;

شناخت دقیق پوسیدگی آرمیلاریایی بادام و درمان صحیح

فاصله بین باغ متوسط و باغ موفق معمولا یک تصمیم درست در زمان درست است؛ و بیشتر این تصمیم‌ها به پیشگیری از پوسیدگی مربوط می‌شوند. در این مقاله سعی کرده‌ایم همان لحظه‌های تصمیم را برایتان ترسیم کنیم تا وقتی رسید، بدانید چه سوالی باید بپرسید و کدام گزینه را انتخاب کنید. و اگر در مرحله خرید هستید، مقایسه نهال بادام مامایی از چند منبع معتبر، رایج‌ترین توصیه کارشناسان ماست.

شناخت پوسیدگی آرمیلاریایی بادام

پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی بادام که با نام های مختلفی چون پوسیدگی ریشه بر اثر قارچ کلاهکدار و یا پوسیدگی بند کفشی نیز شناخته می شود یک قارچ خاکی است که باعث پوسیدگی ریشه و همچنین پوسیدگی قسمت های چوبی در طیف گسترده ای می شود و شایان ذکر است که این قارچ باعث تلفات بسیار وسیع در اکوسیستم های طبیعی و محصولات میوه خواهد شد و همچنین باید بدانید که پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی بادام در سراسر مناطق معتدل و گرمسیری یافت می شود و در ضمن ناگفته نماند که تشخیص علائم ممکن است یک امر بسیار دشوار و سخت باشد چرا که این بیماری به عمق خاک حمله می کند و هر زمان که بیماری شروع به پیشرفت کند متوقف کردن آن بسیار دشوار است و یا حتی غیر ممکن می شود.

قارچ آرمیلاریا که گاهی از آن با نام قارچ عسل نیز یاد می شود روی درختان به صورت انگلی روی تنه و ساقه های درختان و همچنین ریشه های مرده و گاهی هم بر روی شاخه های هرس شده دیده می شوند و البته خوب است بدانید که برخی کارشناسان این قارچ را به چند دسته تقسیم می کنند و شایان ذکر است که سایر گونه های آرمیلاریا بسیار شبیه هم هستند و زمانی که این قارچ در خاک رشد می کند ریزمورف های انتقال دهنده بیماری می توانند قارچ عسل را از یک درخت آلوده به یک درخت سالم جدید که در چند متر دورتر می باشد ،پیوند دهند.

رشته های میسیلیوم که قارچ های آرمیلاریا از طریق آن ها در سرتاسر درختان بادام و مهم تر از این از یک درخت به درختی دیگر سرایت پیدا می کند از دسته های موازی ریزمورف ها ی چکمه مانند سیاه تشکیل شده اند و همچنین این ریزمورف های سیاه در زیر پوست یک درخت چوب سخت رشد می کنند و در نهایت باعث می شوند که این پوست از درخت جدا شود و در این صورت می توانید رشته های میسیلیوم را به راحتی مشاهده کنید و در ضمن ناگفته نماند که ریزمورف های تکی در حدود 2 میلی متر پهنا دارند اما اگر به صورت جمعی باشند قطر آن ها به حدود 5 سانتی متر نیز می رسد.

شرایط ابتلا درختان بادام به پوسیدگی آرمیلاریایی بادام

آرمیلاریا نوعی پوسیدگی سفید یا قارچی است که لیگنین و سایر مواد دیواره سلولی را از طریق دفع آنزیم ها تجزیه می کند در مارحل پیشرفته پوسیدگی، قسمت چوبی درختان بادام به رنگ بسیار روشن در می آیند و به صورت رشته ای می شوند و مواد سلولز دیوار سلولی باقی می ماند این قارچ های عسلی رنگ ممکن است در یک دوره بارانی و یا آبیاری شدید تشکیل شوند.

پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی بادام یا قارچ ریشه بلوط توسط قارچ ایجاد می شود و همچنین این پوسیدگی می تواند بر یاخته های گیاه تاثیر بگذارد و در ضمن باید بدانید که بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام یک نوع بیماری دیومیست است و می تواند تا مدت های طولانی و یا حتی تا 100 سال در قسمت های چوبی یعنی در شاخه ها و یا تنه اصلی درختان بادام باقی بمانند و یا حتی ممکن است در ریشه و یا بقیای چوبی موجود در خاک زنده بمانند و از این رو امکان کاشت نهال های جدید و سالم بدون ضدعفونی کردن خاک امکان پذیر نیست و ممکن است دوباره انتشار اتفاق بیافتد.

بازیدیومیست به معنای زیر مجموعه قارچ های بالاتر می باشد و این یعنی که قارچ آرمیلاریا در داخل پادشاهی قارچ ها به عنوان یک عضو کوچک شناخته می شود و با ابتلا درختان بادام به این قارچ می توانیم شاهد وجود قارچ های دیگری چون قارچ های براکتی، قارچ های پف بال، قارچ های ژله ای، سایر پلیپورها، بولت ها، زنگارها، مخمرهای آینه ای و کریپتوکوکوس و مخمر های بیماری زا انسان که به صورت قارچ های رشته ای دیده می شوند، نیز باشیم و در ضمن ناگفته نماند که به مجموعه این هاگ های تخصصی بازیدیوسپور می گویند که در نهایت باعث تجزیه اجزای دیوار سلولی و تحلیل مولکولی درخت بادام می شوند.

خوب است بدانید که این بیماری از طریق ریشه های باقی مانده در خاک گسترش پیدا می کند و می تواند به شدت به درختان بادام دیگر سرایت کند و همچنین باید بدانید که گسترش بیماری در بین درختان در سطوح بالاتر از طریق ریزمورف ها اتفاق می افتد و در ضمن باید بدانید که این ریزمورف ها می توانند در چندین متر دورتر از خاک آلوده که منبع غذایی آن ها هستند نیز به رشد و نمو بپردازند و از این رو می تواند طیف وسیعی از خاک را آلوده کنند، این قارچ می تواند برای مدت طولانی در خاک زنده بماند و تخمین زده می شود که تا حدود 50 سال زنده بماند.

علائم پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی بادام

باغداران می دانند که هر نوع بیماری ممکن است دامن گیر درختان بادام آن ها شود در مورد پوسیدگی آرمیلاریایی بادام قارچ ها عامل اصلی این بیماری هستند و همچنین این بیماری می تواند کشنده باشد و علائم بروز آن نیز ممکن است به آرامی شروع شود و با پوسیدگی چوب و مرگ درختان به اوج خود می رسد و در ضمن نا گفته نماند که شناخت بیماری و اجرای فرایند کنترل پوسیدگی ریشه آرمیلاریا می تواند بیماری را کند نماید و البته باید بدانید که یکی از علائم شایع پوسیدگی آرمیلاریایی بادام کاهش رشد قابل توجه درختان می باشد و این به این دلیل است که آرمیلاریا به طور فیزیکی سیستم آوندی درختان را مختل می کند و در نهایت این درختان آلوده به دلیل پوسیدگی یا ضعیف شدن ریشه ها سقوط می کنند.

همان طور که می دانید پوسیدگی آرمیلاریایی بادام می تواند تا سال ها قبل از ظهور علائم زمینی به رشد خود به صورت مخفیانه ادامه دهد و شایان ذکر است که علائم پوسیدگی ریشه آرمیلاریا می تواند از گونه ای به گونه دیگر متفاوت باشد و این امر باعث می شود تا شناخت و تشخیص به موقع بیماری بسیار سخت شود و در ضمن ناگفته نماند که قارچ در انبوه درختان به راحتی از یک نهال به نهال دیگر منتقل شود و این انتقال از طریق ریزمورف هایی که بسیار شبیه ریزوم های ریشه درخت هستند، پخش می شود و البته خوب است بدانید که این بیماری قارچی از طریق باقی مانده های ریشه در خاک می تواند گسترش یابد که این امر سبب می شود تا مدیریت این بیماری چالش برانگیز باشد.

