;

بیماری لب شتری هلو و علائم، کنترل و درمان

هزینه‌های پنهان باغداری معمولا جایی ظاهر می‌شوند که کمتر کسی سراغش می‌رود: پیشگیری از بیماری‌ها. دیر فهمیدن این جزئیات یعنی پرداخت هزینه در زمان برداشت، جایی که دیگر راه برگشتی نیست. در این مطلب با نگاه کارشناسی و مثال‌های واقعی از باغ‌های هلو توضیح داده‌ایم که هر مرحله چه حقیری دارد و کجا نباید صرفه‌جویی کرد. از انتخاب نهال هلو سالم تا مدیریت فصل رشد، همه را پشت‌سرهم می‌خوانید.

بیماری لب شتری هلو توسط قارچهای میکروسکوپی از راسته آسکومیستها ایجاد می شود، آسکومیستها راسته ی بزرگی از قارچها هستند که تعداد زیادی از آنها بیمارگر انواع مختلف گونه های گیاهی هستند، برخی اختصاصی و برخی دیگر غیر اختصاصی می باشند، آسکومایستی که بیماری لب شتری هلو را ایجاد می کند Taphrina deformans نام داشته و با ایجاد علائم بد شکلی شدید در برگهای هلو شناخته می شود.

سیکل زندگی بیماری لب شتری هلو:

داشتن علم و اطلاعات کافی در رابطه با سیکل زندگی بیماریهای قارچی در درجه اول به ما کمک می کند بفهمیم این بیماریها چگونه به درختان منتقل شده و با دانستن این موضوع جلوی انتقال آنها را تا جای ممکن بگیریم، در درجه دوم حساس ترین مرحله برای کنترل بیماری را دریافته و می توانیم زمان صحیح کنترل را پیدا کنیم و در نهایت با دانستن چرخه ی زندگی بیماری قارچی می توانیم شدت خسارت وارد شده در اثر بیماری را به خوبی پیش بینی کرده و با ایجاد نقص در این چرخه بتوانیم به خوبی بیماری را کنترل کنیم.

قارچ عامل بیماری دارای دو مرحله ی جنسی و غیر جنسی در چرخه ی زندگی خود می باشد، کنیدیهای قارچ در اوایل بهار و پیش از باز شدن جوانه ها بر روی سلولهای گیاه نشسته و بلافاصله پس از باز شدن برگها این کنیدیها با تولید هوستوریوم وارد بافت سلولی می شود، پس از ورود به بافت به صورت درون سلولی و بین سلولی رشد می کنند و از مواد غذایی داخل سلولهای گیاه تغذیه می کنند، تغذیه از مواد غذایی سلولهای گیاهی سبب ضعف کلی درخت و ریزش برگ و میوه های جوان شده و از طرفی رشد درون سلولی این بیماری سبب ایجاد هایپر تروفی و هایپر پلازی سلولهای بیمار شده و در نهایت ایجاد بد شکلی می کند، باغداران این مرحله از بیماری را به خوبی می شناسند اما باید گفت این مرحله قارچ از دسترس دور بوده و کنترل آن به سختی صورت می گیرد، پس از اینکه سلولهای گیاهی به طور کامل آلوده شدند قارچ به منظور حفظ بقای خود به خارج از سلول گیاهی و روی سطح برگ آمده و در آنجا تولید مثل جنسی خود را تکمیل می کند، پس از انجام تولید مثل جنسی آسکوسپورهایی را برای پراکنش در باغ تولید می کنند، این آسکوسپورها به راحتی منتقل شده و به درختان دیگر منتقل می شوند، علاوه بر این آسکوسپورها می توانند فاز زمستان گذران قارچ درون برگهای آلوده ریخته کف باغ باشند و به محض مساعد شدن شرایط دمایی این اسپورهای جنسی به روی برگهای جوان رفته و برگهای جوان را به سرعت آلوده می کنند.

