;

برای رشد بهتر درخت انجیر چه باید کرد؟

هزینه‌های پنهان باغداری معمولا جایی ظاهر می‌شوند که کمتر کسی سراغش می‌رود: رشد. دیر فهمیدن این جزئیات یعنی پرداخت هزینه در زمان برداشت، جایی که دیگر راه برگشتی نیست. در این مطلب با نگاه کارشناسی و مثال‌های واقعی از باغ‌های انجیر توضیح داده‌ایم که هر مرحله چه حقیری دارد و کجا نباید صرفه‌جویی کرد. از انتخاب قیمت نهال انجیر سالم تا مدیریت فصل رشد، همه را پشت‌سرهم می‌خوانید.

نکات طلایی در پرورش و باردهی درخت انجیر

برای اینکه بخواهید درختان انجیر پربار و سوده دهی داشته باشید باید تکاتی را از زمان احداث باغ انجیر رعایت کنید در ادامه برخی از مهمترین نکات را تحت عنوان نکات طلایی به شما آموزش می دهیم.

انتخاب مکان مناسب برای کاشت نهال انجیر:

کسانی که قصد احداث باغ انجیر دارند باید به نیازهای محیطی انجیر آگاهی کامل داشته باشند و در راستانی تامین نیازهای محیطی درخت انجیر باید بهترین مکان را برای کاشت درخت انجیر انتخاب کرد.

اقلیم مناسب:

درختان انجیر از سرما بیزارند، کاشت درخت انجیر در مناطقی با اقلیم سرد سیری امکان پذیر نیست چرا که در این شرایط آب و هوایی زمستان سرد و یا سرمای بهاره سبب از بین رفتن درختان انجیر می شود، بنابراین در صورتی که در مناطق گرمسیری مانند مناطق گرم و خشک و یا گرم و مرطوب که در زمستان و یا در اوایل بهار سرمای شدید حادث نمی شود قصد احداث باغ انجیر داشته باشید باید به شما بگوییم که بهترین گزینه را برای دریافت سود از زمین خود انتخاب کرده اید.

در نظر داشته باشید که در شرایط آب و هوایی که دما پایین و رطوبت بالا باشد حتی اگر درخت ازبین نرود و به باردهی برسد میوه هایی تولید می کنند که در بیشتر موارد ترک خورده و بی کیفیت بوده و برای مشتریان بازار پسندی بالایی ایجاد نمی کند.

تامین نور کافی:

درختان انجیر به دریافت 8 ساعت نور کامل خورشید در روز نیاز داشته و درختانی گرما دوست هستند، برای کاشت درخت انجیر زمین هایی که در سایه ی درختان بلند جنگلی، سایه ی دیوار و یا در شیب نامناسب قرار دارند اصلا مناسب نیستند، بنابراین برای احداث باغ انجیر زمینی به دور از سایه را انتخاب کنید، در صورتی که قصد کاشت انجیر در حیاط منزل را دارید نیز باید این نکته ی بسیار مهم را در نظر گرفته و از کاشت درخت انجیر در سایه ی درختان دیگر خود داری کنید.

خاک مناسب:

زمین و مکانی را که برای کاشت درخت انجیر انتخاب می کنید باید دارای خاک مناسب برای کاشت درخت انجیر باشد، درختان انجیر در زمینه ی خاک مناسب نیز حساس نبوده و درختانی کم توقع هستند اما ایده آل ترین شرایط خاک برای کاشت درخت انجیر خاکی است که دارای بافت لومی، با زهکشی مناسب و دارای اسیدیته ی خنثی باشد.

کاشت درخت انجیر در خاک کمی سنگین و کمی سبک و دارای مقداری شوری و اسیدیته ی بالا و قلیایی نیز امکان پذیر بوده اما این فاکتورها از حدی نباید فراتر بروند، در این زمینه باید دقت داشته باشید که با دریافت آزمون تجزیه ی خاک میزان اسیدیته، شوری و بافت دقیق خاک را تعیین کنید و با دریافت مشاوره از کارشناسان فروش نهال انجیر در نهالستانها در صورتی که معیارهای خاکشناسی مطلوب بودند اقدام به کاشت نهال انجیر کنید.

