;

راهنمای کامل گرده افشانی درخت هلو

خیلی از مشکلاتی که سر فصل در باغ هلو سراغتان می‌آیند، برمی‌گردند به یک موضوع واحد: گرده‌افشانی. مشکل اینجاست که بیشتر توصیه‌های موجود یا کلی‌اند یا به اقلیم ما نمی‌خورند؛ برای همین تصمیم‌گیری سخت می‌شود. این مطلب را طوری چیده‌ایم که هم منطق کار را بفهمید و هم بدانید دقیقا از فردا صبح چه کاری انجام بدهید. و نکته پایانی که همیشه می‌گوییم: کیفیت خرید نهال هلو اولیه، سقف نتیجه را مشخص می‌کند.

با توجه به مصرف سالانه هلو در کشور ایران و صادرات خود میوه و فرآورده‌های آن به کشورهای خاورمیانه و اروپایی باید بگوییم کشاورزان زیادی در کشور خواستار احداث باغ آن هستند، کشاورزان برای برداشت میوه باکیفیت هلو باید چند مورد را در نظر داشته باشند، یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار در کیفیت و کمیت میوه تولید شده فرایند گرده افشانی درخت هلو است.

تاثیر فرایند گرده افشانی در تولید هلو رسیده روی درخت

درختان میوه به سه دسته تقسیم بندی می‌شوند:

درختان خود بارور: درختان خود بارور درختان تک پایه با گل‌های دو جنسی هستند، اگر سازگاری و تناسب گل‌های نر با مادگی درخت میوه بالا باشد، کشاورز به هنگام احداث باغ میوه احتیاج به رقم گرده افشانی ندارد، چون میزان خود سازگاری درخت بالا است.
درختان ناسازگار: درختان ناسازگار به دو دسته تقسیم می‌شوند، برخی از آنها تک پایه بوده و دارای گل‌های نر و ماده هستند، منتها گل نر خیلی سریعتر از گل ماده شکوفه داده و گرده را رها می‌کند، مادگی این درختان با تاخیر باز شده و گرده های رها شده بر روی گل‌های ماده نمی‌نشیند، همین امر باعث ناسازگاری درخت و ناباروری شکوفه ها می‌شود.

در حالت بعدی درختان دو پایه با گل‌های نر یا ماده هستند، مسلما درختانی که حاوی گل‌های ماده هستند، به عنوان درخت هدف شناخته شده و فرایند گرده افشانی بر روی آن انجام می‌شود، این درختان کاملاً ناسازگار بوده و برای باروری آنها احتیاج به دو پایه متفاوت است.

درختان دگر بارور یا به اصطلاح گرده افشان: بر روی شاخه‌های درختان گرده افشان هیچگونه میوه و باری مشاهده نمی‌شود، وظیفه آنها صرفاً تولید گرده برای باروری شکوفه های ماده پایه دیگر درخت میوه بوده، مخصوصاً در باغات حرفه‌ای و تجاری که هدف اصلی تولید تناژ بالای میوه است از درختان گرده افشان قدرتمند استفاده می‌کنند.

با توجه به موارد فوق از دلایل محبوبیت و پر فروش نهال هلو می‌توانیم بگوییم این درخت تک‌پایه با گل های نر و ماده است، میزان سازگاری درخت هلو به اندازه‌ای بالا بوده که برای احداث باغ تجاری احتیاج به رقم گرده افشان نیست. البته مهندسین کشاورزی جهت اطمینان از باروری شکوفه ها تاکید دارند از ارقام دیگر نهال هلو، شفتالو و شلیل تنها چند ردیف در باغ کاشت شود تا کشاورز از باروری گل‌های درخت هلو مطمئن شود،

عملکرد گل‌های دوجنسی

گل‌های دوجنسه از دو قسمت متفاوت تشکیل شده اند:

قسمت نر
قسمت مادگی یا کلاله شکوفه

عملکرد گل های دو جنسی به گونه ای است که می گرده ها از قسمت نفت رها شده و به سمت قسمت ماده یا کلاله شکوفه خود را می‌چسباند، همین امر باعث می‌شود تا باروری شکوفه به راحتی و بدون هیچگونه هزینه ای انجام شود، البته موارد زیادی بر روی درختان خود بارور و خود سازگار تاثیرگذار هستند، از جمله آن‌ها می‌توان به نکات زیر اشاره کرد:

