اگر کارنامه باغتان را سالبهسال مرور کنید، میبینید نتیجه هر فصل، حاصل تصمیمهایی است که در فصل قبل درباره زود گرفتهاید؛ یعنی اصلاح، از الان و با تصمیمهای کوچک شروع میشود نه از فصل برداشت. در این راهنما دقیقا همان تصمیمها را اولویتبندی کردهایم تا بدانید کجا شروع کنید. و اگر زمینهسازی برای سالهای بعد را جدی میگیرید، بررسی نهال بادام مامایی قبل از فصل کاشت، تصمیم شما را اقتصادیتر میکند.
در این مقاله علاوه بر معرفی ارقام زود بازده بادام به شما آموزش می دهیم که چگونه می توان زمان شروع باردهی را جلو انداخت با این کار در زمان و هزینه ها صرفه جویی کرد پس با ما همراه باشید.
همانطور که می دانید زود بازده بودن می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار بگیرد که برخی از آنها به زمان خرید نهال بادام بر می گردد و برخی به مراقبت نهال پس از کاشت، در این بخش عوامل موثر بر زمان شروع باردهی درخت بادام را شرح خوهیم داد:
قطعا اولین و موثر ترین و مهم ترین فاکتور موثر بر زمان شروع باردهی درخت بادام، نوع رقم بادام است، در واقع درخت بادام برای شروع باردهی باید به صورت ژنتیکی قابلیت باردهی زود هنگام را داشته باشد.
به عنوان مثال همانطور که می دانید ارقام بومی و قدیمی بادام پس از کاشت چند سالی زمان برای شروع باردهی خود نیاز داشتند و در این سالها باغدار ملزم به مراقبت، کود دهی و آبیاری و در واقع صرف هزینه بود در صورتی که ارقام اصلاح شده امروزی بادام که در نهالستانها به فرش می رسند مهمترین ویژگی مورد توجه آنها زود بازده بودن آنها است.
روشهای مختلفی برای تولید و تکثیر نهال بادام وجود دارد اما روش اصلاحی که این روزها در نهالستانها بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد روش رویشی پیوندی است، با استفاده از این روش در نهالستانهایی که اقدام به فروش نهال بادام می کنند از شیوه ی تکثیر بذری برای تولید پایه های بومی و مقاوم استفاده می شود مانند نهال بادام تلخ و این پایه ها به تعداد انبوه تولید می شود.
سپس برای تولید نهال بادام در ارقام زود بازده و پربارده از جوانه ی این ارقام استفاده شده و بر پایه های مقاوم پیوند زده می شود، با استفاده از این روش نه تنها سازگاری و مقاومت ارقام پربار و تجاری غیر بومی به شرایط آب و هوایی ایران افزایش پیدا می کند بلکه زود بازده بودن ویژگی دیگری است که این شیوه ی پیوند برای نهال به ارمغان می آورد.
در واقع شیوه ی پیوند زدن سبب می شود نهال بادامی مانند نهال بادام آذر خوشه ای و یا نهال بادام تونو و یا نهال بادام فرانیس حداکثر یک الی سه سال پس از کاشت نهال باردهی خود را آغاز کند.
این در حالی است که استفاده از شیوه های رویشی دیگر برای تکثیر نهال مانند شیوه ی بذری و یا قلمه می تواند شروع باردهی را به تاخیر بیندازد.
سن نهال در زمان خرید نیز فاکتور مهم دیگری است که در زمان شروع باردهی درخت بادام تاثیر زیادی دارد، به این صورت که در شرایطی که قصد خرید نهال پیوندی را دارید سن نهال شما در زمان خرید نباید بیشتر از دو سال باشد و در صورتی که قصد خرید نهال بادام غیر پیوندی را دارید سن نهال نباید بیشتر از یک سال باشد.
