;

نحوه چیدمان درختان در باغ (طراحی باغ)

بسیاری از باغداران ما را از این جمله شروع می‌کنند: «هر کاری می‌کنم، جواب نمی‌گیرم». وقتی جزئیات را مرور می‌کنیم، در بیشتر موارد قضیه به چیدمان برمی‌گردد؛ نه به شانس و نه به آب‌وهوا. در این مطلب همان مسیر تشخیصی را که با باغداران واقعی طی می‌کنیم، برای شما نوشته‌ایم تا مشکل را درست پیدا کنید. و اگر باغ هنوز در مرحله ایده است، بازار درختان میوه را قبل از هر تصمیم مالی ببینید.

اهمیت نوع چیدمان درختان در باغ و باغچه:

در این قسمت به پاسخ این سوال خواهیم پرداخت که نوع چیدمان درختان در باغ چه اهمیتی دارد ؟

تاثیر باد بر درختان:

نوع چیدمان درختان در باغ می تواند مانع از خسارت باد در باغ شود، در صورتی که درختان به گونه ای در کنار یکدیگر قرار بگیرند که باعث شکسته شدن سرعت باد شوند به ویژه در مناطقی که سابقه ی وزش بادهای شدید وجود دارد نحوه ی چیدمان درختان در باغ می تواند مانع از خسارت باد روی درختان شود، این موضوع به ویژه زمانی اهمیت پیدا می کند که نهالها را تازه در زمین کاشته اید و هیچ بادگیری هم در اطراف باغ خود احداث نکرده اید.

کاهش اثر روان آب در تخریب خاک

این موضوع در باغاتی اهمیت پیدا می کند که در دامنه های شیب دار احداث شده اند، در بسیاری از موارد حتی در این دامنه ها برای جلوگیری از تخریب روان آب حاصل از بارندگی باغات دیم و یا حتی درختان جنگلی کاشته می شود تا جلوی سیل و همینطور تخریب خاک در اثر جریان آب گرفته شود، نحوه ی چیدمان درختان در کنار هم می تواند تاثیر بسزایی در جلوگیری از شسته شدن خاک و تخریب بافت خاک در اثر روان آب داشته باشد.

در باغاتی هم که به صورت سطحی آبیاری می شوند این موضوع اهمیت پیدا می کند که در زمینهای شیب دار درختان به گونه ای در کنار هم قرار بگیرند که تخریب کمتری در خاک در اثر آبیاری اتفاق بیوفتد.

دریافت نور کافی:

یکی از نیازهای اساسی درختان میوه در زمان رشد و باردهی دریافت نور کافی است، اغلب درختان میوه به 8 ساعت نور کامل خورشید در روز نیاز دارند تا بتوانند به خوبی رشد کنند و باردهی مطلوب داشته باشند، نوع چیدمان درختان در کنار هم با توجه به نوع درخت و ارتفاع آنها می تواند تعیین کننده ی میزان سایه اندازی درختان بر هم باشد، البته در این مورد نیز شیب زمین تاثیر گذار خواهد بود، به عنوان مثال در بسیاری از موارد در زمینهای شیبدار ترکیب مستطیلی چیدمان درختان در باغ بهتر از مربعی خواهد بود چرا که دریافت نور بیشتری را ایجاد خواهد کرد.

در این مورد حتی فاصله ی درختان در ترکیب قرار گیری آنها در کنار هم موثر است به طوری که با توجه به نوع و رقم درخت میوه ای که در باغ کاشته اید باید فاصله ی مناسب بین درختان را در نظر بگیرید تا در تر کیب با نحوه ی چیدمان و قرارگیری آنها در کنار هم کمترین میزان سایه اندازی را ایجاد کنید.

علاوه بر باغات این موضوع در باغچه ها نیز اهمیت پیدا می کند، در باغچه های منازل و ویلاها به دلیل اینکه انواع مختلف درختان میوه، درختان و درختچه های فضای سبزی و غیره در کنار یکدیگر کاشته می شوند باید میزان سایه اندازی آنها بر هم نیز در نظر گرفته شود تا در زمان رشد و بلوغ به دلیل سایه اندازی بر هم ایجاد مشکل حاد در رشد آنها نشود.