اگر درختان مبتلا به پوسیدگی آرمیلاریایی بادام که کاملا از بین رفته اند را حفاری کنید و روی پوست ریشه آن ها را یک خراش سطحی دهید می بینید که یک مایع سفید رنگ به مقدار کم بر روی پوست ظاهر می شود که به آن ها فن های میسیلیوم سفید می گویند و علاوه بر این ریشه ها بویی به شدت آزار دهنده از خود تولید می کنند و همچنین اگر به برداشت بیشتر پوست و خراش دادن پشت فن های میسیلیوم سفید ادامه دهید می توانید شانکر قارچی در بافت ریشه را به راحتی مشاهده کنید و البته باید بدانید که آلودگی در این مرحله به بالاترین سطح خود رسیده و درخت به شدت به قارچ آلوده شده است.

یکی دیگر از علائم وجود پوسیدگی آرمیلاریایی بادام یا همان قارچ ریشه بلوط این است که بخش بزرگی از تاج درخت مبتلا شده و همچنین می توان برروی بخشی از تنه نیز فن های میسیلیوم سفید را دید و همچنین اگر به تاج نهال بادام مبتلا به پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی دقت کنید می توانید مقدار زیادی از فن های میسیلیوم سفید موجود در نواحی پوست برگ ها و تاج درخت را نیز مشاهده کنید.

خوب است بدانید که این بیماری در زمان های خشکسالی با علائم شدیدتر همراه می باشد و در کل به نظر می رسد که استرس درخت برای دریافت آب می تواند آن را برای ابتلا به این بیماری مستعد کند و همچنین به قارچ اجازه می دهد تا با سرعت بیشتری سیستم ریشه گیاه را تحت سلطه خود در بیاورد و البته ناگفته نماند که استرس های ناشی از سیل نیز می تواند درختان بادام را مستعد ابتلا به پوسیدگی آرمیلاریایی بادام کند و ازاین رو باید بگوییم که هر عامل تنش زا که می تواند درختان را تحت فشار قرار دهد می تواند منجر به ضعف سیستم دفاعی و افزایش احتمال ابتلا این بیماری می شود.

روش های کنترل و مبارزه با بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام

می توان گفت کنترل پوسیدگی آرمیلاریایی بادام در سطح وسیع وجود ندارد و ما تقریبا می توانیم این بیماری را در سطح پایین کنترل کنیم و اولین گام حذف پاتوژن بزرگترین اقدام پیشگیرانه است و همچنین باغداران می بایست تجهیزات باغبانی را بعد ازجابجایی بین باغ های آلوده ضدعفونی شوند و بهتر است برای کنترل بیماری تمامی ریشه ها که به قطر 2/5 سانتی متر می باشند باید هرس و سوزانده شوند.

همان طور که گفته شد در حال حاضر هیچ روش ساده ای برای کنترل بیماری وجود ندارد و انتظار می رود ترکیبی از اقدامات بهداشتی، مدیریت باغبانی خوب و افزودن مواد آلی به خاک فعالیت بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام را به تاخیر بیندازد.

یکی از روش های پیشگیری و کنترل بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام حذف تلقیح خواهد بود در این روش باغدار باید به حذف مواد آلوده از محل های آلوده اقدام کند تا از این طریق تاثیر بیماری را در کاشت های بعدی کاهش یابد و در ضمن ناگفته نماند که حذف تمام مواد آلوده از محل کار بسیار دشوار می باشد چرا که قارچ می تواند در قطعات حتی بسیار ریز باقی مانده از ریشه زنده بماند در این مرحله اغلب توصیه می شود که زمین ها را بدون کشت رها کنید تا بر اثر زمان این ریشه های آلوده به تدریج تجزیه شوند.

چرخه بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام

این قارچ ها از طریق تماس یک ریشه آلوده با ریشه های سالم در سراسر زمین رشد می کنند و به تدریج قارچ ها ریزمورف ها را تولید می کنند و بخش وسیعی از زمین را آلوده می کنند (ریزمورف نوارهای قارچی که توسط قارچ تولید می شوند و می توانند درخاک به سرعت رشد کنند) و همچنین این قارچ می تواند مناطق جدید را به روش های مختلفی آلوده کند و در ضمن ناگفته نماند که اسپورهای قارچ از طریق هوا پراکنده به ندرت پراکنده می شود و به راحتی روی سطوح چوب مرده فرود می آیند و سبب عفونت می شوند.