نهال بادامی که بیشتر از یک و یا دو سال سن داشته باشد در نهالستان درون گلدان و یا در زمینی که کاشته شده است ریشه های خود را گسترش داده و در زمان خروج نهال از زمین و یا گلدان در زمان کاشت آسیب بیشتری به ریشه های گسترده ی آن وارد می شود، علاوه بر آن هر چه مدت زمان بیشتری نهال در نهالستان باقی بماند احتمال درگیر شدن نهال به آفات و بیماریها به صورت پنهان افزایش پیدا خواهد کرد که این مورد نیز می تواند در به تاخیر انداختن زمان شروع باردهی درخت بادام موثر باشد.
نهالی که بیشتر از دو سال سن در زمان کاشت داشته باشد علاوه بر ریشه های گسترده تر شاخ و برگ بیشتری هم دارد و پس از زمان انتقال تا زمانی که ریشه ی نهال به مکان جدید سازگاری پیدا می کند می تواند تنش آبی و یا غذایی بیشتری را به درخت وارد کند، این موضوع نه تنها در زمان شروع باردهی تاثیر گذار است بلکه حتی می تواند در خشک شدن نهال پس از کاشت نیز موثر باشد.
با توجه به اهمیت خرید نهال با سن کم توصیه می شود به مراکز و با نهالستانهایی برای خرید نهال مراجعه کنید که بیشترین فروش را در بین نهالستانهای دیگر داشته باشند و یا به اصطلاح پر فروش باشند، نهالستانهای پر فروش مرتب در حال تولید نهال جوان بوده و نهالهای آنها بلافاصله به فروش می رسد و در واقع نهال پس از تولید روی دستشان نمانده که بخواهند به شما نهال فرضا سه ساله را به جای دو ساله بفروشند.
در صورتی که در زمان خرید نهال به اصل بسیار مهم دارا بودن گواهی سلامت توجه نکنید و نهال بادام مورد نظر خود را از نهالستانهای غیر معتبری تهیه کنید که این اصل را رعایت نمی کنند باید بدانید درگیر بودن نهال با آفات و بیماریهای مختلف می تواند بر زمان شروع باردهی درخت بادام موثر باشد.
آفاتی مانند سوسکها و پروانه های پوستخوار و چوبخوار، آفات مکنده مانند شته ها و به ویژه کنه ها که در مناطق گرم و خشک بیشتر طغیان می کنند و یا بیماریهایی مانند سرطان طوقه که می تواند تا یک سال مخفی درون درخت بماند و بیماریهای ریشه مانند بیماری نماتد ریشه گرهی که می تواند در خاک نهالستان وجود داشته و به نهال جوان منتقل شود همگی می توانند زمان شروع باردهی درخت را با تاخیر مواجه کنند.
این آفات و بیماریها با کاهش قدرت جسمی درخت بادام مانع از زود بازده بودن درخت می شوند و حتی ممکن است مرگ نهال بادام در سالهای اول کاشت نهال را به همراه داشته باشند.
تامین عناصر غذایی نهال بادام در سال اول پس از کاشت برای زمان شروع باردهی درخت بادام بسیار اهمیت ارد به طوری که درخت بادامی که نیازهای غذایی آن در سال اول تامین نشده باشد باردهی آن می تواند تا چند سال به تاخیر بیوفتد.
نکته ی بسیار مهم در مورد کود دهی به نهال تازه کاشته شده این است که معمولا کود دهی به نهال تا یک سال پس از کاشت آن می تواند باردهی درخت را به تاخیر بیاندازد و تنها راه تامین عناصر غذایی در این یکسال اول کود دهی به نهال در زمان کاشت است، البته کود دهی به نهال در زمان کاشت باید حتما بر اساس نتیجه ی آزمون تجزیه ی خاک باشد و عناصر و کودهایی استفاده شود که کمبود آن در اک وجود دارد.
کود دامی همراه با عناصر غذایی پر مصرف و یا کم مصرفی که کمبود آن در خاک با استفاده از آزمون تجزیه ی خاک مشخص شده است را باید به لایه ی آخر خاک در زمان پر کردن چاله ی کاشت نهال اضافه کرد در این صورت کود تماس مستقیم با ریشه نداشته و به تدریج عناصر غذایی آزاد شده و در اختیار نهال قرار می گیرد.
