اگر تا امروز حتی یک فصل کامل با به کار کرده باشید، حتما فهمیدهاید که ارقام تعیین میکند باغ شما به چه وضعیتی برسد؛ تفاوت باغی که هر سال سود میدهد با باغی که فقط هزینه میسازد، معمولا در همین جزئیات است. در این مطلب ارقام را از پایه و بدون تعارف باز میکنیم: از نشانهها و زمانبندی تا اشتباهات رایجی که هزینهساز میشوند. در همین مسیر، انتخاب یک نهال به سالم نقطه شروعی است که همه تلاشهای بعدی را موثرتر میکند.
ارقام مختلف درخت به نیز دارای توانایی رشد در اقلیمهای متنوعی هستند که برخی از این ارقام میتوانند در مناطق گرمسیری یا نیمه گرمسیری رشد کنند و بازدهی قابل قبولی داشته باشند، اگر تمایل به کاشت درخت به در مناطق گرمسیری دارید باید ارقام سازگار با اقلیم گرمسیری را به درستی بشناسید سپس اقدام به خرید بهترین نهال به کنید.

این درخت با نام انگلیسی Quince و نام علمی Cydonia oblonga و از خانواده Rosaceae است و خاستگاه آن را جنوب اروپا و آسیای صغیر معرفی کردهاند، طول عمر آن در حدود 50 سال است که باردهی بسته به رقم از سال 2 تا 4 بعد از کاشت آغاز میشود.
درخت به متوسط قامت است و حداکثر ارتفاع آن به 5 متر میرسد، شاخههای جوان، برگها و میوهها از کرکهای نرم به رنگ سفید، خاکستری یا قهوهای پوشیده شده است فرم برگها تخم مرغی و یا تقریبا بیضی شکل که انتهای آن نوکدار و قاعده آن گرد است و گلهای با گلبرگهای تخم مرغی شکل به رنگ صورتی مایل به سفید و تقریبا درشت هستند که دارای 5 گلبرگ و 5 کاسبرگ است و خود بارورند
درخت به با داشتن سازگاری بالا قابلیت کاشت در مناطق سردسیری، گرمسیری و معتدل را دارد و نیاز سرمایی کمتری نسبت به سایر درختان دانه دار دارد و برای تامین نیاز سرمایی باید در دمای 7- درجه سانتی گراد به مدت 450-100 ساعت قرار بگیرد همچنین خطر سرمازدگی بهاره کمتری نسبت به سایر درختان میوه دارد زیرا شکوفههای آن نسبت به سایر درختان میوه دیرتر نمایان میشوند.
بر اساس گزارشی که در سال 2017 منتشر شد تولید این میوه در دنیا برابر با 692262 تن است که به ترتیب ترکیه، ازبکستان، چین و ایران بیشترین سهم تولید این میوه را به خود اختصاص دادهاند.
بر اساس گزارشات از سوی جهاد کشاورزی در سال 81-80 منتشر شده است سطح زیر کشت درخت به در کشور به حدود 4701 هکتار میرسد که از میزان 16552 هکتار درخت بارور و 1550 هکتار نهال است و استانهای مانند اصفهان، کرمان، فارس، گیلان و خراسان نقش عمدهایی در تولید این محصول دارند.
برای کاشت درخت به باید شرایط محیطی مناسب برای آن را فراهم کنید که در این صورت شاهد باردهی مطلوب از این درخت هستید که در ادامه به توضیح این شرایط میپردازیم.

این درخت در انواع مختلف خاکها قابلیت کاشت دارد اما بهترین بافت خاکی برای آن نیمه سنگین رسی تا شنی است که هم دارای زهکش مناسب است و هم ریشه به راحتی میتواند در آن گسترش یابد و این درخت در خاکهای سنگین، آهکی و فاقد زهکش نمیتواند آهن را جذب کند که این امر سبب زردی درخت میشود همچنین درخت به در مقایسه با سایر درختان دانه دار مقاومت بیشتری در برابر شوری خاک و آب دارد و تا حدی به کم آبی مقاوم است.