روشهای چیدمان درختان در کنار هم در باغ:

با توجه به نکات ذکر شده به منظور رسیدن به اهدافی که بیان شد چند طرح در زمان کاشت نهال برای نحوه ی قرار گیری درختان در باغ ر کنار هم وجود دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

نحوه ی چیدمان مربعی:

در این روش درختان به صورت مربعی در کنار هم قرار می گیرند و شما زمانی که وارد باغ با آرایش مربعی می شوید ردیفهای جدا از هم درختان را نمی بینید بلکه درختان را با فواصل منظم و یکدست از یکدیگر در کنار هم می بینید، به عنوان مثال در مورد بیشتر درختان میوه که در زمینهای مسطح فاصله ی 4 یا 5 متر در نظر گرفته می شود چه در طول باغ حرکت کنید و چه در عرض فاصله ی درختان از هم 5 متر خواهد بود.

فواید چیدمان مربعی درختان در باغ:

این روش در اجرا برای باغدار بسیار ساده است و نیاز به طراحی خاص و یا صرف زمان زیاد برای نشانه گذاری محل حفر چاله ندارد، تنها کافی است که از یک منقطه در باغ شروع کرده و با در نظر گرفتن فاصله ی مناسب به صورت کاملا یکدست محل کاشت نهال را علامت گذاری کند.
در این نحوه ی چیدمان درختان در باغ هیچ مانع و مشکلی بر سر راه عبور ماشین آلات کشاورزی در جه تهای مختلف شمال، جنوب، شرق و یا غرب وجود نداشته و تراکتور می تواند در همه ی جهت ها که به آن نیاز است در باغ با چیدمان مربعی به راحتی تردد کند.

توجه داشته باشید که در این روش کاشت درختان در باغ در زمینهای مسطح در زمان صبح و عصر درختان بر هم مقداری سایه اندازی می کنند و در نقاطی که بیشترین ساعات سایه اندازی وجود دارد درختان رشد خوبی نخواهند داشت، در زمینهای شیبدار به سمت جنوب که ساعات آفتابی بیشتری را نسبت به زمینهای مسطح دریافت می کنند اجرای این چیدمان مشکلی ایجاد نکرده و دریافت نور بیشتری نسبت به زمینهای مسطح خواهد داشت.

چیدمان مستطیلی درختان در باغ:

همانطور که از نام این شیوه ی چیدمان مشخص است در زمان حرکت در طول و در عرض فواصل درختان با هم متفاوت است، زمانی که در باغ با چیدمان مستطیلی حرکت می کنید در واقع ردیفهایی از درختان را می بینید که بین ردیفها فاصله ی بیشتری وجود دارد نسبت به داخل ردیفها، در این روش در صورتی که فاصله ی درختان داخل ردیفها 4 متر در نظر گرفته شود فاصله بین ردیفها 5 متر و یا کمی بیشتر در نظر گرفته می شود.

عیبی که در روش چیدمان مربعی وجود داشت و آن سایه اندازی درختان در زمان صبح و عصر به ویژه در زمینهای مسطح بود در این شیوه ی چیدمان به آن صورت وجود نداشته و درختان سایه اندازی کمتری بر هم خواهند داشت اما در این نوع چیدمان دیگر باغدار نمی تواند تراکتور را در هر جهتی از باغ که خواست حرکت دهد و حرکت ماشین آلات کشاورزی به یک جهت شمال جنوب و یا شرق غرب محدود می شود.

لازم به ذکر است این شیوه ی چیدمان درختان در باغ برای افرادی که دوست دارند تعداد درخت بیشتری در زمین مورد نظر خود بکارند مناسب تر است چرا که با دریافت نور کافی می توان تراکم درختان را افزایش داد.