دامنه ی میزبانی و پراکنش جغرافیایی بیماری لب شتری هلو:

بیماری لب شتری هلو بر خلاف نام آن که تنها به نهال هلو اشاره دارد و به اولین تشخیص این بیماری بر روی هلو در اروپا بر می گردد، بسیاری از درختان میوه هسته دار که دارای میوه شفت می باشند مانند آلو، هلو، زرد آلو و بادام را نیز آلوده می کنند، وسعت دامنه ی میزبانی نشان می دهد که این بیماری به راحتی می تواند در طبیعت دوام آورده و راه های مختلفی را برای آلوده سازی و زمستان گذرانی پیش رو خواهد داشت، زمستان گذرانی بیماری داخل برگهای ریخته کف باغ انجام می شود و این نشان دهنده ی قدرت بقای این بیماری خارج از سلولهای زنده بوده و همین امر می تواند سبب پراکنش و قدرت آلوده سازی بیشتر این بیماری باشد، در رابطه با پراکنش جغرافیایی این بیماری باید گفت این بیماری در تمام مناطق با آب و هوای معتدل که میزبان حساس آن وجود داشته باشد گسترش داشته و گسترش جهانی دارد، در مناطق گرم و خشک پراکنش و شدت خسارت این بیماری جدی نبوده و نگرانی زیادی از بابت این بیماری وجود نداردحتی اگر این بیماری به صورت پراکنده در باغ منتشر شود شانس همه گیر شدن به صورت جدی وجود نخواهد داشت، اما به هرحال چیزی که در مورد این بیماری اهمیت دارد این است که میزبانان این بیماری که انواع درختان هسته دار می باشد در ایران به طور هکتاری در مناطق معتدل و پر باران کاشته می شود و همین سبب جدی شدن خسارت بیماری لب شتری هلو می شود.

علائم بیماری لب شتری هلو:

این بیماری به انواع بافتهای گیاهی اعم از برگ، جوانه و میوه حمله کرده و بر روی آنها ایجاد علائم می کند، به طور کلی علائم قابل مشاهده ی این بیماری به زمانی بر می گردد که قارچ بیمارگر بافت گیاه را درگیر کرده و با ایجاد بزرگ شدن سلولها(هیپر تروفی) و تکثیر سرطانی سلولها( هایپر پلازی) روی اندامهای آلوده شده ایجاد تورم، بد شکلی و پیچیدگی می کند.

اطلاق واژه ی لب شتری به دلیل قرمز رنگ بودن بافت برگ آلوده و همینطور درشت شدن برگها بوده و این علائم بر روی میوه ممکن است به صورت بد شکلی در میوه ظاهر شود.

علائم بر روی برگ هلو علاوه بر قرمز و درشت شدن برگ ممکن است به صورت پیچیده شدن برگها به سمت داخل نیز بروز کند اما در این مورد باید دقت داشت که علائم این بیماری با درگیر شدن بافت برگ به تغذیه ی آفات مکنده ای همچون شته ها وکنه ها در پشت برگ نباید اشتباه شود، آفات مکنده مانند شته ها و کنه ها برای ایجاد پناهگاه برای تغذیه ی خود برگ را وادار به پیچیده شدن می کنند تا از گزند شکارچیان و همینطور گرمای هوا در امان بمانند برای این که از این لحاظ اطمینان حاصل کنید بهتر است برگهای پیچ خورده را با دست باز کرده و پشت برگ را با لوپ گیاهپزشکی مشاهده نمایید، در صورتی که وجود آفت پشت برگ تایید شود می توان پیچیده شدن برگ را به خسارت آفت نسبت داد و باید آفت را کنترل کرد، البته احتمال درگیری همزمان هم به آفت و هم به قارچ بیمارگر وجود دارد که برای تشخیص دقیق این مشکل می توان نمونه برگ را به کلینیک گیاهپزشکی ارسال کرد تا از دلیل اصلی ایجاد علائم اطمینان حاصل کرد، در کلینیک گیاهپزشکی با گرفتن سطح مقطع از برگ و با استفاده از تجهیزات موجود می توانند حضور عامل بیماری را در برگ مشاهده نمایند.