درخت به ریشههای قوی و عمیقی ندارد بنابراین قادر نیست آب را از اعماق خاک جذب کند و قادر به تحمل خشکی طولانی مدت خاک نیست و کمبود آب سبب رشد میوههای کوچک و ناقص با ظاهری نامناسب خواهد شد به همین دلیل در طی مدت رشد و نمو باید به میزان کافی آب در اختیار درخت قرار گیرد، میزان و مدت آبیاری بر اساس شرایط اقلیمی، نوع خاک و سن درخت تعیین میشود و بهترین روش آبیاری برای درختان به آبیاری قطرهای است.
درخت به برای رشد بهینه نیاز به عناصر غذایی مناسب در هر مرحله رشدی دارد که برای دستیابی به برنامه کوددهی مناسب باید خاک را آزمایش کرد که این نوع کود دهی منجر به اصلاح خاک، تقویت درخت و افزایش سطح کمی و کیفی میوهها میشود.
کوددهی درخت به باید در دو مرحله انجام شود یکی در زمان کاشت نهال، که در این زمان به دلیل حساسیت ریشهها باید از کود دامی پوسیده شده استفاده کرد و مرحله بعدی بعد از کاشت نهال است که کوددهی با توجه به نیاز نهال با استفاده از کودهای شیمیایی انجام میشود.
کود ازته در طی فصل بهار تولید شاخههای بارده را افزایش میدهد اما استفاده بیش از حد از این کود سبب تولید پاجوشهای بیشتر شده که این خود میتواند سبب ضعف گیاه شود و افزودن کود میکرو یا عناصر ریز مغذی مثل بر و روی در طی گلدهی و میوه دهی کمک شایانی در کیفیت میوه میکند.
درختان به که در مناطق گرمسیری کاشت میشوند سازگاری مناسبی با آب و هوای گرم دارند و آفتاب دوست هستند و نور کامل و مستقیم خورشید سبب افزایش کیفیت میوهها میشود اما به رطوبت در زمان رسیدن میوه حساس هستند بنابراین درخت به را نباید در مناطق گرم با رطوبت بالا کاشت.
اگر در مناطق گرمسیری زندگی میکنید و تمایل به کاشت درخت به دارید لازم است با ارقام به گرمسیری آشنا شوید در ادامه به معرفی این ارقام میپردازیم.
از ویژگیهای بارز میوه این درخت به چند مورد از جمله گوشتی و بزرگ بودن، کرک دار بودن پوست میوه، تخم مرغی شکل، زرد رنگ با رایحه دل انگیز، طعم شیرین و ماندگاری بالا در سردخانه را میتوان اشاره کرد که دیررس بوده و در مهر ماه برداشت میشود، این رقم زود بازده و میوه دهی از سال دوم شروع میشود و اگر شرایط مناسب برای رشد را داشته باشد هر درخت سالانه 160-140 کیلوگرم بار خواهد داد.
این رقم در ارتفاع400 متر بالاتر از سطح دریا قدرت رشد دارد دیرگل است پس میتواند سرمای بهاره را تحمل کند، عمر درخت 70-60 سال است که 40 سال از آن عمر مفید لحاظ میشود و ارتفاع درخت حداکثر 5 متر است.
از دیگر ویژگی مهم این درخت رنگ سرخ میوه آن است با طعمی شیرین و کوچکتر از ارقام دیگر، سرشار از آنتی اکسیدان و ویتامین C،که در سال دوم پس از کاشت بر روی درخت ظاهر میشود و در سال 5-6 به حداکثر بازدهی میرسد و میزان باردهی آن 80-70 تن در هکتار است.