خاکی که زهکشی کافی نداشته باشد سبب افزایش تجمع رطوبت در خاک شده و همین امر سبب ترک خوردن میوه ی انجیر می شود، رطوبت خاک برای رشد و باردهی درخت انجیر مناسب است اما رطوبت تجمعی مانند آنچه در خاک با زهکشی ضعیف و خاک سنگین اتفاق می افتد اصلا مناسب نیست، برای تامین رطوبت کافی درختان مناسب بودن بافت خاک بسیار اهمیت دارد و از این رو گفته می شود بافت خاک را با اضافه کردن کودهای دامی به سمت لومی شدن سوق دهید.

انتخاب ارقام پربار و بازار پسند:

دومین نکته ی طلایی در احداث باغ با سود دهی بالا خرید نهال انجیری است که پر بار باشد و محصول آن به لحاظ کیفی از بازار پسندی و محبوبیت بالایی برخوردار باشد، ارقامی از انجیر مانند نهال انجیر استهبان و نهال انجیر بورسا از محبوبترین و با کیفیت ترین ارقام انجیر موجود در بازار هستند که کاشت آنها برای باغدار به صرفه خواهد بود.

انتخاب روش تکثیر مناسب:

بسیاری از باغداران برای خرید نهال انجیر به نهالستانها مراجعه می کنند، باید بدانید روشی را که نهالستان برای تکثیر نهال انجیر استفاده می کند در کیفیت محصول انجیر تاثیر گذار است، در میان روشهای مختلفی که برای تکثیر نهال انجیر استفاده می شود استفاده از روش قلمه و یا برش چوب سخت بسیار مناسب تر خواهد بود.

در نهالستانهای بزرگ و معتبر از درختان انجیر سالم و با میوه های با کیفیت که قدرت باردهی بالا دارند استفاده شده و از چوب سخت، سالم و جوان آنها قلمه هایی تهیه می شود و پس از ریشه دار کردن قله به بستر کاشت اصلی منتقل می کنند.

انتخاب نهال با سن مناسب:

یکی از نکات بسیار مهم و کلیدی در باردهی مناسب درخت انجیر کاشت نهال انجیر در سن مماسب است، این موضوع بسیار مهم که شاید در ذهن برخی از باغداران آنقدر مهم نباشد و یا حتی در ذهن برخی غلط جا افتاده باشد حتی می تواند موفقیت یا عدم موفقیت در احداث باغ را رقم بزند، به طوری که در صورت کاشت نهال با سن نادرست ممکن است نهالهای شما پس از انتقال از دست بروند.

بهترین سن برای انتقال نهالی که با شیوه ی قلمه تکثیر شده باشد سن یک سال است در این سن نهال از سیستم ریشه ای گسترده برخوردار نبوده و بنابرای در حین جابجایی و کاشت در زمین اصلی آسیب کمتری می بیند و علاوه بر این احتمال آلودگی نهال به آفات و بیماریها در فرصت محدود یکسال به شدت پایین می آید.

کنترل دریافت عناصر غذایی درخت انجیر:

مدیریت صحیح تغذیه ی درخت انجیر از تکاتی است که به باردهی و رشد بهینه ی این درختان کمک می کند، در این راستا رعایت نکات زیر الزامی است:

کود دهی صحیح:

کود دهی باید هر ساله و به میزان مورد نیاز درخت انجام شود به این صورت که با انجام آزمایش تجزیه ی خاک و برگ کمبودهای غذایی را به درستی تشخیص داده و مطابق با آن اقدام به کود دهی درخت انجیر کنید.

استفاده از کود دامی پوسیده و انواع کودهای شیمیایی که دارای عناصر ریز مغذی و یا پرمصرف مورد نیاز درخت انجیر باشد به صورت سالیانه الزامی است.

