;

عامل زوال تدریجی درختان بادام و نحوه کنترل

هزینه‌های پنهان باغداری معمولا جایی ظاهر می‌شوند که کمتر کسی سراغش می‌رود: عامل. دیر فهمیدن این جزئیات یعنی پرداخت هزینه در زمان برداشت، جایی که دیگر راه برگشتی نیست. در این مطلب با نگاه کارشناسی و مثال‌های واقعی از باغ‌های بادام توضیح داده‌ایم که هر مرحله چه حقیری دارد و کجا نباید صرفه‌جویی کرد. از انتخاب نهال بادام سالم تا مدیریت فصل رشد، همه را پشت‌سرهم می‌خوانید.

از آنجایی که این بیماری با کمک ناقل انتقال پیدا می کند، مرور زمان سبب مرگ درختان بادام می شودو در بسیاری از شهرهای بادام کاری ایران مشاهده شده است لازم دانستیم این بیماری را به شما معرفی کرده و راه های انتقال و جلوگیری از شیوع بیماری را به باغداران آموزش دهیم.

عامل بیماری برگ سوختگی بادام:

عامل بیماری برگ سوختگی بادام که برای اولین بار حدود 20 سال پیش از استان کهکیلویه و بویر احمد جداسازی شد، باکتری عامل بیماری مقیم آوند چوبی و سخت کشت به نام Xylella fastidiosa است، این باکتری که تنها و تنها در آوند چوب مستقر می شود هم می تواند درختان مسن را آلوده کند و هم درختان جوانی که تازه کاشته شده اند.

چرخه ی زندگی بیماری:

این باکتری قدرت زنده ماندن خارج از بدن موجود زنده و در بقایای گیاهی را نداشته و بنابراین در زمان خواب نهال بادام و با شروع فصل پاییز و خزان درختان بادام به سمت ریشه مهاجرت کرده و در ریشه تجمع پیدا می کنند و در بهار با کمک افزایش فشار آوندی مجددا به سمت تاج درخت آمده و ایجاد علائم بیماری روی برگ و شاخه های درخت بیمار می کنند.

این باکتری برای انتقال از یک درخت به درخت دیگر به ناقل حشره ای خود یعنی زنجرکهای سر مخروطی احتیاج دارند اما علاوه بر این ناقل انتقال به وسیله ی اندامهای رویشی تکثیری نیز امکان پذیر است،به عنوان مثال پیوند گرفتن از درختانی که آلوده باشند می تواند منجر به آلوده سازی نهال تولید شده بشود.

نکته ای که در مورد این بیماری سبب خطرناک شدن آن می شود وجود دوره ی کمون و یا نهفته ی بیماری است که در این دوره ممکن است درخت عامل بیماری را در خود داشته باشد اما به واسطه ی شرایط آب و هوایی و یا مقاومت درخت علائم را بروز نداده باشد و پیوند گرفتن از این درخت نیز می تواند منجر به آلوده کردن نهال جدید شود.

در مورد شرایط آب و هوایی مساعد برای رشد و تکثیر این باکتری در ابتدا گمان می کردند که این بیماری بیشتر در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر ایجاد مشکل می کند اما زمانی که عامل بیماری را از درختان دارای علائم از استانهای سردسیری مانند چهار محال و بختیاری جدا کردند به این نتیجه رسیدند که این بیماری می تواند در مناطق سردسیر نیز دردسر ایجاد کند.

علائم بیماری برگ خشکیدگی درخت بادام:

همانطور که پیش تر نیز گفته شد علائم برگی این بیماری شباهت زیادی به تشنگی درخت، آفتاب سوختگی و یا تاثیر شوری بر درختان بادام دارد اما تفاوتهایی در نوع علائم وجود دارد که می تواند آنها را از هم متمایز کند.

