باغداری که صبح بهار به باغ میرود و میبیند زیر درختها فرش شکوفه ریخته، دقیقا همان لحظه میفهمد امسال محصول کمتری خواهد داشت؛ ریزش شکوفه درخت زردآلو یکی از حساسترین و پرهزینهترین اتفاقات باغ است. خوب خبر این است که این پدیده معما نیست؛ هر ریزش یک علت مشخص دارد و بیشتر علل آن قابل پیشگیری هستند. در این مقاله از عوامل محیطی و تغذیهای گرفته تا آفات و گردهافشانی را مرور میکنیم و میگوییم چه کارهایی درست پیش از گلدهی، احتمال ریزش را به شکل چشمگیری پایین میآورد؛ یادتان باشد درخت قدرتمندی که از یک نهال زردآلو سالم شروع شده باشد، خودش اولین خط دفاع در برابر ریزش است.
نوسانات آب و هوایی و سایر عوامل محیطی از مهمترین دلایلی هستند که بر روی ماندگاری و یا ریزش شکوفه های درختان میوه از جمله زردآلو اثر گذار هستند، در این قسمت به بررسی این فاکتورها خواهیم پرداخت.
نوسانات دمایی مانند سرمای دیر هنگام بهاره به عنوان مهم ترین دلیل ریزش شکوفه های زردآلو به شمار می رود، درخت زردآلو از دسته درختان میوه معتدله بوده که برای تامین نیاز سرمایی و باردهی خود اغلب در مناطق معتدله و سردسیر کاشته می شود، در این مناطق شرایط آب وهوایی به گونه ای است که در بیشتر سالها زمستان تا اواسط فروردین دنباله دار می شود و یا اینکه پس از گرم شدن هوا در اواخر اسفند و باز شدن شکوفه ها ناگهان قبل از نیمه ی فروردین درختان با یک سرمای شدید مواجه شده و شکوفه ها دچار سرمازدگی بهاره می شوند.
در زمان احداث باغ زردآلو و یا کاشت درخت زردآلو در حیاط خانه خود باید دقت داشته باشید که با توجه به شرایط اقلیمی منطقه و شهر خود چه رقمی را انتخاب می کنید، در مناطق سردسیر و یا معتدله باید حتما از ارقام دیر گل استفاده کنید که گلدهی آنها تا اواخر نیمه ی اول فروردین ماه به تاخیر می افتد و با همین ویژگی از شر سرما زدگی بهاره در امان می مانند.
چنانچه پس از تشکیل شکوفه ها دمای هوا ناگهان بالا رود سبب سوختن شکوفه ها و ریزش آنها خواهد شد.
گرده افشانی درختان زردآلو توسط باد و حشرات انجام می شود، چنانچه در زمان گرده افشانی بارندگی رخ دهد، گرده ها از هوا شسته شده و ریزش می کنند، همچنین در این زمان حشرات قادر به پرواز نبوده و گرده افشانی انجام نخواهد شد، در این صورت گلهای تلقیح یافته نشده ناچارا ریزش می کنند.
در برخی مواقع در فصل بهار با بارش ناگهانی تگرگ مواجه می شویم، اصابت دانه های تگرگ به گلهای زردآلو سبب ریزش آنها می شود.
در زمان شکوفه دهی به رطوبت نسبی هوا احتیاج دارند، در صورتی که در برخی مناطق در زمان شکوفه دهی درختان زردآلو با هوای گرم و خشک و همزمان وزش باد مواجه باشیم درصدی و یا همه ی شکوفه ها سوخته و ریزش پیدا می کنند.
ریزش شکوفه ها به دلیل کمبود یا بیش بود عناصر غذایی:
تامین عناصر غذایی مورد نیاز درختان زردآلو تاثیر زیادی در باردهی درختان دارند به طوری که عدم تامین عناصر غذایی مورد نیاز در همان مراحل ابتدایی تشکیل میوه و حتی در زمان شکوفه دهی درختان تاثیر خود را به صورت ریزش شکوفه ها نشان خواهد داد، در ادامه به برسی این فاکتور و عناصر غذایی ضروری برای حفظ شکوفه های درخت زردآلو خواهیم پرداخت.
روی یکی از عناصر کم مصرف در درختان میوه است اما همین میزان کم عنصر روی تاثیر زیادی در باردهی درختان میوه از جمله زردآلو دارد به طوری که کمبود آن می تواند سبب ریزش شکوفه ها و یا در مراحل بعدی ریزش میوه ها و یا بدشکلی در میوه ها شود، علاوه بر اینها عنصر روی که در فرآیند ساخته شدن اکسین و یا هورمون رشد دخیل است در فرآیند تلقیح و باروری موثر است، بنابراین تامین این عنصر برای حفظ شکوفه ها و باردهی درختان زردآلو بسیار ضروری است.
