;

شپشک ها، آفتی خطرناک برای درخت گردو (شپشک‌ها)

سوالی که این روزها از کارشناسان ما زیاد پرسیده می‌شود، دقیقا درباره شپشک‌ها است؛ از باغداران تازه‌کار تا کسانی که سال‌هاست با گردو زندگی می‌کنند، همه یک نقطه ابهام مشترک دارند. در این مقاله تلاش کرده‌ایم همان ابهام را با زبان ساده و مثال‌های باغی حل کنیم و در کنارش چک‌لیست عملی بدهیم تا دستتان برای شروع باز باشد. و اگر اصل انتخاب را درست شروع کنید، یک فروش نهال گردو با ریشه قوی، نیمی از راه را قبل از هر کاری هموار کرده است.

گاهی اتفاق می‌ افتد تشخیص دیررس این بیماری و آفت ها باعث از بین رفتن کل درخت گردو شده و خشک شدن آن می شود. یکی از مهمترین آفت های درخت گردو که عامل بسیاری از بیماری های قارچی و باکتریایی می باشد، می‌توان به شپشک ها اشاره کرد. شپشک ها موجودات بسیار ریزی هستند، به وسیله سم پاشی و روش های اساسی دیگر می توان آنها را به طور کامل نابود و از بین برد.

البته تحقیقات انجام شده نشان می‌ دهد که شپشک مخصوص گردو ضرر و زیان خاصی برای گردو نداشته و کشاورزان می توانند از آن چشم گیری کنند. متاسفانه شپشک ها نیز نژاد های مختلفی دارد و همین نژاد های متفاوت گاهی باعث بروز خسارت و آسیب های جدی به درخت می شود.

اگر شما هم جزو افرادی هستید که به وسیله آفت شپشک دچار خسارت شده اید، بهتر است در ادامه مقاله همراه ما باشید، در این مقاله سعی داریم اطلاعات مفید و جالبی در مورد آفت شپشک و راه های پیشگیری و شیوع آن در درخت گردو ارائه دهیم.

شپشک درخت گردو چیست؟

شپشک ها موجودات بسیار ریزی هستند که همانند دیگر آفت ها، جنس نر و ماده دارد. جنس نر و ماده از لحاظ ظاهر با یکدیگر متفاوت هستند. معمولا شپشک های نر که به سن بلوغ می رسند، می تواند به بارور کردن شپشک های ماده بپردازند. البته فرقی ندارد هر دو جنس شپشک برای درخت گردو مضر بوده و مانع رشد صحیح این درخت می شود.

شما برای جلوگیری از شیوع و پیشگیری آن ابتدا باید نژاد شپشک طغیان گر را که به باغ نهال گردو شما حمله کرده است، بشناسید. برای این کار اگر خودتان قادر به شناخت نژاد شپشک نیستید، میتوانید مقداری از نمونه آن را به آزمایشگاه گیاه پزشکی برده تا ضمن تشخیص نژاد شپشک، راه‌حل‌ های اساسی شیمیایی و یا بیولوژی را برای دفع این آفت ها به شما بگویند.

انواع نژادهای شپشک

شپشک مخصوص گردو، شپشک توت، شپشک قرمز گلآبی. شپشک مخصوص گردو هیچ زیانی برای درخت و باغ گردوی شما نخواهد داشت. شما باید تمامی توجه خود را بر روی شپشک سفید توت و شپشک قرمز گلابی معطوف کنید، در صورت کنترل نشدن آسیب های بسیار جدی به درخت گردو وارد می کند. در زیر به اختصار سعی می کنیم خصوصیات هر کدام را به طور کامل توضیح دهیم.

شپشک درخت گردو

موجودات بسیار ریزی هستند، نهایت ضرر آنها این است که باعث بیماری و ضعیف شدن درخت گردو می شود. ولی تاثیر خاصی بر روی میوه گردو نداشته و بار درخت همان کیفیت و مرغوبیت ثابت را خواهد داشت.