این روش به ویژه در مناطق سردسیر که نور کافی دریافت نمی کنند و درختان ممکن است در معرض خطر سرما زدگی قرار بگیرند با ایجاد تراکم بیشتر در باغ از ایجاد خسارت سرما زدگی نیز جلوگیری خواهد کرد.

چیدمان لوزی در باغ:

در این روش بیشترین میزان دریافت نور برای درختان تامین خواهد شد و به ویژه در مناطقی که سایه اندازی بیشتری وجود دارد ودر مناطق سردسیر و یا در مکانهایی که سایه ی بیشتری وجود دارد باغداران برای اینکه بتوانند بیشترین ساعات دریافت نور را برای درختان ایجاد کنند از این روش استفاده می کنند.

عیب این روش این است که باید با دقت و با صرف زمان زیاد محل کاشت درختان با اندازه گیری دقیق فاصله ی درختان و نشانه گذاری دقیق انجام شود و کار زمان بری است به همین دلیل هم باغداران زیادی این کار را انجام نمی دهند.

در این روش سایه اندازی درختان بر هم به حداقل خود نسبت به دو روش قبلی کاهش پیدا می کند اما تراکم و تعداد کمتری درخت را در این شیوه می توانید در باغ بکارید و جهت حرکت ماشین آلات کشاورزی در باغ تنها در یک سو میسر خواهد بود.

چیدمان منحنی تراز:

این شیوه در زمینهای شیب دار و با هدف کاهش خاکشویی در اثر آبیاری و یا بارندگی اجرا می شود،در این شیوه قبل از احداث باغ در زمینهای شیبدار که کمتر از 25 درصد شیب داشته باشد زمین را سکوبندی می کنند، و در زمینهای با شیب بیشتر از 25 درصد به جای سکوبندی زمین را بانکت بندی می کنند.

در شیوه ی بانکت بندی نوارهایی به عرض یک متر را در نظر گرفته و درخت را در این مرز می کارند، در شیب کمتر از 30 درصد فاصله ی بانکت را بیشتر و فاصله ی درختان را کمتر در نظر گرفته و در صورت بیشتر بودن شیب از 30 درصد فاصله ی خطوط خطوط بانکت را کمتر و فاصله ی درختان را برای جلوگیری از خاکشویی بیشتر در نظر می گیرند.

در شیوه ی سکو بندی که در زمینهای با شیب زیر 25 درصد انجام می شود بهتر است ارتفاع دیواره ی سکو یک متر تا یک متر و بیست سانتی متر در نظر گرفته شود و عمق و یا عرض سکو نیز 4متر در نظر گرفته شود.

این شیوه ی کاشت درختان در زمینهای شیبدار در مناطقی که بارندگی بیشتر از 500 میلیمتر در سال داشته باشند به دلیل اینکه بیشترین میزان جذب آب باران را ایجاد می کند برای کاشت درختان به صورت دیم بسیار مناسب است اما در صورتی که بخواهید درختان را به صورت آبی بکارید برای کاشت درختانی مانند انگور بسیار مناسب خواهد بود.

توصیه می شود در زمان خرید نهال مشاوره ی لازم را با ارائه ی اطلاعات کافی در مورد زمین مورد نظر خود و میزان شیب زمین به کارشناسان فروش نهال ارائه کنید تا کارشناسان با توجه به میزان نور دیافتی زمین و میزان نور مورد نیاز درختانی که خریداری می کنید بهترین شویه ی طراحی و چیدمان باغ را به شما توصیه کنند و شما هم زمان کافی برای آماده سازی زمین و حفر صحیح چاله در باغ داشته باشید.

عوامل موثر بر تعیین فاصله ی درختان میوه در طراحی باغ:

در نظر داشته باشید که فاصله ای که بین درختان در روشهای ذکر شده به عواملی مانند نوع درخت میوه، رقم درخت میوه، شیب زمین، نوع پایه، میزان هرس، و خاک بستگی دارد، در صورتی که بافت خاک به گونه ای باشد که به راحتی با حرکت آب شسته شود و فرسایش خاک شدید باشد بهتر است درختان را برای جلوگیری از خاکشویی زیاد در فاصله ی کمتر از یکدیگر کاشت.