آبیاری نهال پس از کاشت بسیار در گیرایی و رسیدن به باردهی زود هنگام موثر است، حتی در شرایطی که نهال بادام مقاوم به خشکی و کم آبی مانند نهال بادام آذر خوشه ای را خریداری کرده باشید باید به آبیاری آن به ویژه در ماه های اول پس از کاشت توجه داشته باشید، مشاوران فروش نهال بادام می توانند با توجه به ویژگی خام باغ شما و همچنین آب و هوای منطقه ی شما برنامه ی زمان بندی درستی را برای آبیاری نهال تازه کاشته شده در یک الی دو ماه اول پس از کاشت ارائه کنند.
لازم به ذکر است که عدم توجه به آبیاری نهال در ماه های اول مانع از گسترش صحیح ریشه در زمان مقرر شده و همین عدم گسترش ریشه می تواند مانع از شروع باردهی به موقع درختان بادام شود.
همان اندازه که خرید نهال سالم و گواهی شده می تواند در زمان شروع باردهی درخت بادام موثر باشد مراقبت از نهال و جلوگیری از آلوده شدن آن به آفات و بیماریها در باغ پس از کاشت نیز حائز اهمیت است، به طوری که در گیر شدن نهال با آفات و بیماریهای ذکر شده در بخش پیشین می تواند جلوی باردهی زود هنگام درخت بادام را بگیرد.
توجه داشته باشید که سه عملیات آبیاری، کود دهی وهرس شاخه های آلوده به آفت و یا بیماری می تواند از انتشار آنها در باغ جلوگیری کرده و مانع از ایجاد خسارت آنها در باغ شود اما در صورتی که درختان بادام خود را در باغ پس از کاشت رها کرده و به پایش دقیق آنها اهمیت ندهید درگیر شدن آنها به آفات و بیماریها نه تنها می تواند جلوی باردهی زود هنگام را بگیرد بلکه در شرایط آلودگی شدید می تواند سبب خشک شدن نهال تازه کاشته شده شود.
در بین شرایط ذکر شده موثر در زمان شروع باردهی درخت بادام دیدید که رقم و یا نژاد بادام اولین شرط موثر در زمان شروع باردهی درخت بادام است، در این بخش برخی از پر بار ترین و پر فروش ترین ارقام بادام زود بازده را که البته به شیوه ی پیوندی تولید شده و در نهالستانهای معتبر به فروش می رسند به شما معرفی خواهیم کرد.
نهال بادام آذر خوشه ای یکی از ارقام پر طرفدار و محبوب بین باغداران است که به واسطه ی فاصله ی کاشت کم حدود 4 متری که بین درختان باید رعایت شود باغدارمی تواند درختان بیشتری را در واحد هکتار بکارد و از این رو باردهی آن افزایش پیدا می کند.
این رقم بادام که متعلق به ایتالیا است با پیوند خوردن بر پایه ی بادام تلخ تکثیر شده و از این رو مقاومت بالایی به شرایط اقلیمی و آفات و بیماریهای ایران دارد نهال بادام آذر خوشه ای در شرایط مطلوب می تواند باردهی خود را از دومین سال پس از کاشت نهال آغاز کند و این ویژگی برای باغداران بسیار محبوب است.
نهال بادام آذر خوشه ای می تواند در شرایط مطلوب و پس از رسیدن به سن بلوغ تا 5 تن باردهی در هکتار داشته باشد و تحمل بالای آن به خشکی سبب شده یکی از ارقام مناسب برای احداث باغ بادام دیم در مناطقی باشد که بیش از 300 میلیمتر بارندگی سالیانه دارد، نکته ی مهم دیگر این رقم بادام این است که خود گرده افشان بوده و نیازی به کاشت نهال گرده افشان نخواهد داشت.
نهال بادام تونو نیز که از ارقام زود بازده بادام است می تواند در سال سوم پس از کاشت نهال باردهی خود را آغاز کند، البته این در شرایطی است که بر پایه ی بادام تلخ پیوند خورده باشد و در زمان کاشت حداکثر دوسال سن داشه باشدف نهال بادام تونو نیز می تواند در شرایط مساعد تا 5 تن باردهی در واحد هکتار و البته در کشت آبی داشته باشد و عمر مفید آن حدود 60 سال است.
