;

مگس میوه مدیترانه (آفت خطرناک برای باغ بادام)

سوالی که این روزها از کارشناسان ما زیاد پرسیده می‌شود، دقیقا درباره مگس میوه است؛ از باغداران تازه‌کار تا کسانی که سال‌هاست با بادام زندگی می‌کنند، همه یک نقطه ابهام مشترک دارند. در این مقاله تلاش کرده‌ایم همان ابهام را با زبان ساده و مثال‌های باغی حل کنیم و در کنارش چک‌لیست عملی بدهیم تا دستتان برای شروع باز باشد. و اگر اصل انتخاب را درست شروع کنید، یک خرید نهال بادام با ریشه قوی، نیمی از راه را قبل از هر کاری هموار کرده است.

در این مقاله شما را با این آفت، خصوصیات و سیکل زندگی آن و در نهایت راه های کنترل این آفت آشنا خواهیم کرد پس با ما همراه باشید.

شناسایی مگس میوه ی مدیترانه:

این آفت همانطور که از نام آن پیداست حشره ای متعلق به راسته ی دو بالان و از مگس ها بوده که در حالت حشره ی کامل فیزیکی شبیه به مگس خانگی با کمی تفاوت دارد، مگسها در حالت بالغ دارای قطعات دهانی لیسنده بوده و نمی توانند آفت گیاه باشند و در فرم بالغ تنها از منابع قندی و پروتئینی مانند شهد گلها و امثال آن استفاده می کنند اما در حالت لاروی می توانند به میوه ی درختان خسارت وارد کنند.

حشره ی کامل:

حشره ای شبیه به مگس با اندازه ی بدن به طول تقریبی 5 میلیمتر هستند، رنگ بدن زرد مایل به نارنجی و همراه با لکه های موزائیکی سیاه و سفید، دارای چشمهای درشت و مرکب به رنگ قرمز، دارای بالهای شفافی که روی آن سه نوار مجزا به رنگ سیاه و سفید دارد، شاخک سه بندی که در جنس نر در انتها دارای انتهای سنجاقی شکل به منظور جذب فرمون ماده است.

خم:

تخم ها سفید مایل به کرم و موزی شکل هستند و طول هر تخم نزدیک به یک میلیمتر است.

لارو:

لاروها بدون پا و در زمان نزدیک به شفیرگی به طول تقریبا یک سانتی متر می رسد، در انتهای بدن لاروها یک جفت روزنه تنفسی نیز وجود دارد.

شفیره:

شفیره ها به رنگ قهوه ای روشن تا تیره و با طول تقریبا 5 میلیمتر و یا نیم سانتی متر است.

دامنه ی میزبانی مگس میوه ی مدیترانه:

چیزی که آفت مگس میوه مدیترانه را تبدیل به یک آفت خطرناک کرده است در واقع دامنه ی میزبانی آن و نحوه ی خسارت این افت است، این آفت بیش از 350 گونه ی درختان میوه را مورد حمله قرار داده و در مورد هر نوع میوه علائم خاص خود را دارد، در مورد درختان میوه که دارای گوشت میوه نرم هستن لهیدگی میوه و غیر قابل فروش شدن آن بسیار اهمیت پیدا می کند.

این آفت حتی میوه ی گیاهان سبزی و صیفی را نیز مورد حمله قرار داده و بنابراین پراکندگی آن در منطقه هیچ زراعت و باغی را در امان نخواهد گذاشت اما نکته ی مثبت در مورد دامنه ی میزبانی این آفت این است که دارای ترجیح میزبانی است به عنوان مثال در منطقه ی شمال کشور هر جایی که درخت مرکبات باشد این آفت روی محصولات دیگر خسارت وارد نمی کند و یا در مناطق گرم و خشک مانند فارس در مناطقی که انجیر کاری باشد سراغ درختان میوه ی دیگر نمی رود، بنابراین این آفت زمانی به نهال بادام خسارت می زند که میزبانهای ترجیحی دیگر آن در منطقه وجود نداشته باشد.

در استانهایی مانند یزد این آفت قبل از آمدن روی بادام به دنبال میزبان انار می گردد و در صورت نبود میزبان انار روی بادام خسارت وارد می کند.

زیست شناسی مگس میوه مدیترانه:

این آفت زمستان را به صورت شفیره درون خاک و یا لابه لای برگ و شاخه های علفهای هرز سپری می کند و با گرم شدن هوا در بهار حشرات کامل ظاهر می شوند، حشرات کامل زیاد به تغذیه احتیاج نداشته و طی سه تا پنج روز پس از خارج شدن از شفیره با اندکی تغذیه از شهد و مواد پروتئینی جفت گیری کرده و تخم خود را روی میوه های تازه تشکیل شده قرار می دهند.

دوره ی تکامل یک نسل در شرایط هوای گرم می تواند 28 روز باشد و در شرایط دمایی اوایل بهار که هوا خنک است ممکن است یک ماه و نیم به طول بیانجامد، تخمها در شرایط هوای گرم پس از سه روز تفریخ شده و لارو سن یک خارج شده بین یک هفته تا ده روز بعد پوست میوه را سوراخ کرده و برای تغذیه و تکامل داخل میوه کانال ایجاد می کند، میوه های آلوده بسته به زمان آلوده شدن ممکن است بریزند و روی خاکبیوفتند، در مورد میوه ی بادام در صورتی که لارو زمانی به میوه حمله کند که پوست سخت تشکیل شده باشد تنها از پوست سبز تغذیه کرده و لارو کامل روی زمین افتاده و درون خاک به شفره تبدیل می شود.

اما در صورتی که اول فصل به چاغاله های ریز بادام حمله کند سبب ریزش چاغاله می شود، لاروکامل داخل میوه است و با ریزش میوه به درون خاک می رود و آنجا تشکیل شفیره می دهد.

نکته ی مهم در مورد این آفت این است که این آفت تا زمانی که درجه دمای هوا در کمترین حالت به 17 درجه نرسیده باشد تخم گذاری می کند و معمولا در مناطق گرمسیر سه تا 4 نسل را تولید می کند اما زمانی که دمای هوا به کمتر از 17 درجه رسید شفیره های تشکیل شده کامل نمی شوند و حشرات بالغ نیز تخم گذاری نخواهند کرد.

انتقال آفت به باغات سالم:

حشرات کامل این آفت پرواز کننده های خوبی هستند و می توانند حتی تا فاصله ی بیست کیلومتری پرواز کنند بنابراین در صورت وجود یک باغ آلوده تمام باغات تا فاصله ی 20 کیلومتری در امان نخواهند بود و با پیشروی این آفت وسعت درامان نبودن از آفت بیشتر خواهد شد.

علاوه بر پرواز حشرات کامل این آفت می تواند همراه با میوه های آلوده در بار میوه به مکانهای دور و حتی شهرهای دیگر منتقل شود و قرنطینه را در شهرهایی که هنوز وارد نشده است بشکند، در نظر داشته باشید شدت خسارت آفت در شهرهایی که تازه وارد می شود بسیار بیشتر خواهد بود و در صورتی که میزبان ترجیحی آن وجود نداشته باشد مشخص نیست که چه میزبانی را به عنوان میزبان ترجیحی انتخاب خواهد کرد.

علائم خسارت آفت مگس میوه مدیترانه:

این آفت بسته به نوع میوه و شرایط آب و هوایی علائم خاصی را ایجاد می کند اما به طور کلی خسارت آفت مگس میوه ی مدیترانه روی درختان میوه ای که میوه های نرم و آبدار دارند به صورت لهیده شدن پوست و گوشت میوه و سپس ریزش میوه و در مورد گردو و بادام به صورت سیاه شدن پوست و مغز آبکی میوه و سپس ریزش میوه است.

در مورد میوه های بادام و گردو که پس از مدتی زیر پوست سبز پوست سخت تولید می شود از یک زمانی به بعد که بستگی به رقم درخت و شرایط آب و هوایی منطقه و زمان سفت شدن پوسته ی چوبی میوه دارد لارو آفت نمی تواند به مغز میوه نفوذ کند و تنها از پوست سبزتغذیه می کند، همین امر سبب می شود پوست سبز گردو و بادام آلوده در زمان رسیدگی کامل میوه در قسمتهای تغذیه شده از پوست چوبی جدا نشود و در بسیاری از موارد مانع از شکاف خوردن پوست سبز میوه می شود.

میوه هایی که از اواسط فصل به بعد آلوده می شوند دارای پوسته های سیاه شده بوده و پوست سبز ازمیوه جدا نمی شود که در مراحل بعدی فرآوری بادام ایجاد مشکل می کند.که در خرید نهال بادام تاثیر زیادی دارد.

کنترل آفت مگس میوه ی مدیترانه:

قبل از هر چیز باید این موضوع مهم را بیان کنیم که با توجه به دامنه ی میزبانی وسیع این آفت کنترل مگس میوه ی مدیترانه به همکاری جمعی باغداران و زراعتکاران در منطقه احتیاج دارد اما با توجه به نوع خسارتی که وارد می کند و ورود تقریبا سریع لارو به داخل میوه مهلت کنترل شیمیایی محدود خواهد بود و بهترین گزینه بری کنترل این آفت جلوگیری از ورود و یا پیش آگاهی از ورود افت در باغ خواهد بود.

قرنطینه:

با توجه به اینکه به ویژه در سالهای اخیر این آفت توانسته تبدیل به یک آفت فراگیر شود آن هم به واسطه ی شکستن قرنطینه بهترین راه کنترل این آفت در شهرهایی که هنوزوارد نشده است رعایت قرنطینه در مبادی ورودی میوه و نها است، این آفت می تواند همراه با میوه های آلوده از شهری به شهر دیگر منتقل شود.

متاسفانه اقدامات قرنطینه ای در میادین میوه و تره بار اعمال نمی شود کاری که در بیشتر کشورهای توسعه یافته ی دنیا انجام شده و علاوخ بر چک کردن میوه ها به لحاظ آفات قرنطینه ای میزان باقیمانده ی سموم روی میوه و تره بار نیز چک می شود تا با فروش محصولات بسیار سمی به مصرف کنندگان برای آنها مشکلات سلامتی پیش نیاید.

پیش آگاهی:

اقدامات پیش آگاهی در مناطقی که وجود آفت در آنها قبلا به اثبات رسیده است انجام می شود و هدف از انجام این کار تعیین زمان دقیق خروج اولین نسل از حشرات کامل از شفیره های زمستان گذران است، به این ترتیب با تعیین زمان خروج اولین نسل می توان با توجه به شرایط آب و هوایی و دما پیک پرواز نسلهای بعدی و زمان تفریخ تخمها را نیز به دست آورد تا به منظور کنترل لاروها قبل از ورود به میوه اقدامات سم پاشی در زمان مناسب انجام گیرد.

به منظور این کار باغداران کل منطقه باید با نصب تله هایی مانند تله های نوری، فرمونی و یا تله های زرد چسبنده و پایش هر روزه ی این تله ها زمان پیک خروج حشرات کامل نسل اول را پیدا کنند و با توجه به شرایط آب و هوایی بین یک هفته تا ده روز فرصت دارند تا نسبت به سم پاشی میوه ها علیه لارو این آفت اقدام کنند، این کار را برای نسلهای بعدی نیز باید ادامه دهند تا میزان خسارت آفت به کمترین حد ممکن برسد.

نکته ی مهم در زمینه ی نسب تله های آگاه کننده این است که در صورتی که یک باغدار مخصوصا از تله فرمونی استفاده کند اما سایر باغداران این کار را نکنند سبب جلب هر چه بیشتر آفت به سمت باغ خود خواهد شد و این نشان دهنده ی اهمیت همکاری دست جمعی است.

در تله های کار گذاشته شده همچنین می توان از مواد غذایی جذاب حاوی مواد پروتئینی و قندی برای جلب حشرات کامل مانند پروتئین هیدرولیزات و یا سراتونین استفاده کرد، همانطور که می دانید حشرات کامل از گیاه تغذیه نکرده و تغذیه از این مواد را می پسندند.

خرید نهال بادام مقاوم:

در مورد تاثیر مقاومت مطلب خاصی عنوان نشده اما به هر حال میزان مقاومت درختان در ابتلا به انواع آفات هیچ گاه بی تاثیر نبوده است حتی اگر قیمت نهال بادام مقاوم بالاتر باشد باید این هزینه را برای جلوگیری از هزینه های بعدی پرداخت کرد.

سمپاشی کف باغ و تنه ی درختان:

این کار را می توانید با مواد جذاب مانند پروتئین هیدرولیزات به همراه سموم مجاز انجام دهید تا حشرات کامل را به خود جذب کرده و سپس از بین ببرد.

بهداشت زراعی:

جمع آوری میوه های ریخته کف باغ و سوزاندن آنها در طول فصل به کاهش جمعیت آفت برای سال بعد و یا برای نسل بعدی کمک خواهد کرد.

یخ آب زمستانه:

زمستان گذرانی آفت به صورت شفیره در خاک است و انجام یخ آب زمستانه می تواند تا حدی این آفت را برای سال بعد کنترل کرده و خسارت سال بعد را کاهش دهد.

نقل و انتقال میوه های آلوده:

میوه های آلوده و دارای علائم را از سایر میوه ها جدا کرده و حتی برای فراوری به مرکز ارسال نکنید این میوه ها باید به طور کامل معدوم و سوزانده شوند.

قرنطینه ی صادراتی:

این آفت در بسیاری از کشورهای دنیا به دلیل اقدامات قرنطینه ای سفت و سخت به عنوان یک آفت قرنطینه به شمار می رود بنابراین از صادر کردن میوه های لک دار و آفت زده جلوگیری کنید چرا که در نهایت با ریجکت شدن محصول این خود شما هستید که باید هزینه های گزاف حمل و نقل را پرداخته و متضرر می شوید.

در نهایت کسانی که در نهالستانها کار فروش نهال بادام را انجام می دهند به طور کلی اطلاع از آفات و بیماریهای رایج هر منطقه داشته و می توانند شما را تاحدی در این زمینه راهنمایی کنند.

کلام آخر:

مگس میوه ی مدیترانه به صورت ترجیحی به میزبانهای دارای پوست سخت مانند گردو و بادام حمله نمی کند اما چنانچه وارد منطقه ای شود که میزبان ترجیحی آن وجود نداشته باشد می تواند به صورت یک آفت جدی روی بادام ظاهر شده و خسارت زیادی وارد کند، اقدامات پیشگیرانه و پیش آگاهانه در مورد کنترل این آفت را دست کم نگیرید در این صورت می توانید در کنترل این آفت موفق باشید، نکته ی مهم نهایی هم اینکه تمام کشاورزان منطقه ی آلوده برای کنترل این آفت باید هماهنگ باشند تا این آفت را بتوان کنترل کرد بنابراین هماهنگی و همکاری جمعی را می طلبد.

نشانه‌هایی که می‌گویند مگس میوه را درست پیش می‌برید

چطور بفهمید در مسیر درست هستید؟ چند نشانه ساده اما قابل اعتماد وجود دارد. رشد رویشی یکنواخت و بدون جهش‌های عجیب، اولین نشانه سلامت است؛ جهش ناگهانی معمولا عدم تعادل را نشان می‌دهد. دوم، رنگ و حالت برگ‌ها در میانه فصل؛ برگ سالم نه زرد می‌زند و نه پژمرده می‌شود. سوم، ثبات در فصل بعدی: کاری که امسال درست انجام شده، سال بعد خودش را با کیفیت بهتر نشان می‌دهد. اگر این نشانه‌ها را ببینید، مسیرتان درست است و فقط باید تداوم داشته باشید. و اگر نشانه‌ها برعکس‌اند، زودتر وارد عمل شوید؛ در باغ، تاخیر همیشه گران‌تر از اصلاح است.

سوالات متداول درباره مگس میوه

آیا مگس میوه برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان مگس میوه را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای مگس میوه چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

برنامه‌ریزی برای مگس میوه نیازمند شناخت دقیق رقم و اقلیم است؛ اگر نیاز به راهنمایی دارید، از تجربه کارشناسان باغی کمک بگیرید. صفحه قیمت نهال هم نقطه شروع خوبی برای مقایسه گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

مگس میوه مدیترانه (آفت خطرناک برای باغ بادام)

شناسایی مگس میوه ی مدیترانه:

حشره ی کامل:

خم:

لارو:

شفیره:

دامنه ی میزبانی مگس میوه ی مدیترانه:

زیست شناسی مگس میوه مدیترانه:

انتقال آفت به باغات سالم:

علائم خسارت آفت مگس میوه مدیترانه:

کنترل آفت مگس میوه ی مدیترانه:

قرنطینه:

پیش آگاهی:

خرید نهال بادام مقاوم:

سمپاشی کف باغ و تنه ی درختان:

بهداشت زراعی:

یخ آب زمستانه:

نقل و انتقال میوه های آلوده:

قرنطینه ی صادراتی:

نشانه‌هایی که می‌گویند مگس میوه را درست پیش می‌برید

سوالات متداول درباره مگس میوه

آیا مگس میوه برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان مگس میوه را به کسی واگذار کرد؟

بهترین زمان برای مگس میوه چه موقع است؟

مقالات مرتبط

شناخت پوسیدگی ریشه فیتوفتورا بادام و علائم و درمان

پژمردگی ورتیسیلیوم درخت بادام چیست؟ و راه درمان

زمان هرس درختان بادام

شپشک نخودی درمان قارچ درخت بادام و راه های کنترل

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

مگس میوه مدیترانه (آفت خطرناک برای باغ بادام)

شناسایی مگس میوه ی مدیترانه:

حشره ی کامل:

خم:

لارو:

شفیره:

دامنه ی میزبانی مگس میوه ی مدیترانه:

زیست شناسی مگس میوه مدیترانه:

انتقال آفت به باغات سالم:

علائم خسارت آفت مگس میوه مدیترانه:

کنترل آفت مگس میوه ی مدیترانه:

قرنطینه:

پیش آگاهی:

خرید نهال بادام مقاوم:

سمپاشی کف باغ و تنه ی درختان:

بهداشت زراعی:

یخ آب زمستانه:

نقل و انتقال میوه های آلوده:

قرنطینه ی صادراتی:

نشانه‌هایی که می‌گویند مگس میوه را درست پیش می‌برید

سوالات متداول درباره مگس میوه

آیا مگس میوه برای ارقام مختلف بادام فرق می‌کند؟

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان مگس میوه را به کسی واگذار کرد؟

بهترین زمان برای مگس میوه چه موقع است؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

شناخت پوسیدگی ریشه فیتوفتورا بادام و علائم و درمان

پژمردگی ورتیسیلیوم درخت بادام چیست؟ و راه درمان

زمان هرس درختان بادام

شپشک نخودی درمان قارچ درخت بادام و راه های کنترل

محصولات مرتبط با بادام

نهال بادام اسکندر

نهال بادام شکوفه

نهال بادام اسرائیلی

نهال بادام یلدا

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