بیماری باکتریایی خشکیدگی برگ در درختان بادام در آوند چوب مستقر است و با تکثیر در این اوند مانع از انتقال آب به تاج درخت می شود بنابراین طبیعی است که علائم بیماری در نگاه اول شبیه به تشنگی باشد اما یک تفاوت بارز وجود دارد و آن این است که در آبیاری غیر اصولی کل تاج درخت به یک اندازه علائم را نشان می دهند اما در بیماری باکتریایی خشکیدگی برگ درخت بادام هر شاخه ای که در آوند چوب آن باکتری مستقر باشد علائم را نشان می دهد.

بنابراین در واقع اولین نشانه ی این بیماری این است که شما علائم سوختگی برک را به صورت تک شاخه و یا چند شاخه در درخت مشاهده می کنید، ممکن است در ابتدا همان شاخه ی پیوند خورده این علام را شان دهد و یا در صورتی که درخت شما پیوند نخورده است در واقع با استفاده از حشره به همان شاخه ای که حشره از آن تغذیه کرده است خسارت وارد می شود.

اما به تدریج این باکتری می تواند در سیستم آوندی در کل درخت گسترش پیدا کند و در سالهای بعد شما علائم را به صورت فراگیر در کل درخت مشاهده خواهید کرد.

علائم بیماری در برگ در ابتدا به صورت پر رنگ شدن رنگ سبز برگ از سمت نوک به حاشیه ها کشیده می شود و در نهایت این تغییر رنگ منجر به سوختگی از نوک برگ به سمت حاشیه کشیده می شود، علائم تنش آبی و شوری خاک نیز به همین صورت است حتی در برخی مواقع کمبود پتاسیم نیز علائم مشابه ایجاد می کند اما علاوه بر تفاوتی که در بخش پیش به آن اشاره کردیم تفاوت بارز دیگری نیز وجود دارد و آن وجود حاله ی زرد رنگ در انتهای قسمت سوخته است.

در واقع باکتریهای بیمارگر گیاهی در شرایط مساعد تولید توکسین می کنند که این توکسین می تواند جلوتر از خود باکتری در برگ پیشروی کرده و با کشتن زودتر سولهای برگی ایجاد حاله ی زرد رنگ می کند، اما لازم به در است که باکتری برای تولید توکسین به شرایط دمایی خاص احتیاج داشته و ممکن است که شما علائم حاله ی زرد رنگ را مشاهده نکنید بنابراین به مشاهده ی این نشانه بسنده نکرده و به تک شاخه بودن و یا نبودن بیماری توجه داشته باشید.

در صورتی که دیر هنگام متوجه بیماری شده باشید ممکن است تک شاخه بودن برعکس باشد و در درخت بیمار به صورت تک شاخه شاخه های بدون علائم ببینید و این هم می تواند نشانه ی بروز این بیماری باشد.

بیماری می تواند بسته به شرایط آب و هوایی و میزان حساسیت و یا مقاومت درخت بیمار منجر به مرگ درخت شود و یا اینکه تنها کاهش عملکرد و علائم سوختگی برگ را به صورت سالیانه نشان دهد.

اهمیت و پراکنش جغرافیایی این بیماری در ایران:

این بیماری در بادام کاریهای بسیاری از استانهای کشور از جمله استانهای چهار محال و بختیاری، قزوین، اصفهان، یزد، کرمان، همدان، خراسان رضوی، لرستان، زنجان و فارس مشاهده شده و توسط کارشناسان موسسه تحقیقات کشاورزی در برخی موارد باکتری بیمارگر نیز جدا سازی شده است، همانطور که گفتیم این باکتری مانند باکتریهای دیگر نبوده و بسیار سخت کشت است، بنابراین در بسیاری از موارد جداسازی آن ار بافت آوند چوب امکان پذیر نیست اما این روزها با توسعه علوم آزمایشگاهی مولکولی و طراحی پرایمرهای اختصاصی می توانند بیماریهای اینچنینی را نیز مانند بیماریهای ویروسی به وسیله ی آزمون مولکولی نظیر PCR جداسازی کرده و حضور آن در درختان بیمار را تایید کنند.