کشت گروهی رعایت فاصله استاندارد فرایند گرده افشانی را ارتقاء داده و باروری شکوفه ‌ی درختان را افزایش می‌دهد، فاصله مناسب برای این منظور تنها سه متر از یکدیگر است.
مهمترین نکته تناسب بین درخت پایه و درخت گرده افشان است، گل‌های هر دو باید همزمان با یکدیگر شکوفا شوند.
حشرات تاثیر خیلی زیادی بر روی حرکت گرده ها و باروری درختان باغات میوه دارد.
ردیف هایی که برای کاشت رقم گرده افشان در نظر گرفته اید، حتما زیر نور خورشید و در مقابل وزش باد باشد، باد یکی از عوامل طبیعی است که باعث رهاسازی گرده ها از گل‌های نر و چسبیدن آنها بر روی مادگی گل می‌شود.

عوامل بازدارنده و تحریک کننده برای گرده افشانی درخت هلو را بشناسید

همانطور که اشاره کردیم قیمت نهال هلو یک درخت تک پایه با گل‌های دو جنسی است، با علم بر اینکه این درخت احتیاج به رقم گرده افشان ندارد، ولی برای بازدهی بالا و اطمینان خاطر بهتر است ارقام دیگر هلو را به عنوان رقم گرده افشان کت کنند تا شرایط ایده آل برای درخت ایجاد شود، در ادامه عوامل بازدارنده برای گرد افشانی درخت هلو تک‌پایه را به شما معرفی می‌کنیم:

سرمای هوا:

وقتی توصیه می‌شود هنگام خرید نهال هلو این درخت سازگاری زیادی با منطقه داشته باشد، یکی از آنها تاثیر سرمای هوا بر روی فرایند گرده افشانی درخت هلو است، اگر درختان زود گل در مناطق نیمه سردسیری یا سردسیری کاشته شود، به خاطر سرمای فروردین ماه نه تنها اکثر شکوفه ها یخ می‌بندد، بلکه فرایند گرده افشانی نیز به خوبی انجام نمی‌شود، چون در علم گیاه پزشکی سرما یکی از عوامل بازدارنده و تحریک کننده گرده افشانی است، در دمای کمتر از منفی ۵ درجه سانتیگراد گرده افشانی با مشکل جدی رو به رو است.

باد:

یکی از مهمترین عوامل طبیعی تاثیرگذار بر روی فرایند گرده افشانی باد است، وقتی که باغداران ۴ طرف باغ را دیوار کشی و محصور کرده‌ذو از نفوذ باد به درون درختان جلوگیری می‌کنند، مطمئنا باید منتظر عواقب بدی نیز باشند، چون یکی از تاثیرگذارترین نکات برای حرکت گرده ها باد است.

حشرات گرده افشان:

وجود حشرات گرده افشان مخصوص زنبور عسل نه تنها باعث درآمد جانبی برای کشاورزی می‌شود بلکه فرایند و بارور شکوفه ها را به صورت کاملا تضمینی و استاندارد بر عهده خواهد گرفت.

سوء مدیریت کشاورز

آشنا نبودن مدیر باغ با روش‌های راحت و جدید گرده افشانی باعث می‌شود تا این عملکرد را تحت تاثیر قرار دهد یکی از راه هایی که کاملاً بدون هزینه است و جزو روش آسان برای گرده افشانی محسوب می‌شود، این است که شما چند شاخه از درخت گرده افشان را بریده آن را به صورت سر و ته از شاخه‌های درختان هدف آویزان کنید تا گرده های از گل‌های نر شاخه آزاد شده و به سمت شکوفه ماده درخت هلو کشیده شود و تا آنجا استقرار یابد.