از دیگر علائم این بیماری می توان به ریزش برگها و میوه ها اشاره کرد که در اثر ضعف کلی در درختان تحت تاثیر ابتلا به بیماری ایجاد می شود، در مراحل سیکل زندگی این بیماری به مرحله ای اشاره کردیم که قارچ بیمارگر از برگ خارج شده و روی سطح برگ آسکوسپورها را تولید می کند، در این مرحله آسکوسپورها به شکل یک لایه ی خاکستری بر روی برگ و با کمک یک لوپ ساده قابل مشاهده خواهد بود.

شیوه های انتقال و پراکنش بیماری:

شیوه های انتقال این بیماری به شیوه ی زمستانگذرانی و تولید مثل جنسی قارچ بستگی دارد، این بیماری همان طور که پیش تر نیز بیان شد داخل برگهای آلوده ریخته کف باغ زمستان گذرانی کرده و در بهار با مساعد شدن شرایط اسپورهای آلوده کننده از روی برگهای کف باغ با کمک قطرات باران و پدیده ای به نان watersplash بر روی بافت برگ تازه جوانه زده قرار می گیرند و پس از قرار گرفتن بر روی محل مناسب به داخل بافت برگ نفوذ می کنند، بنابراین پدیده ی watersplash یا همان چکیده زدن قطرات باران پس از برخورد با زمین اولین و مهمترین راه پراکنش این بیماری در ابتدای فصل می باشد، راه دوم گسترش آلودگی با استفاده از لباس، دست و کفش کارگران در باغ صورت می گیرد و در نهایت خرید نهال آلوده نیز می تواند سبب ورود عامل بیماری به باغ شود، دانستن راه های انتقال می تواند به ما کمک کند که با جلوگیری از شیوه های انتقال سیکل زندگی قارچ را ناقص کرده و جلوی انتشار و تکمیل سیکل زندگی آنها گرفته شود.

عوامل تشدید کننده ی خسارت بیماری لب شتری در درختان هلو:

قطعا در شرایط هر بیماری عواملی هستند که خسارت این بیماری را تشدید خواهند کرد در این مطلب به برسی عوامل تشدید کننده ی خسارت بیماری لب شتری هلو می پردازیم:

ضعف درختان: درختانی که با کودهای مناسب تغذیه نشده و ضعیف شده باشند بیشتر می توانند تحت تاثیر قارچ بیماری قرار بگیرند و در صورت حمله ی بیماری خیلی زودتر از درختان قویتر از پا در می آیند.
استفاده ی بیش از اندازه از کودهای ازته: استفاده از کودهای ازته بیشتر از اندازه ی مورد نیاز سبب ترد شدن و ضعیف شدن بافت دیواره ی سلولی می شود و بنابراین بیشتر می تواند در معرض خسارت حمله ی بیماریها قرار بگیرد.
شرایط آب و هوای خنک: این بیماری در شرایط آب و هوای معتدل و خنک که حداکثر دما در تابستان به 25درجه سانتی گراد برسد بیشترین فعالیت را خواهد داشت، بنابراین چنانچه باغ هلو در منطقه ای با این شرایط آب و هوایی دارید باید در مورد ابتلا به این بیماری حساس باشید.
بارندگی: بارندگی در انتهای زمستان، اوایل بهار و اواخر تابستان می تواند سبب گسترش فاز انتشار بیماری شده و سبب آلودگی تعداد بیشتری از درختان شود.
عدم رعایت بهداشت زراعی: جمع نکردن برگهای آلوده ریخته کف باغ و همینطور عدم هرس شاخه های آلوده و انهدام آنها سبب می شود که اینوکولوم اولیه در سال آینده افزایش پیدا کرده و سبب تشدید خسارت بیماری در سال بعد خواهد شد.

روشهای کنترل بیماری لب شتری هلو:

روشهای کنترل بیماری در دو دسته پیشگیرانه و درمانی دسته بندی می شوند.