عوامل شدت دهنده به خسارت بیماری:

این بیماری می تواند در شرایط حساس منجر به زوال کل درخت شود، در این قسمت به بررسی شرایط حساس کننده ی درختان بادام در برابر این بیماری خواهیم پرداخت:

خرید نهال بادام حساس:

عدم توجه کافی به اهمیت خرید نهال بادام مقاوم در صورت بروز بیماریهایی نظیر برگ سوختگی بادام سبب وارد آمدن خسارتی غیر قابل محاسبه خواهد شد، غیر قابل محاسبه به این دلیل که این بیماری زوال تریجی ایجاد کرده تا منجر به مرگ درخت می شود و در سالهایی که پیشروی می کند ممکن است کاهش نامحسوس اما فزاینده ی عملکرد درختان را در پی داشته باشد.

وجود ناقل در باغ:

ممکن است نهالستان با فروش نهال بادام آلوده به صورت نهفته کلید شروع بیماری در باغ شما را زده باشد اما در شرایطی که ناقل حشره ای وجود نداشته باشد بیماری به صورت تک درخت باقی خواهد ماند و منتقل نمی شود، اما اگر ناقل وجود داشته باشد کل باغ را می تواند در یک سال آلوده کند.

تنش آبیاری:

باکتری عامل بیماری در آوند چوب مستقر شده و مانع از انتقال آب می شود، چنانچه درخت بیمار در معرض تنش آبی قرار داشته باشد فشار آب در آوند چوب بسیار پایین بوده و با حتی جمعیت کم باکتری در آوند ایجاد اختلال در آبرسانی کرده و شاخه ی آلوده می تواند به طور کامل در ماه های گرم سال مانند تیر یا مرداد خشک شود.

تنش تغذیه ای:

درختانی که مقاوم هستند در صورتی که از تغذیه ی مناسب برخوردار نباشند نمی توانند به خوبی مقاومت خود را نشان دهند و بنابراین به صورت یک رقم حساس عمل کرده و می توانند در اثر ابتلا به این بیماری از بین بروند.

بیماریهای طوقه و ریشه:

بیماریهای طوقه و ریشه مانند ابتلای درختان بادام به نماتد، قارچها و شبه قارچهای بیمارگر ریشه مانند پوسیدگی سفید ریشه و یا پوسیدگی طوقه وریشه درختان بادام با ایجاد اختلال در آبرسانی و غذارسانی عامل تشدیدکننده ی ضعف در درختان بیمار شده و درختانی که آلودگی همزمان به این بیماریها را داشته باشند با سرعت بیشتری خشک می شوند.

آفات ریشه، طوقه و پوست درخ بادام:

آفاتی مانند کرم سفید ریشه، آفات چوبخوار و پوستخوار که در ناحیه طوقه، ریشه و یا پوست تنه ی درخت مستقر می شوند با تغذیه از ریشه و پوست درخت به سیستم آوندی آسیب وارد می کنند و باعث تشدید علائم بیماری سوختگی برگ بادام شده و آلودگی همزمان به باکتری و این آفات می تواند منجر به مرگ کل درخت شود.

در رابطه با آلودگی همزمان چه در مورد بیمارگرها و چه در مورد آفات باید به این نکته اشاره کنیم که یک رابطه ی متقابل وجود دارد و آن این است که درخت آلوده به باکتری برای حمله ی آفات و بیمارگرهای طوقه و ریشه حساس بوده و یا برعکش درخت آلوده به بیماریها و آفات طوقه و ریشه می تواند نسبت به ابتلا و ایجاد علائم زوال به وسیله ی باکتری حساس شود.

کنترل بیماری زوال باکتریایی و یا برگ سوختگی بادام:

در مورد راه های کنترل بیماری برگ سوختگی بادامباید عنوان کرد که پیشگیری از ابتلا موثر ترین راه کنترل بوده و در مورد درختان بیمار راه درمان قطعی وجود ندارد بنابراین در این قسمت به بررسی راه های پیشگیری از ابتلا به بیماری می پردازیم:

نهال بادام سالم:

فروش نهال بادام در نهالستانهای بسیاری صورت می گیرد اما با توجه به نکته ای که در رابطه با دوره ی کمون بیماری عنوان کردیم خرید نهال بادام از نهالستانهای غیر معتبر ممکن است منجر به خرید نهالی شود که آلوده باشد اما در دوره ی کمون خود به سر ببرد و کارشناسان آن نهالستان به واسطه ی علم کم و یا تجربه ی کم نتوانند این موضوع را تشخیص دهند، بنابراین توصیه می شود نهال بادام را برای احداث باغ از نهالستانهای معتبر ومجوز دار تهیه بفرمایید.