نیاز سرمایی یک درخت

باید بگویم نیاز سرمایی یک درخت تنها برای آماده سازی آن برای خواب زمستانی نیست، یک درخت حداقل ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ ساعت در دمای کمتر از ۷ درجه سانتیگراد قرار بگیرد تا بتواند در این دوره به استراحت کامل بپردازد، عملکرد و قوای خودش را برای فصل بهار بعدی آماده سازی کند.

درختانی که این دوره سرمایی نمی‌کذرانند در فصل بهار با مشکل جدی روبرو می‌شوند، یکی از آنها فرایند گرده افشانی است، در واقع درخت عملکرد مناسبی از خود نشان نمی‌دهد، همانطور که درخت مدت زمان بیشتری احتیاج دارد، باروری درخت و کیفیت لقاح شکوفه‌ها را کاهش داده، باعث می شود تا تناژ تولیدی را میوه هلو را کاهش دهد.

هرس غیر استاندارد

باید بگویم زمانی که شاخه ها از یک متراژ مشخص طولانی می‌شوند گرده افشانی آنها با مشکل روبرو شده و باردهی شاخه کاهش می‌یابد، شاید در یک شاخه کوتاه ۲۰ تا ۳۰ عدد میوه هلو وجود داشته باشد ولی طبق بررسی دانشمندان گیاه پزشکی مشخص شده است در یک شاخه‌ای که بیش از اندازه طولانی بوده، شاخه و برگ جانبی ندارد تنها ۵ تا ۶ عدد میوه هلو رشد می‌کند.

نیتروژن مازاد

نیتروژن مازاد نه تنها باعث می‌شود عملکرد درخت هلو تحت تاثیر قرار دهد، بلکه رشد گیاهان هرز اطراف درخت را نیز تحت تاثیر قرار داده و آنها را افزایش می‌دهد، درخت هلو که در وسط چمنزاری از گیاهان سرسبز قرار گرفته باشد، مطمئناً گرده افشانی چندان مناسبی را تجربه نخواهد کرد.

نیتروژن مازاد باعث می‌شود شما در یک سال باردهی بسیار بالایی را تجربه کرده و در عوض میزان باردهی باغ شما در سال بعدی تا ۵۰ درصد کاهش پیدا می‌کند، با تنک کردن شاخه‌هایی که بیش از اندازه باردار شده‌اند، باعث یکسان سازی درخت هلو شده و به درخت کمک می‌کند تا برای سال بعدی انرژی و نیروی کافی داشته باشد.

استفاده از هرز کش ها

استفاده از سموم و داروهای علف کش و سوسک کش در زمان شکوفه دهی نیز باعث می‌شود تا شکوفه درختان را با اختلال روبرو کند، مخصوصاً سمومی که برای علف‌های هرز به کار می‌رود، اگر بر روی شکوفه ها پخش شود، آنها را نابود می‌کند.

پایه رویشی درخت

طبق بررسی‌های انجام شده درختانی که در نهالستان‌ها به صورت پیوندی و اصلاح شده بر پایه یک نژاد قوی تکثیر شده اند میزان لقاخ و باروری شکوفه های آنها ۳ الی ۴ برابر بیشتر از درختانی است که به صورت بذری و سنتی رشد کرده اند.

مکانیسم گرده افشانی در درخت هلو

همانطور که اشاره کردیم گرده افشانی درخت هلو به صورت مستقیم و توسط تک درخت انجام می‌شود، در این مواقع گرده ها از پرچم گل‌های درخت هلو به صورت مستقیم به کلاله مادگی شکوفه انتقال پیدا می‌کند، اگر هم به صورت مستقیم نباشد به صورت غیر مستقیم گرده از پرچم یک شکوفه به کلاله شکوفه دیگر به خاطر باد یا حشرات گرده افشان منتشر می‌شود، به این فرآیند به اصطلاح می‌گویند درخت خود گرده افشان است، مهندسین کشاورزی جهت تحرک بیشتر این فرایند گاهی توصیه می‌کنند از رقم گرده افشان نیز استفاده شود تا فرایند قدرت بیشتری انجام شود.