فاصله ی درختان میوه از هم با توجه به نوع درخت میوه برای دریافت نور کافی از یک مینیمم برخوردار است که در هیچ شرایطی نباید فاصله ی درختان از آن مینیمم کمتر در نظر گرفته شود، فاصله ی اغلب درختان میوه در حالت حداقلی در زمینهای مسطح 4 متر و برای درختان گردو 6 تا 7 متر در نظر گرفته می شود.

در مورد تاثیر منطقه هم به خوبی می دانید که کاشت متراکم تر درختان در مناطق سردسیر می تواند از تاثیر منفی باد و سرما روی درختان بکاهد اما توصیه می شود برای کاهش خسارت باد روی درختان از تاثیر مثبت باد شکن استفاده کنید تا اینکه بخواهید درختان را با تراکم بیشتر در باغ کاشته و سایه اندازی آنها را بر هم بیشتر کنید.

نوع پایه نیز بر فاصله تاثیر گذار خواهد بود به گونه ای که در صورتی که درخت روی پایه ی به اصطلاح پا بلند پیوند خورده باشد قطعا در زمان رشد و بلوغ رشد قدی زیادی داشته و سایه اندازی درختان بر هم در صورت کاشت متراکم افزایش پیدا می کند بنابراین در صورتی که درختان میوه ای که انتخاب کرده اید روی ارقام پا بلند پیوند خورده اند باید فاصله ی بیشتری را بین درختان در نظر بگیرید.

در مورد تاثیر نوع درخت نیز باید در نظر داشته باشید که برخی انواع درختان میوه مانند ارقام بذری و غیر پیوندی درخت گردو در دوران بلوغ خود ممکن است به ارتفاع 15 تا 20 متر برسند و در صورتی که فاصله ی بین این درختان کم باشد سایه اندازی آنها بسیار زیاد خواهد شد یا در مورد انواع دیگر درخت میوه مانند خرما که پیوند نمی خورد و ارتفاع زیاد دارد باز این موضوع صدق می کند.

تاثیر میزان هرس بر فاصله نیز کاملا واضح است، برخی از باغداران ارقام پا بلند خریداری می کنند اما با هرس شدید تر درختان را کوتاهتر نگه داشته و با فاصله ی کمتر از هم می کارند هر چند این کار توصیه نمی شود چرا که هرس شدید درخت را از رسیدن به باردهی حداکثری خود باز می دارد اما به هر حال میزان هرسی که قرار است در باغ انجام شود بر روی تعیین فاصله ی درختان از هم تاثیر گذار است.

کلام آخر:

کاشت بدون برنامه ی درختان در کنار هم شاید در سالهای اول تاثیر منفی خود را نشان ندهد اما در سالهای بعد و با رسیدن درختان به سن بلوغ و افزایش سایه اندازی تاثیر منفی خود را به صورت سایه اندازی زیاد درختان بر هم و کاهش عملکرد درختان آشکار خواهد کرد، بنابراین توصیه می شود پیش از احداث باغ و کاشت نهال برنامه ی درستی برای نحوه ی چیدمان درختان در کنار هم با توجه به معیارهای مهم ذکر شده در این مقاله در نظر داشته باشید.

در صورتی که برنامه ریزی کردن برای نحوه ی چیدمان درختان درکنار هم برای شما دشوار است می توانید برای دریافت مشاوره در این زمینه و دریافت اطلاعات بیشتر در مورد ارقام و انواع مختلف درختان میوه مانند قیمت نهال و دیگر اطلاعات با مشاوران ما در تماس باشید.