یکی از ارقام محبوب وپر بار بادام که در مناطق سردسیر کاشته می شود نهال بادام مامایی است، نهال بادام مامایی نیز در صورت پیوند خوردن بر پایه ی بادام تلخ می تواند باردهی خود را در سال سوم پس از کاشت نهال آغاز کند و باردهی آن در شرتیط مطلوب رشدی به 5 تن در هکتار می رسد.
این رقم غیر بومی بادام که متعلق به کشور فرانسه است می تواند در شرایط مطلوب و در صورت پیوندی بودن بسیار زود بازده باشد به طوری که در شرایط مطلوب باردهی خود را در سال دوم پس از کاشت نهال آغاز خواهد کرد، نهال بادام فرانیس می تواند تا 80 سال عمر مفید داشته باشد و در طی این سالها در صورت مراقبت اصولی و در کشت آبی می تواند تا 3 ونیم تن باردهی در واحد هکتار داشته باشد.
کلام آخر:
دانستید که شرایط مختلفی می تواند زمان شروع باردهی در درختان بادام را تعیین کند اما به طور کلی یکی از شرایط مهم تاثیر گذار بر زمان شروع باردهی رقم درخت بادام است و این همان دلیلی است که بر قیمت نهال بادام اثر گذار خواهد بود، به هر حال شما می توانید با خرید نهال بادام در رقام زود بازده و رعایت نکات ذکر شده در این مقاله از بازدهی زود هنگام درخت بادام در باغ خود بهره ببرید، لازم به ذکر است که باغداری به شیوه ی قدیمی نمی تواند شما را به راندمان مطلوب برساند بنابراین توصیه می شود مقالات مرتبط با باغداری نوین را مطالعه کرده و نکات آن را در احداث باغ بادام خود به کار ببندید.
چطور بفهمید در مسیر درست هستید؟ چند نشانه ساده اما قابل اعتماد وجود دارد. رشد رویشی یکنواخت و بدون جهشهای عجیب، اولین نشانه سلامت است؛ جهش ناگهانی معمولا عدم تعادل را نشان میدهد. دوم، رنگ و حالت برگها در میانه فصل؛ برگ سالم نه زرد میزند و نه پژمرده میشود. سوم، ثبات در فصل بعدی: کاری که امسال درست انجام شده، سال بعد خودش را با کیفیت بهتر نشان میدهد. اگر این نشانهها را ببینید، مسیرتان درست است و فقط باید تداوم داشته باشید. و اگر نشانهها برعکساند، زودتر وارد عمل شوید؛ در باغ، تاخیر همیشه گرانتر از اصلاح است.
اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهمتر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصیتر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمونوخطا دارد.
بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمانبندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامهای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمانبندی کنید. اگر رقم باغتان را نمیدانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.
در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر میشود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد بهصورت مرحلهای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرسزار میکند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.
بله و در باغهای بزرگ حتی توصیه میشود؛ اما واگذاری به معنای بیخبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحلهای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا میبرد و هم اختلافات بعدی را حذف میکند.
برنامهریزی برای زود نیازمند شناخت دقیق رقم و اقلیم است؛ اگر نیاز به راهنمایی دارید، از تجربه کارشناسان باغی کمک بگیرید. صفحه نهال فروشی هم نقطه شروع خوبی برای مقایسه گزینههاست.
هر آنچه برای یک خرید مطمئن و اصولی نهال لازم دارید — یکجا
قبل از خرید، مناسبترین رقم برای شهر و خاک شما را رایگان بپرسید:
بله؛ نهالها برای تمام نقاط کشور با بستهبندی استاندارد و در سریعترین زمان ممکن ارسال میشوند.
هر نهال با شناسنامه رسمی اصالت رقم، کارت سلامت و ضمانتنامه کتبی ارسال میشود؛ اصالت رقم تضمینشده است.
بله؛ راهنمای «روش کاشت نهال» سایت + مشاوره رایگان تلفنی کارشناسان، تا کاشت اصولی همراه شماست.
نظرات کاربران