاشت گیاهان زراعی حساس پای درختان: در صورتی که ارقام نهال مقاوم بکارید اما پای درختان از ارقام حساس زراعی کاشته شود مقاومت درختان به مرور زمان بی اثر خواهد شد.
عدم استفاده ی بیش از اندازه از کودهای ازته:تلاش باغداران باید بر تغذیه درختان بر اساس نیاز باشد، در صورتی که بدون نیاز سنجی کود دهی انجام شود طغیان آفات مکنده می تواند یکی از خسارات این عمل باشد.

روشهای کنترلی:

کنترل علفهای هرز: کنترل علفهای هرز می تواند به از بین بردن جمعیت زمستانگذران آفت منجر شده و جمعیت بهاره آفت به شدت کاهش می یابد.
از بین بردن برگهای ریخته کف باغ: پس از علفهای هرز و میزبانان زراعی، برگهای ریخته کف باغ می تواندبه عنوان مرجع بسیار با اهمیت برای زمستانگذرانی شته ها به شمار بیاید بنابراین در ازبین بردن آنها کوتاهی نکنید.
هرس سرشاخه های به شدت آلوده: تمرکز این آفت در سرشاخه ها به دلیل ترد بودن بافت سرشاخه بیشتر است، بنابراین هرس سرشاخه های شدیدا آلوده و پیچ خورده بسیار اهمیت خواهد داشت.
کود دهی درختان با کودهایی که دفاع درختان و مقاومت آنها را بالا می برد، استفاده از کودهای پتاس بالا و کودهای حاوی سیلیس در کنترل این آفت بسیار موثر خواهد بود.
سمپاشی با سموم موثر و مجاز در طول فصل رویش از آغاز بهار تا شروع پاییز، تعداد دفعات سمپاشی بسته به شدت آفت و میزان خسارت و همینطور میزان حساسیت درختان متفاوت خواهد بود و باید با در نظر گرفتن این شرایط به علاوه شرایط آب و هوایی تعداد دفعات سمپاشی تنظیم شود.

توجه داشته باشید که سمپاشی بی رویه می تواند تاثیر مخربی بر جمعیت دشمنان طبیعی این آفت داشته باشد، دشمنان طبیعی مانند زنبورهای پارازیتوئید وکفشدوزکها در طبیعت وجود دارند و بخش بزرگی از جمعیت شته را می توانند کنترل کنند.

کلام آخر :

در کنترل آفت شته و مورچه دقت داشته باشید که در صورت کنترل کردن شته ها مورچه ها خود به خود پراکنده می شوند و بنابراین مشکل اصلی درخت مورچه نیست، در کنترل این معزل استفاده ی مناسب از کودها و همینطور کاشت ارقام سالم و مقاوم بیشترین اهمیت را خواهد داشت، بنابراین در زمان احداث باغ اصول اولیه ی احداث را در نظر داشته باشید.

اشتباهات رایج در مبارزه که هزینه‌ساز می‌شوند

در سال‌های کارشناسی با باغ‌های مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم و هرکدام قیمت مشخصی برای باغدار داشته‌اند. اشتباه اول، شروع دیرهنگام است؛ وقتی زمان درست مبارزه از دست برود، دیگر با فشار کار جبران نمی‌شود. اشتباه دوم، کپی کورکورانه از باغ دیگر است؛ اقلیم و خاک شما با همسایه‌تان یکی نیست. اشتباه سوم، بی‌توجهی به نشانه‌های میانه راه است؛ درخت همیشه قبل از خراب شدن کامل، هشدار می‌دهد. و اشتباه چهارم، خرید ارزان و بی‌اصالت در شروع کار است؛ تفاوت قیمت در خرید اولیه ناچیز، بعدا چند برابر به صورت هزینه درمان برمی‌گردد. اگر فقط این چهار مورد را مدیریت کنید، بخش بزرگی از ریسک باغ حذف شده است.

سوالات متداول درباره مبارزه

مبارزه چقدر روی باردهی هلو تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی مبارزه درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع مبارزه به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا مبارزه برای ارقام مختلف هلو فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

پیش از اقدام به خرید، مشخصات و قیمت فروش نهال هلو را در صفحه اختصاصی آن بررسی کنید.

شرایط هر باغ منحصربه‌فرد است؛ برای تصمیم دقیق درباره مبارزه، وضعیت خودتان را با کارشناس مرور کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید. صفحه نهال فروشی نیز راهنمای خوبی برای شناخت گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

مبارزه با شته و مورچه درخت هلو و روش های پیشگیری و کنترل

شته سبز هلو :

چرخه ی زندگی شته سبز هلو:

علائم درگیری باغ به آلودگی با شته سبز هلو :

دامنه ی میزبانی و پراکنش شته های سبز هلو :

عوامل موثر بر تشدید خسارت شته سبز هلو :

مسیرهای انتقال آفت به باغ سالم :

کنترل آفت شته سبز هلو و مورچه ها :

روشهای پیشگیرانه :

کلام آخر :

اشتباهات رایج در مبارزه که هزینه‌ساز می‌شوند

سوالات متداول درباره مبارزه

مبارزه چقدر روی باردهی هلو تاثیر دارد؟

برای شروع مبارزه به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا مبارزه برای ارقام مختلف هلو فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

مقالات مرتبط

ارزش غذایی میوه هلو را بشناسید (خواص و ویتامین‌های هلو)

سوراخ شدن برگ درخت هلو و علائم،راه های کنترل

درخت هلو: روش های کاشت هلو و اصول نگهداری

نکات طلایی برای افزایش قدرت باروری درخت هلو

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

مبارزه با شته و مورچه درخت هلو و روش های پیشگیری و کنترل

شته سبز هلو :

چرخه ی زندگی شته سبز هلو:

علائم درگیری باغ به آلودگی با شته سبز هلو :

دامنه ی میزبانی و پراکنش شته های سبز هلو :

عوامل موثر بر تشدید خسارت شته سبز هلو :

مسیرهای انتقال آفت به باغ سالم :

کنترل آفت شته سبز هلو و مورچه ها :

روشهای پیشگیرانه :

کلام آخر :

اشتباهات رایج در مبارزه که هزینه‌ساز می‌شوند

سوالات متداول درباره مبارزه

مبارزه چقدر روی باردهی هلو تاثیر دارد؟

برای شروع مبارزه به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا مبارزه برای ارقام مختلف هلو فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

ارزش غذایی میوه هلو را بشناسید (خواص و ویتامین‌های هلو)

سوراخ شدن برگ درخت هلو و علائم،راه های کنترل

درخت هلو: روش های کاشت هلو و اصول نگهداری

نکات طلایی برای افزایش قدرت باروری درخت هلو

محصولات مرتبط با هلو

نهال هلو زعفرانی زودرس

نهال هلو دماوندی

نهال هلو شاستا

نهال هلو کاظمی

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