روشهای پیشگیرانه:

خرید نهال سالم: با خرید نهال هلو گواهی شده مانع از ورود عامل بیماری به باغ شوید.
تقویت درختان: تقویت درختان با کودهای مناسب و مورد نیاز درختان می تواند مانع از خسارت بیماری شود، تغذیه ی درختان با استفاده از کودهای پتاس بالا سبب افزایش قدرت دفاع درختان شده و در صورت درگیر شدن خسارت کمتری می بینند.
آبیاری منظم درختان: آبیاری منظم سبب کاهش ایجاد تنش در درختان شده و بنابراین از ضعف درخت و آسیب پذیر بودن آن جلوگیری می کند.
آبیاری به شیوه ی قطره ای: آبیاری قطره ای به دلیل کنترل حرکت آب درون تیپ آبیاری و با جلوگیری از پدیده ی watersplash مانع از گسترش عامل بیماری در باغ می شود و نظم آبیاری نیز در این روش به خوبی حفظ می شود.
رعایت بهداشت زراعی: رعایت بهداشت زراعی شامل از بین بردن برگهای ریخته کف باغ و همینطور جلوگیری از تردد کارگران از باغات آلوده در باغات سالم می تواند به جلوگیری از گسترش بیماری کمک کند.
کاشت ارقام مقاوم: ارقام مقاوم با تولید دیواره های قوی تر می تواند مانع از ورود عامل بیماری شود.
استفاده از روشهای پیش آگاهی برای تعیین زمان حرکت اسپورها و انتقال آنها بر روی درخت و در نتیجه تعیین زمان درست سم پاشی.

روشهای درمانی:

بسیاری از روشهای درمانی مبتنی بر همان روشهای پیشگیرانه می باشد چرا که اصل درمان و پیشگیری بر مبنای قدرت درختان در دفاع از خود در برابر بیماری و همینطور کاهش اینوکولوم اولیه ی بیماری می باشد.

هرس شاخه های آلوده و سوزاندن آنها بیرون از باغ
از بین بردن برگها و میوه های آلوده ریخته کف باغ و سوزاندن آنها
تقویت درختان با کودهای پتاس بالا و مصرف ازت کمتر
سم پاشی درختان قبل از ورود عامل بیماری به بافت برگ که در واقع قبل از تورم جوانه ها می باشد، قارچ عامل بیماری تا قبل از تورم جوانه ها بیرون بافت قرار داشته و استفاده از سموم با پایه ی مسی می تواند آنها را از بین ببرد، توصیه می شود نازل سم پاش بر روی زمین و برگهای کف زمین نیز گرفته شود.
انهدام درختان با آلودگی بالا چرا که ممکن است عامل بیماری به بافتهای مقاوم تر نفوذ کرده باشد و جایگزین کردن آنها با ارقام مقاوم.

کلام آخر:

استفاده از واژه ی آفت به جای واژه ی بیماری در مورد بیماری پیچیدگی برگ هلو کاملا اشتباه بوده و ممکن است حتی شیوه های نادرست کنترل در این زمینه پیشنهاد شود، بیماری پیچیدگی برگ هلو و یا لب شتری برگ هلو در اثر ورود قارچ به بافت برگ صورت گرفته و تمام اقدامات کنترلی باید بر اساس سیکل بیماری در هر منطقه انجام شود، تعیین تاریخ دقیق سم پاشی ممکن است کار ساده ای نباشد و برای این کار بهتر است از کارشناسان ماهر در حوزه ی گیاهپزشکی کمک بگیرید، با استفاده از اقدامات پیشگیرانه از سم پاشی بی رویه جلوگیری کنید تا بتوانید سهمی در کاهش میزان سم مصرفی در سبد میوه ی مردم داشته باشید. لازم به ذکر است که باید از ابتدا نهال سالم و عاری از بیماری و آفات خریداری کرده و کاشت کنید، فروش نهال هلو در مراکز معتبر که زیر نظر جهاد کشاورزی می باشند را خریداری کنید، همینطور مراکزی که خود تولید کننده هستند قیمت نهال هلو را به صورت مناسب ارائه می کنند.