کنترل رقابت غذایی درختان انجیر:

رعایت فاصله ی مناسب بین درختان انجیر از یک سو و همچنین رعایت فاصله ی درخت انجیر از سایر درختان اطراف آن در باغچه های کوچک کمک بزرگی به رشد و باردهی این درختان می کند، در نظر داشته باشید اگر درخت سریع الرشدی را در کنار درخت انجیر قرا بدهید به دلیل سرعت بیشتری که در جذب عناصر غذایی دارد سبب ایجاد ضعف غذایی در درخت انجیر می شود و بنابراین در صورتی که قصد کاشت انجیر در باغچه را دارید باید به میزان دریافت عناصر غذایی درختان مجاور و فاصله ی آنها از درخت انجیر توجه داشته باشید.

نکته ی مهم دیگر در این زمینه رعایت فاصله ی مناسب بین درختان انجیر در یک باغ انجیر است، در این زمینه رعایت فاصله ی حداقل چهار متر نه تنها از رقابت غذایی بین درختان جلوگیری می کند بلکه سبب دریافت نور کافی در دوره ی بلوغ خواهد شد.

زمان مناسب برای کود دهی:

در تعیین زمان مناسب برای کود دهی سن درخت و نوع کود بسیار اهمیت دارد به عنوان مثال اگر بخواهید از کود دامی پوسیده استفاده کنید بهترین زمان استفاده از آن در زمستان خواهد بود اما برای استفاده از کود سه گانه ی N/P/K اوایل تا اواسط بهار مناسب است، چرا که این کود باردهی را در درختان انجیر تنظیم می کند.

یا به عنوان مثال برای استفاده از کود آلی اسید هیومیک زمان خاصی تعریف نشده و شما در هر زمان حتی در زمستان نیز می توانید برای تقویت درختان انجیر از این کود استفاده کنید تنها توصیه ای که برای زمان استفاده از این کود وجود دارد استفاده از اسید هیومیک در اوایل شروع باردهی و شکوفه دهی درختان است که در برخی موارد رزیش جوانه های میوه دهنده را سبب می شود.

آبیاری درخت انجیر:

نکته ی کلیدی بعدی در زمینه ی باردهی مناسب درختان انجیر داشتن برنامه ی آبیاری منظم است، آبیاری کم و یا آبیاری زیاد هر دو به درخت انجیر آسیب وارد می کند، با توجه به کم توقع بودن و مقاوم بودن درخت انجیر به کم آبی و خشکی برخی از باغداران این مقاومت را با بی توجهی به آبیاری اشتباه می گیرند، دقت داشته باشد که کم توقع بودن درختان انجیر به آب دریافتی سبب می شود این درختان در مناطق با بارندگی مناسب برای کاشت دیم مناسب باشند اما در صورتی که درخت انجیر را به صورت آبی می کارید باید بر اساس سن درخت، بافت خاک و فصل بهترین دور بیاری را تنظیم کرده و در زمان و میزان صحیح آبیاری کوتاهی نکنید.

هرس اصولی درخت انجیر:

با توجه به اینکه باردهی درخت انجیر بیشتر در شاخه های جوان و یک ساله اتفاق می افتد هرس درخت انجیر در اواخر زمستان سبب تحریک درخت به تولید شاخه های جوان و یکساله شده و همین امر باردهی درخت انجیر را افزایش می دهد، علاوه بر این هرس سبب از بین رفت شاخه های بیمار و آفت زده شده و از این جهت نیز به افزایش باردهی درخت انجیر کمک خواهد کرد.

دلایل بار ندادن درخت انجیر:

تا اینجا دانستید که چه مراقبتهایی را باید برای باردهی بهتر و با کیفیت تر درختان انجیر در نظر بگیرید اما در این قسمت قصد داریم به دلایل بارندادن درختان انجیر بپردازیم که ممکن است شما نیز با آن مواجه شده باشید.

در نظر داشه باشید نهال انجیری که به شیوه ی قلمه زدن از ارقام تجاری تولید شده باشد و در سن یک الی دو سالگی به زمین اصلی منتقل شده باشد باید بتواند در سال اول یا دوم پس از کاشت نهال باردهی خود را هر چقدر کم آغاز کند، اگر چنین نبود باید به بررسی دلایل زیر در مورد باغ خود بپردازید.