مراحل رشد میوه بعد از فرایند کرده افشانی

تا این مرحله در مورد فرایند گرده افشانی به طور کامل به شما توضیح داده و این فرایند را بسط دادیم، خالی از لطف نیست در این قسمت مراحل بعد از گرده افشانی و تبدیل شکوفه به میوه را به طور کامل به شما توضیح دهیم، پس با ما همراه باشید:

دانه گرده حاوی دو هسته است که یکی از آنها روینده و دیگری زاینده است، دانه گرده وقتی به کلاله مادگی می‌چسبد مایع آن را به خود جذب کرده و متورم می‌شود.
در مرحله بعدی با ترکیب اسپرم و تخمک گذاری مرحله نگاه انجام می‌شود و این مرحله تقسیمات پی‌درپی سلول جنین حاصل می‌شود.
وقتی جنین میوه آماده شد، با توجه به مدیریت و رسیدگی کشاورز به آرامی رشد کرده به طوری که به یک میوه کامل تبدیل می‌شود.

خرید نهال هلو پیوندی از نهالستان و تاثیر آن بر روی گرده افشانی

البته در قسمتی از مقاله ای اشاره کردیم که معمولاً نهال هلو پیوندی مخصوصاً نهال هلو پیوندی و اصلاح شده بر پایه شفتالو قدرت بیشتری در باروری شکوفه هایش دارد، در این روش به هنگام تکثیر نهال ژن‌های مثبت درخت را ارتقا یافته همچنین ژن‌های معیوب و بازدارنده درخت را از بین می‌برند.

پس به طور معمول و در یک شرایط یکسان باروری نهال پیوندی و اصلاحی هلو حداقل دو الی سه برابر بیشتر از درختان بذری و سنتی شناخته شده است، البته نباید فراموش کنیم نه تنها باروری این درختان با قدرت بیشتری انجام می‌شود، بلکه میوه های تولید شده در درختان پیوندی یکدست بوده و همگی از لحاظ ظاهر به یک شکل هستند.

کلام آخر

زمان خرید نهال میوه هلو حتما به ظاهر درخت توجه کافی داشته باشید تا کاملاً نرمال و بر اساس استانداردهای گیاهپزشکی رشد کرده باشد، هرگونه ویژگی غیر استاندارد از جمله گره خوردگی، سیاه شدگی، تغییر رنگ پوست تنه درخت نشانگر بی کیفیت بودن نهال میوه است.

اگر می‌خواهید نهال میوه را به صورت عمده و در تعداد خیلی زیاد تهیه کنید توصیه می‌شود حتماً نهال شناسه دار و را خریداری کنید، چون نهال هلو شناسه و لیبل دار از غربالگری وزارت جهاد کشاورزی رد می‌شود، همچنین نهالستان‌هایی مانند برتر نهال را برای خریدن درخت هلو انتخاب کنید تا محصولات خود را با کارت گارانتی ارائه می‌دهند.

نهالستان‌هایی که مجوز رسمی خود را از وزارت جهاد کشاورزی دریافت کرده‌اند برای رفاه حال مشتریان عزیز مشاوره و خدمات پس از فروش خود را به صورت رایگان ارائه می‌دهند، در واقع بعد از احداث باغ و کاشت درختان شما نه تنها دو سال فرصت دارید کیفیت درخت را مورد بررسی قرار دهید، در صورت سوال و کمک در مورد کود دهی، آبیاری یا علائم بیماری می‌توانید با کارشناسان نهالستان به صورت رایگان در ارتباط باشید.

چک‌لیست عملی گرده‌افشانی در باغ هلو

برای اینکه گرده‌افشانی از حرف به عمل برسد، این پنج قدم را در تقویم باغ خود بگذارید. اول، قبل از فصل رشد یک بازدید کامل از باغ داشته باشید و وضعیت روز اول را یادداشت کنید تا مقایسه‌های بعدی معنا داشته باشد. دوم، ابزار و مواد لازم را از قبل آماده کنید؛ نیمه‌کار ماندن کار وسط فصل، کیفیت را پایین می‌آورد. سوم، ترتیب کارها را رعایت کنید؛ جابه‌جا کردن مراحل در گرده‌افشانی معمولا نتیجه را بی‌اثر می‌کند. چهارم، بعد از هر مرحله یک هفته صبر کنید و واکنش درخت را ثبت کنید؛ این ثبت‌ها بعد از یک سال، نقشه راه باغ شما می‌شود. و پنجم، در پایان فصل گزارش کوتاهی بنویسید: چه کاری جواب داد، کجا باید اصلاح شود. همین ساده‌سازی، باغداران موفق را از بقیه جدا می‌کند.