معمولا قارچ پوسیدگی آرمیلاریایی بادام قابلیت سرایت پذیری بالا دارند و از طریق مواد و ابزار آلوده مانند پیوند نهال ها و درخت های آلوده، ریشه های آلوده یا مالچ های عفونی وارد یک منطقه می شوند و خاک آن نواحی را دچار بیماری می شود چرا که این نوع از قارچ در بقایای گیاهی آلوده به راحتی زنده می ماند و در ضمن ناگفته نماند که عفونت پوسیدگی آرمیلاریایی بادام اولین بار در اطراف طوقه درختان و به تدریج در ساقه و پایه به وجود می آید و در نهایت منجر به خشک شدن درختان می شود و همچنین این عفونت می تواند از سطح پایه که مرکز پوسیدگی ریشه هستند نیز به راحتی قابل مشاهده باشند.

درمان پوسیدگی آرمیلاریایی بادام

متاسفانه هیچ درمانی مطلقی برای پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی بادام وجود ندارد و البته این بیماری را می توان با حذف مداوم درختان مرده و خشک شده و همچنین درختان آلوده مدیریت کرد و تا حدودی درمان کرد و در ضمن ناگفته نماند که پوسیدگی آرمیلاریایی بادام برای زنده ماندن نیاز به رطوبت ثابتی دارد و همچنین باید گفن که حفاری در اطراف تاج ریشه یک بازدارنده موثر برای این بیماری است اما این هم درمان نهایی نخواهد بود و شایان ذکر است که مراقبت بسیار عالی از درختان بادام باعث افزایش قدرت و سلامت آن ها می شود که در نتیجه میزان بیماری کاهش پیدا می کند.

درمان پوسیدگی ریشه آرمیلاریایی بادام به مقدار زیادی به تشخیص زود هنگام علائم و مراقبت های ویژه از درختان بیمار خواهد داشت و همچنین نا گفته نماند که هر درخت بیمار به شدت مستعد حمله سایر بیماری های دیگر و آفت ها و حشرات می باشد و البته لازم است بدانید که گاهی اوقات استفاده از بخور شیمیایی سبب می شود که شیوع بیماری تا مقدار قابل توجهی کاهش یابد و شایان ذکر است که استفاده از این عمل برای باغداران امکان پذیر نیست و باید تحت نظر کارشناسان جهاد کشاورزی منطقه انجام شود.

همان طور که می دانید بروز بیماری ریشه آرمیلاریایی بادام از درختی به درخت دیگر بسیار متفاوت خواهد بود و این تفاوت می تواند به مقدار زیادی به محل عفونت اولیه بستگی داشته باشد و در ضمن ناگفته نماند که عفونت های نزدیک به یقه ریشه احتمال خشک شدن بیشتری دارند و همچنین خوب است بدانید که بروز بیماری و ظاهر شدن نشانه های قارچی آن تا حد زیادی به سن درختان بادام بستگی دارد چرا که درختان جوان معمولا نسبت به درختان مسن حساس تر هستند و خشک شدن در درختان جوان و نهال های ضعیف با سرعت بیشتری رخ می دهد.

قارچ های آرمیلاریا را می توان برای شناسایی گونه های مختلف قارچ استفاده نمود چرا که این عمل می تواند سرهت تشخیص و شناسایی نوع بیماری و میزان رشد آن را به کارشناسان نشان دهد و این افراد راحت تر می توانند برای درمان و یا کنترل بیماری اقدام کنند و البته باید بدانید که در تمامی روش های درمان محدودیت هایی نیز وجود دارد و محدودیت این روش ارزیابی علائم بالای زمین می باشد چرا که تحقیقات نشان داده که عفونت های زیرزمینی بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام به طور قابل چشمگیری بیشتر از علائم بالای زمین می باشد.