این عنصر نیز از دسته عناصر کم مصرف در درختان و گیاهان زراعی به شمار می رود، کمبود این عنصر بیشتر خود را به صورت توقف رشد در جوانه ی انتهایی و یا به عبارتی کور شدن این جوانه نشان خواهد داد، علاوه بر کور شدن مریستم راسی کمبود این عنصر در زمان شکوفه دهی درختان زردآلو سبب ریزش شکوفه ها خواهد شد، علاوه بر این دومورد عنصر بر با سرعت بخشیدن به فرآیند تشکیل لوله گرده باعث باروری زودتر مادگی می شود، بنابراین تامین این عنصر نیز برای باردهی درختان بسیار موثر است.
عنصر نیتروژن و یا ازت یک عنصر پر مصرف و متحرک در گیاهان است که رشد رویشی و غذا رسانی را تامین می کند، در واقع این عنصر تاثیر بسزایی در تولید غذا از طریق فتوسنتز داشته و تامین نکردن این عنصر به دلیل ایجاد ضعف در درختان زردآلومی تواند در ابتدای فصل سبب ریزش شکوفه ها شود، یکی از مهمترین تاثیرات این عنصر در حفظ شکوفه ها این است که سبب افزایش طول عمر تخمک و یا مادگی می شود.
بیش بود عناصر غذایی از جمله سه عنصر ذکر شده در متن بالا نیز می تواند مانند کمبود آنها تاثیر عکس در باردهی داشته و سبب ریزش شکوفه ها شود، بنابراین در تامین عناصر غذایی مورد نیاز درختان خود باید حتما با استناد به آزمایشات تجزیه ی خاک و برگ میزان کمبود عناصر را تعیین کرده و بر اساس آن به میزان مناسب به درختان خود کود بدهند.
برخی کودها هستند که در صورت استفاده کردن در زمان شکوفه دهی سبب ریزش شکوفه ها می شوند، به عنوان مثال استفاده از کود آلی اسید هیومیک برای باردهی درختان و افزایش کیفیت میوه بسیار موثر است، همچنین سبب افزایش قدرت درختان در مقابله با شرایط نامساعد محیطی وآفات و بیماریها می شود اما اگر در زمان گلدهی مورد استفاده قرار بگیرد ممکن است سبب ریزش شکوفه ها شود.
بنابراین در استفاده از انواع کودها به دستورالعمل آنها دقت کرده و کود را در زمانهای توصیه شده استفاده کنید.
برخی از انواع کودها و عناصر غذایی هستند که در صورت پاشیده شدن روی شکوفه ها سبب سوختن و ریزش شکوفه ها می شوند، بنابراین برای جلوگیری از ریزش شکوفه به این دلیل باید در نوع کود دهی دقت کنید، کود دهی به درختان به شیوه ی چالکود در زمستان درختان را تقویت کرده و مانع از ریزش شکوفه ها می شود، محلول پاشی درختان با عناصر سه گانه نیز برای رفع کمبود در زمستان، تورم جوانه و یا پس از برداشت می تواند منجر به کاهش ریزش شکوفه ها شود.
در صورتی که کمبود عناصر سه گانه روی، بر و ازت در درختان شما با استناد به آزمایش اثبات شد می توایند این سه عنصر را در قالب یک ترکیب که با نامهای تجاری مختلف در بازار وجود دارد تهیه کرده و برای اثر بخشی آنی و جلوگیری از ریزش شکوفه ها در اثر کمبود این سه عنصر آن را محلول پاشی کنید.
همانطور که دیدید تامین عناصر غذایی برای حفظ شکوفه ها تاثیر بسزایی دارد و کمبود عناصر غذایی سبب ریزش شکوفه ها می شود، کمبود عناصر ممکن است در اثر تغذیه نامناسب رخ داده باشد اما دلیل دیگری که سبب کمبود عناصر غذایی و ریزش شکوفه ها می شود خسارت آفات و بیماریها روی درختان زردآلو است.
آفات مکنده مانند کنه ها، شته ها و تریپس ها، آفتی که به طوقه و ریشه نهال زردآلو حمله می کنند مانند کرم سفید ریشه خوار، بیماریهای طوقه وریشه مانند پوسیدگی طوقه و ریشه، بیماریهای نماتدی و پوسیدگی رزلینیایی همه از انواع آفات و بیماریهایی هستند که می توانند سبب ریزش شکوفه ها در بهار شوند.