نهال بادام مقاوم:

مقاوم بودن رقم می تواند منجر به پنهان ماندن عامل بیماری شود و خسارتی وارد نکند بنابراین به صورت یک پیش فرض حتی در صورتی که بیماری در منطقه ی شما گزارش نشده باشد باید نهال مقاوم خریداری کنید، درست است که قیمت نهال بادام مقاوم ممکن است کمی گران تر باشد اما ارزش آن را دارد که دیگر نگران حمله ی این قبیل بیماریها نباشید.

آبیاری اصولی درختان بادام:

در سالهای اخیر در بسیاری از مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر با مشکل خشکسالی وکم آبی مواجه هستیم و باغداران ممکن است برای مدیریت منابع آب دور آبیاری را به یکباره چند روز افزایش دهند این کار تنش شدیدی به درختلان باداموارد می کند، در درجه ی اول بهتر است برای مدیریت منابع آبی از آبیاری قطره ای آن همبه صورت زیر سطحی استفاده کنید و در درجه ی دوم در صورتی که می خواهید دور آبی را افزایش دهید هر بار به اندازه ی یک روز دیر تر آبیاری کنید.

تغذیه ی اصولی درختان بادام:

استفاده از کودهای پتاس دارد و انواع کودهای آلی مانند هیومیک اسید می تواند سبب افزایش مقاومت درختان بادام شود، بنابراین با تغذیه ی اصولی درختان و متناسب با نیاز آنها از بروز مشکلات تغذیه ای و حساس شدن به این بیماریها جلوگیری کنید.

کنترل ناقل:

در صورتی که اطلاع دارید بیماری در منطقه وجود دارد دیر یا زود به وسیله ی ناقل می تواند به باغ شما نیز منتقل شود بنابراین با کنترل ناقل جلوی شیوع بیماری در باغ خود را بگیرید.

کنترل آفات و بیماریهای ریشه و طوقه:

پیش از این به اهمیت ضعیف شدن درختان در اثر حمله ی آفات و بیماریهای ریشه و طوقه و کمک کردن به زوال درخت به وسیله ی باکتری سخن گفتیم بنابراین با کنترل این آفات و بیماریها از دامن زدن به خسارت بیماری جلوگیری کنید.

درمان درخت بیمار:

استفاده از آنتی بیوتیکهایی مانند تترا سایکلین به صورت تزریق به تنه ی درخت تاثیر مثبت در کنترل بیماری داشته است اما مساله هزینه ی این روش درمان است و در سطح وسیع به صرفه نیست، توصیه می شود تک درختان بیمار را حذف کرده و ریسک انتقال به وسیله ی ناقل را نپذیرید.

کلام آخر:

اگر بخواهیم در یک جمله کنترل موثر این بیماری را آموزش دهیم تنها می توانیم به اهمیت خرید ارقام مقاوم و سالم و تقویت درختان بادام با آبیاری و تغذیه ی اصولی اشاره کنیم ، در صورتی که می خواهید باغداری شما بدون برخورد با مشکلات این چنینی باشد باغ را به حال خود رها نکنید و پایش مستمر درختان رادر برنامه ی خود قرار دهید.

برنامه پیشنهادی برای عامل در سه فصل اول

اگر تازه شروع کرده‌اید یا می‌خواهید مسیر را از نو بچینید، این برنامه سه‌فصلی را پیشنهاد می‌کنیم. فصل اول را به شناخت بگذارید: خاک، آب، وضعیت درخت‌ها و فضای رشد را بسنجید و هیچ تصمیم عجولانه‌ای نگیرید. فصل دوم، فصل اجرای برنامه اصلی است؛ آنچه در فصل اول یاد گرفتید را با دقت اجرا کنید و نتایج را ثبت کنید. فصل سوم، زمان اصلاح است: با داده‌های دو فصل قبلی، همان کارها را دقیق‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام بدهید. این روش مرحله‌ای، ریسک اشتباه را به حداقل می‌رساند و به شما اعتماد به نفس تصمیم‌گیری می‌دهد. باغداری موفق، حاصل همین توالی ساده اما منظم است.