شپشک سفید توت

کمی پهن تر از شپشک های دیگر بوده به رنگ سفید و گاه نیز قرمز می باشد. تفاوت شپشک سفید توت با شپشک های دیگر به خاطر سپر مومی است که بر روی تنه ایجاد می‌ کند. متاسفانه ازدیاد شپشک سفید توت بر روی درخت گردو عواقب چندان خوشایندی نخواهد داشت. شپشک های ماده معمولا در فصل زمستان بارور شده و لارو آنها در طول فصل زمستان به خواب زمستانی فرو می روند.

با آغاز فصل بهار، رطوبت هوا همچنین بالا رفتن دما، شپش ها از پوسته خود خارج شده و به سمت شاخه های تازه شکوفه زده حمله برده و آنها را تحت تاثیر خود قرار می دهند. معمولا برای جلوگیری از ازدیاد شپشک های سفید توت بر روی درخت گردو از روش های سمپاشی استفاده می کنند. زمان استفاده از این سم پاشی ها درست زمان خروج آفت ها از لارو ها می باشد. اگر زودتر انجام دهید، مطمئنا تاثیر خیلی زیادی نخواهد داشت. معمولا فاصله بین دو سمپاشی ۱۵ روز است.

شپشک قرمز گلابی

پشم قرمز گلابی یکی دیگری از نژاد های شپشک می باشد و برای قیمت نهال گردو بسیار خطرآفرین است. اندازه ظاهری آن متوسط و کوچک تر از شپشک توت می باشد. از آنجایی که رنگ شپشک قرمز گلآبی، قرمز تیره است و از این رو به این نام می خوانند. معمولاً این نوع آفت بیشتر بر روی شاخه و بازوی درخت گردو زندگی می کند. شپشک گلابی جزو افت هایی است که گال سازی می کند.

یعنی مهمترین نشانه ظاهری وجود شپشک درخت گردو گال های درست شده توسط این آفت ها است. زمانی که آفت ها بر روی درخت گردو زندگی می کنند، تولید مثل انجام داده، جمعیت آنها روز به روز زیادتر شده و باعث تضعیف درخت گردو می‌ شود.

شپشک قرمز بر خلاف شپشک سفید توت زود تر بارور شده و در خرداد ماه از پوسته خود بیرون آمده، باعث خرابی و افت کیفیت میوه درخت گردو می شود. معمولاً برای پیشگیری از شپشک گلابی توصیه می شود از سموم و آفت کش های خاصی استفاده شود. بهتر است این اطلاعات را از متخصصین گیاهپزشکی کسب کنید. ولی تحقیقات نشان داده استفاده از سموم مسی تاثیر خیلی زیادی در کاهش میزان این آفت ها مخصوصاً شپشک قرمز گلابی دارد.

عملکرد شپشک ها بر روی میوه درخت گردو

قبل از اینکه در مورد نحوه عملکرد شپشک ها بر روی درخت گردو صحبت کنیم، بهتر است یک اشاره کوچک و ظاهر شپشک داشته باشیم. معمولاً به صورت حشرات بسیار ریزی می باشند که قطر آنها حدود ۱ الی۲ میلیمتر است. آنها به راحتی می توانند، هر قسمت از شاخه درخت گردو را گرفته و آن را مورد حمله قرار دهند. با چشم غیر مسلح قابل دیدن می باشد. عملکرد شپشک به گونه ای است که باعث ریزش میوه های نارس می شود.

از آنجایی که تخم گذاری برخی از شپشک ها در فصل بهار انجام می شود، شپشک ماده سعی می کند، تخم ریزی را بر روی میوه گردو انجام دهد. زمانی آفت ها از پوسته بیرون می آیند، درون مغز گردو لانه سازی کرده و از آن تغذیه می کنند تا بزرگ تر شود از این رو باعث ریزش میوه های نارس می شوند. وقتی یک میوه آلوده بر زمین بیفتد و به کمپوست تبدیل شود، همین حشرات کوچک باز هم به چرخه زندگی بازگشته و به دنبال یک میزبان مناسب جهت بازسازی لانه خود هستند

شپشک ها جزو آفاتی هستند، تمام اندام های درخت گردو بیرون از سطح خاک می باشد را آلوده کرده و آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. یعنی شاخه، میوه، برگ و تنه از دست شپشک ها در امان نیستند. عملکرد شپشک ها به گونه است ابتدا خرطوم خود را داخل بافت گیاهان فرو برده و شیره آن را می مکد، در عوض تغذیه از گیاه، خود نیز مواد سمی را ترشح می کنند.