یکی دیگر از دلایل بسیار مهم در ریزش شکوفه ها نقص در گرده افشانی است، در هر مرحله ای از گرده افشانی که مشکل ایجاد شود و میوه تشکیل نشود شکوفه ریزش پیدا می کند، نقص در گرده افشانی به دلایل مختلف و در زمانهای مختلف ممکن است اتفاق بیوفتد در این قسمت مراحل نقص در گرده افشانی و زمان ریزش گل به این دیلی را شرح خواهیم داد:
گرده افشانی گلهای زردآلو به وسیله ی باد و حشرات انجام می شود، در صورت بروز مشکل در زمان گرده افشانی و انجام نشدن گرده افشانی گلها ریزش پیدا می کنند، در صورتی که به دلیل نقص در گرده افشانی گلها ریزش کند زمان ریزش گلها تقریبا ده روز پس از گرده افشانی خواهد بود.
نقص در گرده افشانی می تواند به دلیل نبود گرده نیز اتفاق بیوفتد، بیشتر ارقام زردآلو خود ناسازگار بوده و به گرده ارقام دیگر برای گرده افشانی نیاز دارند، در زمان احداث باغ زردآلو باید به نسبت ده به یک پایه ی گرده افشان در باغ کاشته شود.
در صورتی که تعداد مناسب گرده افشان نسبت به درختان بارده رعایت نشده باشد گرده کافی تولید نخواهد شد و شکوفه ها ده روز پس از زمان گرده افشانی ریزش پیدا می کنند، دلیل دیگر نبود گرده کافی در زمان گرده افشانی عدم باز شدن شکوفه ها در زمان نیاز گلهای درختان بارده به گرده است، در زمانیکه گلهای درختان بارده باز می شوند، گلهای درختان گرده افشان نیز باید در همان زمان باز شوند، عدم تطابق زمانی در زمان باز شدن گلهای پایه ی گرده افشان و پایه ی بارده نیز سبب نقص در گرده افشانی خواهد شد.
در صورتی که گرده به درستی و در زمان درست به گلهای درختان بارده برسد در این زمان نیز ممکن است برخی از گلها تلقیح نشوند و در اثر تلقیح نشدن حدود 20 روز پس از زمان گرده افشانی ریزش پیدا می کنند، این تلقیح نشدن به دلیل ناسازگاری گرده و گل ماده اتفاق می افتد، چنانچه پایه ی گرده افشانی که در باغ کاشته می شود با پایه ی بارده سازگار نباشند سبب تلقیح نشدن گلها و ریزش گلها 20 روز پس از انجام گرده افشانی خواهد شد.
دلیل سوم ریزش گلها سقط جنین است، چنانچه گلها در اثر سقط جنین ریزش کنند زمان ریزش حدود 45 روز پس از گرده افشانی خواهد بود، سقط جنین معمولا به دلیل ضعف مادگی در نگاه داشتن میوه ی تولید شده اتفاق می افتد و سبب ریزش میوه های بسیار ریز تازه تشکیل شده می شود، میوه هایی که گلبرگ گل در انتهای آن به تازگی خشک شده و میوه ی ریز به وجود آمده اما ریزش می کند.
طبیعت درختان میوه به این صورت است که حالت خود تنظیمی داشته باشند، درختان بارده این قدرت را دارند که میزان قدرت و قوای خود را برای باردهی بسنجند و متناسب با قدرت خود شکوفه های خود را نگاه دارند، بنابراین درصدی از شکوفه های درختان زردآلو ممکن است بی هیچ علتی و تنها برای داشتن میوه های با وزن مناسب ریزش پیدا کند.
در مواردی که این اتفاق نمی افتد خود باغداران اقدام به تنک کردن شکوفه ها کرده و برای جلوگیری از ریزش درصد بالای میوه های جوان شکوفه ها را تنک می کنند، البته می توان با تقویت درختان از ریزش میوه های جوان جلوگیری کرد و دیگر نیازی به تنک کردن شکوفه ها نخواهد بود اما به هر حال این دلیل نیز می تواند سبب ریزش شکوفه ها شود. که در قیمت نهال زردآلو تاثیر زیادی دارد.
به غیر از کود دهی اصول باغبانی دیگر نظیر آبیاری، هرس و سم پاشی نیز می تواند در صورت صحیح انجام نشدن سبب ریزش شکوفه ها شود.
هرس صحیح و اصولی می توند سبب تقویت درختان زردآلوو باردهی بهتر شود اما چنانچه هرس به صورت صحیح و اصولی انجام نشود تاثیر عکس داشته و می تواند سبب ریزش شکوفه ها شود.
آبیاری درختان و خرید نهال زردآلو باید به صورت منظم و دقیقا مطابق با نیاز آنها انجام شود در صورت آبیاری نکردن صحیح و اصولی با ریزش شکوفه ی درختان مواجه خواهیم بود.