تغذیه ی نامتاسب:

در صورتی که در زمان کاشت نهال به کافی بودن عناصر موجود در خاک توجه نکرده باشید و نهال را در خاک فقیر کاشته باشید نهال نمی تواند باردهی خود را در زمان مقرر آغاز کند، برای این منظور باید در زمان کاشت نهال با توجه به نتیجه ی آزمایش خاک کود مناسب را در چاله ی کاشت نهال مورد استفاده قرار دهید و یا در صورت عبور از این مرحله و کاشت نهال با دریافت مشاوره از مشاورین ماهر نوع کود مناسب را مورد استفاده قرار دهید.

توجه داشته باشید که در سال اول پس از کاشت نهال معمولا استفاده از کود توصیه نمی شود اما در صورت ضرور باید نوع کود مناسب استفاده شود و چنانچه کود نادرست استفاده شود می تواند منجر به گیاهسوزی و خشک شدن نهال شود.

آبیاری غیر اصولی:

آبیاری نهال تازه کاشته شده با توجه به فصلی که نهال به زمین منتقل می شود باید به صورت اصولی و منظم انجام شود، در غیر این صورت ریشه ی نهال به انداه ی کافی و به درستی در سال اول گسترده تشده و از باردهی درخت جلوگیری می کند.

کمبود آب و یا بیش بود آب آبیاری می تواند منجر به ریزش جوانه های میوه و از دست رفتن باردهی شود و شما در نهایت بادرختی مواجه هستید که میوه نداده است.

عدم گرده افشانی:

ارقامی از انجیر که برای باردهی نیاز به گرده افشانی پایه ی دیگر انجیر دارند مانند نهال انجیر بورسا در صورتی که گرده افشانی به درستی انجام نشود سبب ریزش جوانه های میوه شده و درخت باردهی ندارد، کاشت پایه ی گرده افشان به تعداد مناسب در باغ از اهمیت بالایی برخوردار است، گرده افشانی درختان انجیر ممکن است به دلیل بارندگی و سم پاشیهای بی رویه که منجر به نابودی حشرات گرده افشان شود نیز به مخاطره بیوفتد که این موارد نیز باید به خوبی در نظر گرفته شود.

آفات و بیماریها:

آفات و بیماریهایی نظیر بیماری ویروسی موزائیک برگ انجیر، بیماری شانکر انجیر و آفاتی مانند کنه ی تارعنکبوتی نیز سبب ریزش میوه ها و میوه ندادن درخت انجیر می شود، در نظر داشته باشید که بسیاری از آفات و بیماریها می تواند با خرید نهال آلوده به باغ وارد شود و از این رو خرید نهل انجیر گواهی دار بسیار با ارزش است، حتی اگر قیمت نهال انجیر گواهی دار بالاتر از نهال بدون گواهی باشد خرید نهال گواهی دار بسیار به صرفه تر خواهد بود.

در صورتی که آفت و یا بیماری خاصی در باغ مشاهده شد با کنترل و مدیریت اصولی آن مانع از دست رفتن محصول خود شوید، دقت کنید که در راستای کنترل آفات و بیماریها سم پاشی اولین راه چاره نبوده و لازم است بدانید آفات و بیماریها تنها به درختانی حمله می کنند که از نظر تغذیه ای و آبیاری ضعیف باشند، بنابراین در گام اول با توجه داشتن به برنامه ی کودی و آبی درختان از بیمار شدن و یا آفت زده شد آنها جلوگیری کنید.

کلام آخر:

برای داشتن درختان انجیر با باردهی با کیفیت و بالا باید از کاشت درخت انجیر در آب و هوای مناسب تا مراقبت و نگهداری اصلی از این درختان را مورد توجه قرار دهید، درختان انجیری که در اقلیم مناسب و خاک مناسب کاشته شده باشند در صورتی که از مراقبت اصولی برخوردار باشند بهترین و بیشترین باردهی را برای شما به همراه دارند، در این زمینه از اهمیت دریافت مشاوره با کارشناسان ماهر غافل نشده و از زمان خرید نهال تا کاشت و مراقبت از این درختان را با دریافت مشاوره به صورت اصولی انجام دهید.