خسارات وارده شپشک بر روی درخت گردو عبارتند از :

چون شپشک ها شیره نباتی درخت گردو میزبان را تغذیه می کند، بنابراین باعث ضعف شدید درخت شده و سیستم دفاعی آن را کاهش می دهد.

با کاهش مقاومت درختان باغ گردو آنها را مستعد انواع بیماری های قارچی، باکتریایی و آماده حمله آفت های دیگر می کند.
چون مقاومت درختان میزبان شپشک کاهش پیدا کرده است، تحقیقات نشان داده تحمل سرما و یخبندان فصل زمستان را نخواهند داشت.

مهم تر از همه ترشح شیره و عسلک باعث می شود، تا گرد و خاک بر روی تنه و برگ درخت جمع شده در بیشتر موارد باعث ایجاد نوعی کپک یا قارچ فوماژین شود.

لایه های شیره ای و عسلی شپشک ها بر روی برگ درختان باعث می شود تا برگ ها نتوانند عمل فتوسنتز و همچنین تنفس را به خوبی انجام دهند. از این رو کارایی درخت گردو تا حد خیلی زیادی کاهش پیدا کرده و سبب ریزش سریع و زود هنگام برگ درخت گردو می شود.

همانطور که قبلا گفته شد به خاطر تزریق مواد شیمیایی و آلوده به درختان باعث می‌ شود تا برگ های درخت گردو کاملاً رنگ پریده شده علاوه بر آن خشکی سر شاخه ها را به دنبال دارد.

در مرحله آخر تاثیری زیادی بر روی میوه و بار گردو گذاشته و باعث می شود تا گردو ها در ابعاد خیلی ریز تر و بد فرم تشکیل شوند.

حمله جمعیت بالای شپشک ها به سرشاخه های خشکیده باعث می‌ شود تا تاج درخت به طور کلی نابود شود.

استفاده از سموم شیمیایی برای مبارزه با شپشک

به خاطر مستقر شدن شپشک ها در زیر برگ درختان و همچنین گوشه کنار درخت گردو معمولاً استفاده کردن از محصولات شیمیایی جهت دفع آن‌ ها کار بسیار مشکلی برای کشاورزان می باشد. معمولاً متخصصین گیاه پزشکی توصیه اکید دارد زمانی که جمعیت شپشک درخت گردو افزایش پیدا کرد، و وجود آنها به یک بحران تبدیل شد، آن وقت از کنترل های شیمیایی برای دفع آنها استفاده کنید.

یکی از مهمترین حشراتی که به سلامتی درختان گردوی شما کمک می‌کند، مورچه است. مورچه بیشتر از آفت لارو، کرم و سوسکها را تغذیه کرده و آن‌ ها را از بین می‌برد. شما با استفاده بی رویه از سموم گیاهی در واقع مورچه های موجود در اطراف درخت گردو خود را نابود می کنید. به مراتب خسارت نابود شدن مورچه ها بسیار بیشتر از خسارت نابود نشدن شپشک ها برای درخت خرید نهال گردو شما تمام می شود.

برای تشخیص بهترین زمان جهت آغاز مبارزه شیمیایی یک راه حل اساسی وجود دارد. ابتدا در محل شاخه، تنه درخت گردو یک تله چسبناک زرد رنگ گذاشته می شود. کشاورز مدام آن را مورد بررسی قرار می دهد تا زمانی که تعداد شپشک های گیر کرده در این تله افزایش پیدا کند. نشانگر این است که شپشک ها از پوست خود خارج شده اند. پس می‌ توان در این دوره زمانی از کنترل شیمیایی استفاده کرد.

مرحله بعدی نیز دو هفته بعد از اولین سمپاشی بوده تا شپشک های دیگر از پوسته خود خارج شوند. مواد شیمیایی که برای دفع شپشک ها استفاده می شوند، عبارتند از کلرپیریفوس و حشره کش اتیون، البته باز هم تاکید می کنیم جهت استفاده هر گونه آفت کش و یا سموم حشره کش تحت نظر متخصصین و مشاورین گیاه پزشکی که تجربه زیادی در این زمینه دارند استفاده کنید.