سمپاشی در زمان شکوفه دادن درختان کار پر ریسک و خطر ناکی است، برخی از سموم اثر سوزانندگی بر روی شکوفه ها داشته و سبب ریزش شکوفه ها می شوند بنابراین در زمان استفاده از سموم چه سموم سیستمیک و چه سموم تماسی اطلاعات کامل در رابطه با زمان استفاده از آنها را دریافت کرده و سم را در زمان مناسب به کار ببرید.
کلام آخر:
دانستید که ریزش شکوفه ها دلایل بسیار متنوعی می تواند داشته باشد، در صورتی که در باغ زردآلوی خود با مشکل ریزش شکوفه ها مواجه هستید باید یک به یک این دلایل را به صورت پله ای مورد بررسی قرار دهید، در برخی مواقع ممکن است ترکیب چند دسته عوامل موجب ریزش شکوفه ها شده باشد که باید همه ی آنها بر طرف شود، در صوتی که نمی توانید خودتان دلایل را به درستی بررسی کنید می توانید از راهنمایی و مشاوره ی افراد با تجربه در این زمینه بهره ببرید.
نکتهای که کمتر جایی گفته میشود این است: بخشی از ریزش شکوفه و میوه جوان، کاملا طبیعی و حتی ضروری است. درخت زردآلو معمولا شکوفههای بیشتری از ظرفیت واقعیاش باز میکند؛ چون تا وقتی گردهافشانی و شرطهای محیطی را ببیند، نمیفهمد چند میوه واقعا میتواند به بار برساند. بعد از تشکیل میوههای جوان، درخت با ریزش فیزیولوژیک، میوههای ضعیف و کمتغذیه را کنار میگذارد تا منابع را برای بقیه بدهد؛ اگر این اتفاق نشود، میوههای نهایی کوچک و کمکیفیت خواهند بود.
پس معیار نگرانی نه خود ریزش، بلکه شدت و زمان آن است: اگر بیشتر شکوفهها میریزند یا ریزش تا بعد از تشکیل میوه ادامه دارد، مشکل واقعی وجود دارد و باید یکی از علل این مقاله را جستوجو کرد؛ کمبود عنصر روی و بر، تنش آبی، سرمای دیررس یا خسارت آفات. برای مدیریت پیشگیرانه، تقویم کاری بهاره را در رازهای مهم میوه ندادن درخت زردآلو ببینید و اگر به تکثیر و ارقام مقاومتر فکر میکنید، ۸ راز طلایی تکثیر زردآلو نقطه شروع خوبی است.
در شرایط معمول، از دست رفتن بخش قابل توجهی از شکوفهها طبیعی است و درخت در انتها بخشی از میوههای جوان را هم تنک میکند. نگرانی وقتی است که اکثر شکوفهها پیش از تشکیل میوه بریزند یا ریزش در سالهای پیاپی تکرار شود؛ آن موقع باید علت را جدی جستوجو کرد.
شکوفه باز زردآلو به سرما بسیار حساس است و دمای چند درجه زیر صفر در شبهای اواخر بهار میتواند طی چند ساعت آسیب جدی بزند. راههای کاهش خطر: انتخاب ارقام دیر گل برای مناطق سرد، موقعیت کاشت بدون گودی، و در باغهای تجاری استفاده از روشهای محافظتی مثل آبیاری اسپرینکلر در شب یخزدگی.
کود جادویی وجود ندارد، اما دو عنصر روی و بر نقش پررنگی در چسبندگی گل و تشکیل میوه دارند و کمبودشان ریزش را تشدید میکند. محلولپاشی بر پایه آزمایش برگ در زمان مناسب (معمولا پیش از گلدهی) همراه با مدیریت آبیاری و گردهافشانی، مؤثرترین ترکیب است.
باردهی خوب از رقم و پایه سالم شروع میشود؛ درخت جوان و قوی، خودش بهتر با تنشهای گلدهی کنار میآید. انتخاب نهال میوه مناسب برای اقلیم شما را به کارشناسان برتر نهال بسپارید تا از اول، مسیر باردهی هموار باشد.
هر آنچه برای یک خرید مطمئن و اصولی نهال لازم دارید — یکجا
قبل از خرید، مناسبترین رقم برای شهر و خاک شما را رایگان بپرسید:
بله؛ نهالها برای تمام نقاط کشور با بستهبندی استاندارد و در سریعترین زمان ممکن ارسال میشوند.
هر نهال با شناسنامه رسمی اصالت رقم، کارت سلامت و ضمانتنامه کتبی ارسال میشود؛ اصالت رقم تضمینشده است.
بله؛ راهنمای «روش کاشت نهال» سایت + مشاوره رایگان تلفنی کارشناسان، تا کاشت اصولی همراه شماست.
نظرات کاربران