سوالات متداول درباره گرده‌افشانی

برای شروع گرده‌افشانی به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا گرده‌افشانی برای ارقام مختلف هلو فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان گرده‌افشانی را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

موفقیت در گرده‌افشانی حاصل تکرار درست است، نه یک کار معجزه‌گر؛ برنامه‌تان را بنویسید و تا انتها اجرا کنید. و اگر در فاز شروع هستید، صفحه قیمت نهال برای انتخاب منبع خرید، قدم اول است.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

راهنمای کامل گرده افشانی درخت هلو

تاثیر فرایند گرده افشانی در تولید هلو رسیده روی درخت

درختان میوه به سه دسته تقسیم بندی می‌شوند:

عملکرد گل‌های دوجنسی

قسمت نر

قسمت مادگی یا کلاله شکوفه

عوامل بازدارنده و تحریک کننده برای گرده افشانی درخت هلو را بشناسید

سرمای هوا:

باد:

حشرات گرده افشان:

سوء مدیریت کشاورز

نیاز سرمایی یک درخت

هرس غیر استاندارد

نیتروژن مازاد

استفاده از هرز کش ها

پایه رویشی درخت

مکانیسم گرده افشانی در درخت هلو

مراحل رشد میوه بعد از فرایند کرده افشانی

خرید نهال هلو پیوندی از نهالستان و تاثیر آن بر روی گرده افشانی

کلام آخر

چک‌لیست عملی گرده‌افشانی در باغ هلو

سوالات متداول درباره گرده‌افشانی

برای شروع گرده‌افشانی به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا گرده‌افشانی برای ارقام مختلف هلو فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان گرده‌افشانی را به کسی واگذار کرد؟

مقالات مرتبط

کنه خاکی، هر آنچه که باید بدانید!

عمق ریشه درخت هلو (عمق خاک برای کاشت درخت هلو) (عمق کاشت)

مبارزه با شته و مورچه درخت هلو و روش های پیشگیری و کنترل

معمولی ترین روش پرورش نهال هلو در مناطق سردسیر

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

راهنمای کامل گرده افشانی درخت هلو

تاثیر فرایند گرده افشانی در تولید هلو رسیده روی درخت

درختان میوه به سه دسته تقسیم بندی می‌شوند:

عملکرد گل‌های دوجنسی

قسمت نر

قسمت مادگی یا کلاله شکوفه

عوامل بازدارنده و تحریک کننده برای گرده افشانی درخت هلو را بشناسید

سرمای هوا:

باد:

حشرات گرده افشان:

سوء مدیریت کشاورز

نیاز سرمایی یک درخت

هرس غیر استاندارد

نیتروژن مازاد

استفاده از هرز کش ها

پایه رویشی درخت

مکانیسم گرده افشانی در درخت هلو

مراحل رشد میوه بعد از فرایند کرده افشانی

خرید نهال هلو پیوندی از نهالستان و تاثیر آن بر روی گرده افشانی

کلام آخر

چک‌لیست عملی گرده‌افشانی در باغ هلو

سوالات متداول درباره گرده‌افشانی

برای شروع گرده‌افشانی به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا گرده‌افشانی برای ارقام مختلف هلو فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان گرده‌افشانی را به کسی واگذار کرد؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

کنه خاکی، هر آنچه که باید بدانید!

عمق ریشه درخت هلو (عمق خاک برای کاشت درخت هلو) (عمق کاشت)

مبارزه با شته و مورچه درخت هلو و روش های پیشگیری و کنترل

معمولی ترین روش پرورش نهال هلو در مناطق سردسیر

محصولات مرتبط با هلو

نهال هلو انجیری خونی

نهال هلو کاظمی

نهال هلو پاییزه

نهال هلو مخملی

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