بهترین و مناسب ترین درمان که می تواند در کاهش سرعت گسترش بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام بسیار تاثیر بگذارد استفاده از پلاستیک های ضخیم برای ریشه درختان بادام باشد و برای بهره مندی از این روش بهتر است که پلاستیک های شفاف اما ضخیم را تا عمق 6 فوتی درون خاک قرار دهید و روی آن را با خاک بپوشانید تا اکسیژن رد و بدل نشود و همچنین باید درخت های آلوده اطراف این پلاستیک را از بین ببرید و یا اگر درختان سالمی در اطراف محیط آلوده وجود دارد از این منقطه دور کنید این روش می تواند گسترش بیماری را کند نماید ولی بسیار زمان بر خواهد بود.

کلام آخر

بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام که یک نوع بیماری ریشه درختان می باشد به نظر می رسد که با درختان ضعیف تر در بهار شروع می شود و پس از افزایش دما در تابستان سقوط می کند و همچنین این یک بیماری با پیشرفت آهسته می باشد و ممکن است بروز علائم آن چندین سال طول بکشد و شایان ذکر است که این قارچ انگلی می تواند صدمات بسیار جدی به درختان بادام وارد کند و در ضمن باید بدانید که این صدمات بیشتر از نوع آسیب های داخلی می باشد و می تواند آنقدر شدت پیدا کند که در نهایت درخت را محکوم به فنا نماید و تاثیر زیادی در قیمت نهال بادام دارد.

این قارچ می تواند مناطق جدید را به روش های مختلفی آلوده کند که از جمله آن ها می توان به ابزار باغبانی ضدعفونی نشده اشاره نمود و البته باید بدانید که بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام در ماه مه تا ژوئن قارچ تولید کند و همچنین این قارچ ها را می توان در رنگ های قهوه ای، زیتونی و زرد مشاهده نمود و البته باید بدانید که مراقبت ها و رسیدگی های بیشتر مانند فراهم نمودن تغذیه مناسب برای نهال بادام و هرس کردن های به موقع می تواند جریان افزایش و سرعت رشد این بیماری را به میزان قابل توجهی کنترل کند.

لازم است باغداران برای جلوگیری از ابتلا به بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی بادام و یا کنترل این بیماری از کارشناسان مجرب و آگاه بهره ببرند که برای این امر و همچنین خرید نهال های باکیفیت و مقاوم می توانید به صورت حضوری، تلفنی و یا مراجعه به سایت نهالستان از دانش کادر مجرب ما بهره ببرید.

اشتباهات رایج در پیشگیری از پوسیدگی که هزینه‌ساز می‌شوند

در سال‌های کارشناسی با باغ‌های مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم و هرکدام قیمت مشخصی برای باغدار داشته‌اند. اشتباه اول، شروع دیرهنگام است؛ وقتی زمان درست پیشگیری از پوسیدگی از دست برود، دیگر با فشار کار جبران نمی‌شود. اشتباه دوم، کپی کورکورانه از باغ دیگر است؛ اقلیم و خاک شما با همسایه‌تان یکی نیست. اشتباه سوم، بی‌توجهی به نشانه‌های میانه راه است؛ درخت همیشه قبل از خراب شدن کامل، هشدار می‌دهد. و اشتباه چهارم، خرید ارزان و بی‌اصالت در شروع کار است؛ تفاوت قیمت در خرید اولیه ناچیز، بعدا چند برابر به صورت هزینه درمان برمی‌گردد. اگر فقط این چهار مورد را مدیریت کنید، بخش بزرگی از ریسک باغ حذف شده است.

سوالات متداول درباره پیشگیری از پوسیدگی

آیا پیشگیری از پوسیدگی برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان پیشگیری از پوسیدگی را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای پیشگیری از پوسیدگی چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

شرایط هر باغ منحصربه‌فرد است؛ برای تصمیم دقیق درباره پیشگیری از پوسیدگی، وضعیت خودتان را با کارشناس مرور کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید. صفحه نهال فروشی نیز راهنمای خوبی برای شناخت گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

شناخت دقیق پوسیدگی آرمیلاریایی بادام و درمان صحیح

شناخت پوسیدگی آرمیلاریایی بادام