راهکار های دفع شپشک از باغ گردو

مطمئنا کارهایی که برای دفع شپشک ها از درخت گردو استفاده می شود، کمی ارگانیک تر بوده و متفاوت از آفات دیگر می باشد. برای این منظور توصیه می شود که فشار قوی آب تاثیر خیلی زیادی در دفع شپشک ها دارد.

● استفاده از باد فشار قوی نیز باعث جداسازی شپش ها از برگ درختان می‌ شود.

● محلول آب صابون نیز یکی از محلول های تاثیر گذار برای شستشوی درختان محسوب می شود.

● هرس کردن سرشاخه های آلوده و همچنین دفع زیارات آلوده

● کوددهی و آبیاری منظم درختان

● تهیه الگوم مکالمه نهال گردو با توجه به خصوصیات و ویژگی های منطقه احداث باغ گردو

کلام آخر

مطمئنا آفت شپشک ها یکی از کابوس های باغداران باغ درخت گردو است. مخصوصا باغ های گردوی تجاری که در متراژ های وسیع احداث می شوند، چون این آفت باعث پایین آوردن کیفیت محصول می شود، تقریبا فروش گردوی حاصل از درخت شپشک زده غیر ممکن است چون کیفیت کافی ندارد.

از اینرو کشاورز مجبور به تحمل خسارت های مالی و پولی زیادی است. مهمترین عملکرد شپشک تغذیه از درختان گردو بوده و در عوض مواد و سمومی که باعث ضعف درخت می شود را تولید می کند، همین سموم ضعف سیستم دفاعی درخت گردو را به همراه دارد.

راهکارهای زیادی برای دفع این آفت ها وجود دارد، ولی مهمترین آن که همیشه متخصصین گیاه پزشکی نیز تاکید می کنند، خرید ارقام مقاوم نهال گردو می باشد. شما برای خرید گارانتی دار نهال گردو می توانید با نهالستان برتر تماس گرفته و این محصولات را به صورت غیر حضوری تهیه کنید.

محصولات تولید شده در نهالستان برتر همگی با گارانتی دو ساله، همچنین تضمین کیفیت به فروش می رسد. این نهال ها عاری از کوچکترین بیماری و آفتی بوده و تمامی مراحل تولید نهال گردو تحت نظر جهاد کشاورزی است، بخاطر همین شناسنامه دار می باشد. چون به صورت ژنوتیپ تولید می شود، بنابراین مقاومت آن در برابر انواع بیماری های باکتریایی و قارچی زیاد است. جهت دریافت مشاوره رایگان در هر کدام از مراحل احداث باغ گردو می‌ توانید با شماره تماس های موجود ارتباط برقرار کرده و سوالات خود را بپرسید.

نشانه‌هایی که می‌گویند شپشک‌ها را درست پیش می‌برید

چطور بفهمید در مسیر درست هستید؟ چند نشانه ساده اما قابل اعتماد وجود دارد. رشد رویشی یکنواخت و بدون جهش‌های عجیب، اولین نشانه سلامت است؛ جهش ناگهانی معمولا عدم تعادل را نشان می‌دهد. دوم، رنگ و حالت برگ‌ها در میانه فصل؛ برگ سالم نه زرد می‌زند و نه پژمرده می‌شود. سوم، ثبات در فصل بعدی: کاری که امسال درست انجام شده، سال بعد خودش را با کیفیت بهتر نشان می‌دهد. اگر این نشانه‌ها را ببینید، مسیرتان درست است و فقط باید تداوم داشته باشید. و اگر نشانه‌ها برعکس‌اند، زودتر وارد عمل شوید؛ در باغ، تاخیر همیشه گران‌تر از اصلاح است.

سوالات متداول درباره شپشک‌ها

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان شپشک‌ها را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای شپشک‌ها چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

شپشک‌ها چقدر روی باردهی گردو تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی شپشک‌ها درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برنامه‌ریزی برای شپشک‌ها نیازمند شناخت دقیق رقم و اقلیم است؛ اگر نیاز به راهنمایی دارید، از تجربه کارشناسان باغی کمک بگیرید. صفحه نهال میوه هم نقطه شروع خوبی برای مقایسه گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه