خیلی از مشکلاتی که سر فصل در باغ بادام سراغتان میآیند، برمیگردند به یک موضوع واحد: پژمردگی. مشکل اینجاست که بیشتر توصیههای موجود یا کلیاند یا به اقلیم ما نمیخورند؛ برای همین تصمیمگیری سخت میشود. این مطلب را طوری چیدهایم که هم منطق کار را بفهمید و هم بدانید دقیقا از فردا صبح چه کاری انجام بدهید. و نکته پایانی که همیشه میگوییم: کیفیت قیمت نهال بادام اولیه، سقف نتیجه را مشخص میکند.
عامل بیماری یک قارچ از رده ی آسکومایستها بوده که در فرم غیرجنسی با نامVerticillium dahlia در درختان میوه از جمله بادام ایجاد بیماری می کند.
این قارچ در زمانیکه میزبان وجود نداشته باشد به صورت سختینه درون خاک تا بیشتر از 20 سال دوام آورده و به محض مساعد شدن شرایط و دریافت ترشحات ریشه ی میزبان تحریک شده و زمانیکه با آب و دمای مناسب برخورد کند جوانه می زند، از طریق ریشه های مویین جذب درختان شده و به سرعت در سیستم آوندی گیاه پیشرفت می کند، سرعت تولید کنیدی توسط این قارچ درون سیستم آوندی درختان بادام در شرایط مساعد و آب وهوای گرم تابستان به صورت ساعتی می باشد، قارچ عامل بیماری پس از ورود به آوندها از دسترس خارج بوده و تنها راه انتشار آن استفاده از ابزار هرس مشترک بین درختان آلوده و سالم می باشد.
چرخه ی زندگی این قارچ دارای دومرحله ی پارازیتی و دوره ی استراحت می باشد، در تصویر مشاهده می کنید که قارچ عامل بیماری از طریق ریشه های مویین در ابتدای دوره ی پارازیتی وارد شده در سولهای ریشه به سرعت تولید کنیدی کرده و از طریق آوند به سمت بالا حرکت می کند، در این شرایط است که گیاه بیمار علائم را نشان می دهد،در مرحله ی بعد زمانی که گیاه وارد فاز خواب زمستانه شده و شرایط دمایی نامساعد می شود تکثیر قارچ کند و یا متوقف می شود و وارد فاز دورمانت و یا استراحت می شود، در این فاز کنیدیها از طریق قیچی هرس در زمستان از یک درخت به درخت دیگر منتقل می شوند و در فاز استراحت درون آوند درختان جدید باقی می مانند تا زمان مناسب برای تکثیر فرار برسد و دو مرتبه وارد فاز پارازیتی خواهند شد.
با توجه به سرعت تکثیر قارچ ورتیسیلیوم درون آوندهای درختان بیمار علائم بیماری خیلی سریع در اوایل تابستان ظاهر می شود، درختان بیمار ممکن است در سال اول به صورت بخشی از درخت علائم را نشان داده اما در سالهای بعد این بیماری می تواند شاخه های دیگر را نیز درگیر کند، در مراحل اولیه ی آلودگی علائم به این صورت ظاهر می شود که ممکن است شما شاهد پژمردگی و آویزان شدن یک شاخه و یا بخشی از درختان باشید و احساس کنید درختان کم آب شده اند در صورتی که هنوز دور آبیاری فرا نرسیده و علائم کم آبی و تشنگی را درختان دیگر نشان نمی دهند، پس از آبیاری درختانی که علائم تشنگی نشان می دهند خواهید دید که علائم به طور موقت برطرف می شود اما دومرتبه در روز بعد علائم تشنگی در اوج روز و در اوج گرما بر خواهد گشت، این علامت به این دلیل اتفاق می افتد که آوند به طور کامل مسدود نشده است و در طول روز در اوج گرما آوند نمی تواند پاسخگوی نیاز درخت باشد بنابراین با آبیاری قدری فشار آوندی افزایش پیدا کرده و علائم تشنگی بر طرف می شود اما دومرتبه با کاهش فشار آوندی در روز بعد شاهد علائم تشنگی هستید، به مرور و با افزایش بیشتر قارچ درون آوند قسمتهای پژمرده حالت سوختگی و چروکیده نشان داده و ممکن است شاهد سرخشکیدگی درختان بادام باشید.
این علائم تشنگی و سرخشکیدگی هر سال بیشتر شده و رسیستم آبیاری غرقابی شاهد پیشرفت بیماری در کل باغ خواهید بود، در زمانی که اقدام به هرس سرشاخه های آلوده می کنید در قسمت هرس شده در سیستم آوندی شاهد بافتهای از بین رفته ی سیستم آوندی به صورت حلقوی هستید که خود را به صورت یک دایره ی نکروز و سیاه شده نشان می دهد.
این بیماری یک قارچ خاکزاد بوده و بنابراین مهمترین راه ورود آن به باغ از طریق خاک آلوده می باشد، خاک آلوده ممکن است به وسیله ی نهال خریداری شده و گواهی نشده وارد شده باشد و یا اینکه در زمان احداث باغ و برای پروسه ی اصلاح بافت خاک از خاک منطقه ی آلوده استفاده شده باشد، در مورد باغات نهال بادام چنانچه برای اصلاح بافت خاک، از مزرعه یا زمینی که سابقا در آن گوجه یا سیب زمینی کاشته می شده است خاک انتقال داده باشید احتمال ورود این بیماری به باغ زیاد است، همچنین اگر باغداران قصد تغییر کاربری زمین از زراعی به باغی داشته باشند و محصول قبلی آنها گوجه یا سیب زمینی باشد به دلیل حساسیت بالای این محصولات به پژمردگی آوندی احتمال آلوده بودن این زمین به قارچ عامل بیماری پژمردگی آوندی بسیار زیاد است، بنابراین چنانچه قصد اصلاح بافت خاک را دارید و یا برای احداث باغ قصد تغییر کاربری زمین را دارید توصیه می شود نمونه خاک را به آزمایشگاه گیاهپزشکی فرستاده و قبل از کاشت نهال از سالم بودن خاک اطمینان حاصل کنید.
در طول باغ و از یک درخت به درخت دیگر این بیماری به وسیله ی قیچی هرس منتقل می شود، همچنین در صورتی که از سیستم آبیاری غرقابی استفاده کنید این بیماری همراه با آب آبیاری از یک درخت به درخت دیگر منتقل خواهد شد.
استفاده از کودهای دامی کاملا نپوسیده نیز می تواند سبب انتقال عامل بیماری به خاک باغ شود، در صورتی که دام از گیاهان آلوده تغذیه کرده باشد سختینه ی قارچ در سیستم روده ای دام از بین نمی رود و دفع می شود اما در صورت رعایت صحیح اصول پوسیده شدن کود سختینه ها می توانند از بین بروند و بنابراین بیماری به باغ منتقل نمی شود.
عوامل موثر بر شدت بیماری پژمردگی آوندی بادام
این بیماری در شرایط زیر در باغ بیشترین شدت و خسارت را از خود نشان خواهند داد:
دامنه ی میزبانی وپراکنش جغرافیایی عامل بیماری پژمردگی آوندی:
قارچ عامل این بیماری دارای دامنه ی میزبانی نسبتا وسیعی بوده و در بسیاری از درختان مثمر و غیر مثمر و همینطور گیاهان زراعی ایجاد بیماری میکند، این بیماری در تمامی مناطق ایران و تقریبا روی بسیاری از درختان و گیاهان زراعی گزارش شده است و هیچ محدودیتی در رابطه با شرایط آب و هوایی و یا میزبان دارد، دلیل بقای بالای این قارج در شرایط آب و هوایی مختلف همان سختینه هایی است که این بیماری در خاک تولید کرده و می تواند سخت ترین شرایط را حتی در زمانی که هیچ میزبانی وجود ندارد در خاک بیشتر از بیست سال دوام بیاورد، برخی باغداران گمان می کنند اگر زمین زراعی که در آن بیماری پژمردگی آوندی وجود داشته دو تا سه سال به حالت آیش رها کنند و بعد نهال بکارند و تغییر کاربری بدهند قار در خاک از بین می رود که این فکر به خاطر بقای بالا و طولانی مدت سختینه ها در خاک حتی بدون وجود میزبان کاملا لاشتباه است، تنها راه از بین بردن قارچ در خاکی که علائم بیماری نشان داده شده است ضدعفونی خاک تا زمانی است که آزمایش خاک منفی شود.
کنترل بیماری پژمردگی آوندی در بادام:
روشهای کنترلی این بیماری به دو دسته ی مهم روشهای پیشگیرانه و روشهای درمانی تقسیم بندی می شوند، در رابطه با کنترل این بیماری باید عنوان کردکه روشهای پیشگیری از بیماری بسیار با اهمیت تر و مهم تر از روشهای درمانی خواهد بود، در ادامه به بررسی این روشها می پردازیم.
روشهای پیشگیری از بیماری پژمردگی آندی بادام:
به منظور ضدعفونی کردن خاک دو روش پیشنهاد می شود، یکی تدخین خاک و دیگری سولاریزیشن و آفتابدهی به خاک ، در روش تدخین ابتدا خاک را آبیاری کرده وسپس تا عمق بیشتر از بیست سانتی متر شخم بزنید، پس از شخم زنی روی خاک را با پلاستیک به طور کامل پوشانیده و سمومی مانند کلروپیکرین را به صورت تدخینی به زیر پلاستیک وارد کنید و اجازه دهید سم به طور کامل درون خاک نفوذ کند، به یاد داشته باشید که با این کار تمام میکرو ارگانیسمهای موجود در خاک اعم از مفید یا مضر را از بین برده و سیستم کنترل طبیعی در خاک برای دیگر بیماریها را مختل می کنید، بنابراین استفاده از کلروپیکرین به جز در موارد خیلی حاد توصیه نمی شود.
آفنابدهی به خاک یکروش بیولوژیک بوده و صدمه ای به عوامل مفید نمی زند، در این روش پس از آبیاری و شخم پلاستیک بر روی خاک کشیده و خاک را در تیرماه به حال خود رها می کنید، در صورت نیاز پلاستیک جمع شده و آبیاری و آفتابدهی یک بار دیگر تکرار می شود، برخورد آفتاب در تیرماه و مرداد ماه که گرمترین ماه سال است در زیر پلاستیک سیستم پاستوریزاسیون ایجاد می کند، سختینه ها در این شرایط جوانه زده و سپس از بین می روند.
کنترل و درمان بیماری در باغ آلوده:
کلام آخر:
در رابطه با بیماری پژمردگی آوندی پیشگیری بسیار موثر تر از درمان خواهد بود نسبت به اقدامات پیشگیرانه قبل از احداث باغ سهل انگاری نکنید
برای اینکه پژمردگی از حرف به عمل برسد، این پنج قدم را در تقویم باغ خود بگذارید. اول، قبل از فصل رشد یک بازدید کامل از باغ داشته باشید و وضعیت روز اول را یادداشت کنید تا مقایسههای بعدی معنا داشته باشد. دوم، ابزار و مواد لازم را از قبل آماده کنید؛ نیمهکار ماندن کار وسط فصل، کیفیت را پایین میآورد. سوم، ترتیب کارها را رعایت کنید؛ جابهجا کردن مراحل در پژمردگی معمولا نتیجه را بیاثر میکند. چهارم، بعد از هر مرحله یک هفته صبر کنید و واکنش درخت را ثبت کنید؛ این ثبتها بعد از یک سال، نقشه راه باغ شما میشود. و پنجم، در پایان فصل گزارش کوتاهی بنویسید: چه کاری جواب داد، کجا باید اصلاح شود. همین سادهسازی، باغداران موفق را از بقیه جدا میکند.
بله و در باغهای بزرگ حتی توصیه میشود؛ اما واگذاری به معنای بیخبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحلهای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا میبرد و هم اختلافات بعدی را حذف میکند.
زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامهریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آبوهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بیبرنامه در وسط فصل است.
تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی پژمردگی درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی میبرد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغهایی که این کار را منظم انجام میدهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه بهمرور بهتر میشود و چرخه باردهی یکدرمیان کمرنگ میشود.
اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهمتر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصیتر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمونوخطا دارد.
موفقیت در پژمردگی حاصل تکرار درست است، نه یک کار معجزهگر؛ برنامهتان را بنویسید و تا انتها اجرا کنید. و اگر در فاز شروع هستید، صفحه نهالستان برای انتخاب منبع خرید، قدم اول است.
هر آنچه برای یک خرید مطمئن و اصولی نهال لازم دارید — یکجا
قبل از خرید، مناسبترین رقم برای شهر و خاک شما را رایگان بپرسید:
بله؛ نهالها برای تمام نقاط کشور با بستهبندی استاندارد و در سریعترین زمان ممکن ارسال میشوند.
هر نهال با شناسنامه رسمی اصالت رقم، کارت سلامت و ضمانتنامه کتبی ارسال میشود؛ اصالت رقم تضمینشده است.
بله؛ راهنمای «روش کاشت نهال» سایت + مشاوره رایگان تلفنی کارشناسان، تا کاشت اصولی همراه شماست.
نظرات کاربران