اشتباهات رایج در چیدمان که هزینه‌ساز می‌شوند

در سال‌های کارشناسی با باغ‌های مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم و هرکدام قیمت مشخصی برای باغدار داشته‌اند. اشتباه اول، شروع دیرهنگام است؛ وقتی زمان درست چیدمان از دست برود، دیگر با فشار کار جبران نمی‌شود. اشتباه دوم، کپی کورکورانه از باغ دیگر است؛ اقلیم و خاک شما با همسایه‌تان یکی نیست. اشتباه سوم، بی‌توجهی به نشانه‌های میانه راه است؛ درخت همیشه قبل از خراب شدن کامل، هشدار می‌دهد. و اشتباه چهارم، خرید ارزان و بی‌اصالت در شروع کار است؛ تفاوت قیمت در خرید اولیه ناچیز، بعدا چند برابر به صورت هزینه درمان برمی‌گردد. اگر فقط این چهار مورد را مدیریت کنید، بخش بزرگی از ریسک باغ حذف شده است.

سوالات متداول درباره چیدمان

برای شروع چیدمان به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا چیدمان برای ارقام مختلف درختان میوه فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان چیدمان را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

شرایط هر باغ منحصربه‌فرد است؛ برای تصمیم دقیق درباره چیدمان، وضعیت خودتان را با کارشناس مرور کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید. صفحه برتر نهال نیز راهنمای خوبی برای شناخت گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

نحوه چیدمان درختان در باغ (طراحی باغ)

اهمیت نوع چیدمان درختان در باغ و باغچه:

در این قسمت به پاسخ این سوال خواهیم پرداخت که نوع چیدمان درختان در باغ چه اهمیتی دارد ؟

تاثیر باد بر درختان:

کاهش اثر روان آب در تخریب خاک

دریافت نور کافی:

روشهای چیدمان درختان در کنار هم در باغ:

نحوه ی چیدمان مربعی:

فواید چیدمان مربعی درختان در باغ:

چیدمان مستطیلی درختان در باغ:

چیدمان لوزی در باغ:

چیدمان منحنی تراز:

عوامل موثر بر تعیین فاصله ی درختان میوه در طراحی باغ:

اشتباهات رایج در چیدمان که هزینه‌ساز می‌شوند

سوالات متداول درباره چیدمان

برای شروع چیدمان به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا چیدمان برای ارقام مختلف درختان میوه فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان چیدمان را به کسی واگذار کرد؟

مقالات مرتبط

طراحی باغ گردو ( فاصله کاشت درخت گردو ) (طراحی و احداث باغ)

هر آنچه که باید در مورد کود پتاسیم بدانید!

سفیدک درختان میوه چیست ؟(پیشگیری، کنترل و درمان کامل )

روش های کشاورزی پایدار

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نحوه چیدمان درختان در باغ (طراحی باغ)

اهمیت نوع چیدمان درختان در باغ و باغچه:

در این قسمت به پاسخ این سوال خواهیم پرداخت که نوع چیدمان درختان در باغ چه اهمیتی دارد ؟

تاثیر باد بر درختان:

کاهش اثر روان آب در تخریب خاک

دریافت نور کافی:

روشهای چیدمان درختان در کنار هم در باغ:

نحوه ی چیدمان مربعی:

فواید چیدمان مربعی درختان در باغ:

چیدمان مستطیلی درختان در باغ:

چیدمان لوزی در باغ:

چیدمان منحنی تراز:

عوامل موثر بر تعیین فاصله ی درختان میوه در طراحی باغ:

اشتباهات رایج در چیدمان که هزینه‌ساز می‌شوند

سوالات متداول درباره چیدمان

برای شروع چیدمان به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا چیدمان برای ارقام مختلف درختان میوه فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان چیدمان را به کسی واگذار کرد؟

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

طراحی باغ گردو ( فاصله کاشت درخت گردو ) (طراحی و احداث باغ)

هر آنچه که باید در مورد کود پتاسیم بدانید!

سفیدک درختان میوه چیست ؟(پیشگیری، کنترل و درمان کامل )

روش های کشاورزی پایدار

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