سوالات متداول درباره عامل

بهترین زمان برای عامل چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

عامل چقدر روی باردهی بادام تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی عامل درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع عامل به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا عامل برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

هرچه زودتر برنامه عامل را منظم کنید، هزینه‌های پنهان کمتری خواهید داشت؛ اگر سوال مشخصی دارید، همان را از کارشناس بپرسید و جواب دقیق بگیرید. برای مرور گزینه‌ها، صفحه خرید نهال را ببینید.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

عامل زوال تدریجی درختان بادام و نحوه کنترل

عامل بیماری برگ سوختگی بادام:

چرخه ی زندگی بیماری:

علائم بیماری برگ خشکیدگی درخت بادام:

اهمیت و پراکنش جغرافیایی این بیماری در ایران:

عوامل شدت دهنده به خسارت بیماری:

خرید نهال بادام حساس:

وجود ناقل در باغ:

تنش آبیاری:

تنش تغذیه ای:

بیماریهای طوقه و ریشه:

آفات ریشه، طوقه و پوست درخ بادام:

کنترل بیماری زوال باکتریایی و یا برگ سوختگی بادام:

نهال بادام سالم:

نهال بادام مقاوم:

آبیاری اصولی درختان بادام:

تغذیه ی اصولی درختان بادام:

کنترل ناقل:

کنترل آفات و بیماریهای ریشه و طوقه:

درمان درخت بیمار:

برنامه پیشنهادی برای عامل در سه فصل اول

سوالات متداول درباره عامل

بهترین زمان برای عامل چه موقع است؟

عامل چقدر روی باردهی بادام تاثیر دارد؟

برای شروع عامل به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا عامل برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

مقالات مرتبط

شپشک نخودی درمان قارچ درخت بادام و راه های کنترل

شیره زدن تنه درخت بادام، هر آنچه که باید بدانید

بیماری برگ سوختگی بادام [ جدی بگیرید! ]

روش های برداشت بادام

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

عامل زوال تدریجی درختان بادام و نحوه کنترل

عامل بیماری برگ سوختگی بادام:

چرخه ی زندگی بیماری:

علائم بیماری برگ خشکیدگی درخت بادام:

اهمیت و پراکنش جغرافیایی این بیماری در ایران:

عوامل شدت دهنده به خسارت بیماری:

خرید نهال بادام حساس:

وجود ناقل در باغ:

تنش آبیاری:

تنش تغذیه ای:

بیماریهای طوقه و ریشه:

آفات ریشه، طوقه و پوست درخ بادام:

کنترل بیماری زوال باکتریایی و یا برگ سوختگی بادام:

نهال بادام سالم:

نهال بادام مقاوم:

آبیاری اصولی درختان بادام:

تغذیه ی اصولی درختان بادام:

کنترل ناقل:

کنترل آفات و بیماریهای ریشه و طوقه:

درمان درخت بیمار:

برنامه پیشنهادی برای عامل در سه فصل اول

سوالات متداول درباره عامل

بهترین زمان برای عامل چه موقع است؟

عامل چقدر روی باردهی بادام تاثیر دارد؟

برای شروع عامل به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا عامل برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

شپشک نخودی درمان قارچ درخت بادام و راه های کنترل

شیره زدن تنه درخت بادام، هر آنچه که باید بدانید

بیماری برگ سوختگی بادام [ جدی بگیرید! ]

روش های برداشت بادام

محصولات مرتبط با بادام

نهال بادام نون پاریل

نهال بادام آذر خوشه ای

نهال بادام پسته ای

نهال بادام شمشیری

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