برنامه پیشنهادی برای پیشگیری از بیماری‌ها در سه فصل اول

اگر تازه شروع کرده‌اید یا می‌خواهید مسیر را از نو بچینید، این برنامه سه‌فصلی را پیشنهاد می‌کنیم. فصل اول را به شناخت بگذارید: خاک، آب، وضعیت درخت‌ها و فضای رشد را بسنجید و هیچ تصمیم عجولانه‌ای نگیرید. فصل دوم، فصل اجرای برنامه اصلی است؛ آنچه در فصل اول یاد گرفتید را با دقت اجرا کنید و نتایج را ثبت کنید. فصل سوم، زمان اصلاح است: با داده‌های دو فصل قبلی، همان کارها را دقیق‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام بدهید. این روش مرحله‌ای، ریسک اشتباه را به حداقل می‌رساند و به شما اعتماد به نفس تصمیم‌گیری می‌دهد. باغداری موفق، حاصل همین توالی ساده اما منظم است.

سوالات متداول درباره پیشگیری از بیماری‌ها

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان پیشگیری از بیماری‌ها را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای پیشگیری از بیماری‌ها چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

پیشگیری از بیماری‌ها چقدر روی باردهی هلو تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی پیشگیری از بیماری‌ها درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

هرچه زودتر برنامه پیشگیری از بیماری‌ها را منظم کنید، هزینه‌های پنهان کمتری خواهید داشت؛ اگر سوال مشخصی دارید، همان را از کارشناس بپرسید و جواب دقیق بگیرید. برای مرور گزینه‌ها، صفحه خرید نهال را ببینید.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

بیماری لب شتری هلو و علائم، کنترل و درمان

سیکل زندگی بیماری لب شتری هلو:

دامنه ی میزبانی و پراکنش جغرافیایی بیماری لب شتری هلو:

علائم بیماری لب شتری هلو:

شیوه های انتقال و پراکنش بیماری:

عوامل تشدید کننده ی خسارت بیماری لب شتری در درختان هلو:

روشهای کنترل بیماری لب شتری هلو:

روشهای درمانی:

کلام آخر:

برنامه پیشنهادی برای پیشگیری از بیماری‌ها در سه فصل اول

سوالات متداول درباره پیشگیری از بیماری‌ها

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان پیشگیری از بیماری‌ها را به کسی واگذار کرد؟

بهترین زمان برای پیشگیری از بیماری‌ها چه موقع است؟

پیشگیری از بیماری‌ها چقدر روی باردهی هلو تاثیر دارد؟

مقالات مرتبط

درختان هلو معتدل و بررسی انواع بیماریهای مهم

ارزش غذایی میوه هلو را بشناسید (خواص و ویتامین‌های هلو)

درباره پوسیدگی ریشه و طوقه درخت هلو چه می‌دانید؟

راهنمای کامل گرده افشانی درخت هلو

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

بیماری لب شتری هلو و علائم، کنترل و درمان

سیکل زندگی بیماری لب شتری هلو:

دامنه ی میزبانی و پراکنش جغرافیایی بیماری لب شتری هلو:

علائم بیماری لب شتری هلو:

شیوه های انتقال و پراکنش بیماری:

عوامل تشدید کننده ی خسارت بیماری لب شتری در درختان هلو:

روشهای کنترل بیماری لب شتری هلو:

روشهای درمانی:

کلام آخر:

برنامه پیشنهادی برای پیشگیری از بیماری‌ها در سه فصل اول

سوالات متداول درباره پیشگیری از بیماری‌ها

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

آیا می‌توان پیشگیری از بیماری‌ها را به کسی واگذار کرد؟

بهترین زمان برای پیشگیری از بیماری‌ها چه موقع است؟

پیشگیری از بیماری‌ها چقدر روی باردهی هلو تاثیر دارد؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

درختان هلو معتدل و بررسی انواع بیماریهای مهم

ارزش غذایی میوه هلو را بشناسید (خواص و ویتامین‌های هلو)

درباره پوسیدگی ریشه و طوقه درخت هلو چه می‌دانید؟

راهنمای کامل گرده افشانی درخت هلو

محصولات مرتبط با هلو

نهال هلو انجیری عسلی

نهال هلو قجیر قانات

نهال هلو سرخابی

نهال هلو آلبرتا

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