این رقم مقاومت بالایی در برابر خشکی هوا و گرما دارد و قادر است دمای 45 درجه را تحمل کند، این رقم اگر در ارتفاع 250-0 متر از سطح دریا کاشته شود عملکرد قابل قبولی را خواهد داشت. این رقم در عین حال به سرما نیز مقاومت دارد و نیاز سرمایی آن پس از سپری شدن 700-100 ساعت در دمای 7- رفع خواهد شد.
این نهال به شرط داشتن مراقبت مناسب،عمر طولانی را سپری خواهد کرد که 50 سال از آن عمر مفید درخت محسوب میشود که میوههای درشت، زرد رنگ و شیرین و آبداری را از سال دوم پس از کاشت تولید میکند بنابررقم به آمریکایی جز ارقام زود بازده شناخته میشود و دارای این قابلیت است که 70-60 تن در هکتار باردهی داشته باشد.

جمع بندی
اگر قصد دارید میزان فروش و سود بالایی از باغات به داشته باشید باید با موضوع سازگاری درخت به با شرایط اقلیمی واقف باشید زیرا اگر بهترین نهال به را خریداری کنید اما متناسب با اقلیم منطقه مورد نظر شما نباشد نباید منتظر باردهی زیاد باشید زیرا در این شرایط درخت انرژی خود را صرف بقا خواهد کرد و باردهی قابل قبولی ندارد.
توصیه می شود برای خرید نهال به نهالستان مجوز دار مراجعه کنید زیرا کارشناسان فروش نهال به ارقام اصلاح شده یا پیوندی سازگار با اقلیم به خریداران عرضه میکنند و قیمت نهال به با توجه کیفیت نهال ارزش گذاری میشود.
در ارقام معمولا چند مسیر پیش روی شماست و انتخاب درست به شرایط باغ شما بستگی دارد، نه به توصیه عمومی. اگر باغ تازهتاسیس است، سادهترین و کمریسکترین مسیر را انتخاب کنید؛ پیچیدگی را برای سالهای بعد نگه دارید. اگر باغ جاافتاده است، میتوانید سراغ روشهای تخصصیتر بروید، به شرطی که زمان و ابزارش را داشته باشید. و اگر منابع محدود است، اولویت را به کاری بدهید که بیشترین اثر را روی همین فصل دارد. یک قاعده ساده همیشه جواب میدهد: مسیری را انتخاب کنید که بتوانید تا آخر با دقت اجرا کنید؛ کار نیمهتمام در باغ، بدتر از شروع نکردن است.
بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمانبندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامهای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمانبندی کنید. اگر رقم باغتان را نمیدانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.
در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر میشود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد بهصورت مرحلهای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرسزار میکند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.
بله و در باغهای بزرگ حتی توصیه میشود؛ اما واگذاری به معنای بیخبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحلهای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا میبرد و هم اختلافات بعدی را حذف میکند.
زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامهریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آبوهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بیبرنامه در وسط فصل است.
اگر در اجرای ارقام مردد هستید یا شرایط باغتان خاص است، قبل از اقدام از کارشناس مشورت بگیرید؛ یک تصمیم درست، هزینه چند ماه اشتباه را حذف میکند. صفحه خرید نهال راهنمای کامل ارقام و انتخاب نهال مناسب اقلیم شماست.
هر آنچه برای یک خرید مطمئن و اصولی نهال لازم دارید — یکجا
قبل از خرید، مناسبترین رقم برای شهر و خاک شما را رایگان بپرسید:
بله؛ نهالها برای تمام نقاط کشور با بستهبندی استاندارد و در سریعترین زمان ممکن ارسال میشوند.
هر نهال با شناسنامه رسمی اصالت رقم، کارت سلامت و ضمانتنامه کتبی ارسال میشود؛ اصالت رقم تضمینشده است.
بله؛ راهنمای «روش کاشت نهال» سایت + مشاوره رایگان تلفنی کارشناسان، تا کاشت اصولی همراه شماست.
نظرات کاربران