برنامه پیشنهادی برای رشد در سه فصل اول

اگر تازه شروع کرده‌اید یا می‌خواهید مسیر را از نو بچینید، این برنامه سه‌فصلی را پیشنهاد می‌کنیم. فصل اول را به شناخت بگذارید: خاک، آب، وضعیت درخت‌ها و فضای رشد را بسنجید و هیچ تصمیم عجولانه‌ای نگیرید. فصل دوم، فصل اجرای برنامه اصلی است؛ آنچه در فصل اول یاد گرفتید را با دقت اجرا کنید و نتایج را ثبت کنید. فصل سوم، زمان اصلاح است: با داده‌های دو فصل قبلی، همان کارها را دقیق‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام بدهید. این روش مرحله‌ای، ریسک اشتباه را به حداقل می‌رساند و به شما اعتماد به نفس تصمیم‌گیری می‌دهد. باغداری موفق، حاصل همین توالی ساده اما منظم است.

سوالات متداول درباره رشد

آیا می‌توان رشد را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای رشد چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

رشد چقدر روی باردهی انجیر تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی رشد درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع رشد به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

هرچه زودتر برنامه رشد را منظم کنید، هزینه‌های پنهان کمتری خواهید داشت؛ اگر سوال مشخصی دارید، همان را از کارشناس بپرسید و جواب دقیق بگیرید. برای مرور گزینه‌ها، صفحه نهالستان را ببینید.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

برای رشد بهتر درخت انجیر چه باید کرد؟

نکات طلایی در پرورش و باردهی درخت انجیر

انتخاب مکان مناسب برای کاشت نهال انجیر:

اقلیم مناسب:

تامین نور کافی:

خاک مناسب:

انتخاب ارقام پربار و بازار پسند:

انتخاب روش تکثیر مناسب:

انتخاب نهال با سن مناسب:

کنترل دریافت عناصر غذایی درخت انجیر:

کود دهی صحیح:

کنترل رقابت غذایی درختان انجیر:

زمان مناسب برای کود دهی:

آبیاری درخت انجیر:

هرس اصولی درخت انجیر:

دلایل بار ندادن درخت انجیر:

تغذیه ی نامتاسب:

آبیاری غیر اصولی:

عدم گرده افشانی:

آفات و بیماریها:

کلام آخر:

برنامه پیشنهادی برای رشد در سه فصل اول

سوالات متداول درباره رشد

آیا می‌توان رشد را به کسی واگذار کرد؟

بهترین زمان برای رشد چه موقع است؟

رشد چقدر روی باردهی انجیر تاثیر دارد؟

برای شروع رشد به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

مقالات مرتبط

نحوه شستن درخت انجیر

درمان بیماری و آفت زدگی درخت انجیر چیست؟ و بررسی سموم

عوامل ترشیدگی میوه انجیر

در مناطق سردسیری باغ انجیر احداث کنیم یا خیر؟

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

برای رشد بهتر درخت انجیر چه باید کرد؟

نکات طلایی در پرورش و باردهی درخت انجیر

انتخاب مکان مناسب برای کاشت نهال انجیر:

اقلیم مناسب:

تامین نور کافی:

خاک مناسب:

انتخاب ارقام پربار و بازار پسند:

انتخاب روش تکثیر مناسب:

انتخاب نهال با سن مناسب:

کنترل دریافت عناصر غذایی درخت انجیر:

کود دهی صحیح:

کنترل رقابت غذایی درختان انجیر:

زمان مناسب برای کود دهی:

آبیاری درخت انجیر:

هرس اصولی درخت انجیر:

دلایل بار ندادن درخت انجیر:

تغذیه ی نامتاسب:

آبیاری غیر اصولی:

عدم گرده افشانی:

آفات و بیماریها:

کلام آخر:

برنامه پیشنهادی برای رشد در سه فصل اول

سوالات متداول درباره رشد

آیا می‌توان رشد را به کسی واگذار کرد؟

بهترین زمان برای رشد چه موقع است؟

رشد چقدر روی باردهی انجیر تاثیر دارد؟

برای شروع رشد به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

نحوه شستن درخت انجیر

درمان بیماری و آفت زدگی درخت انجیر چیست؟ و بررسی سموم

عوامل ترشیدگی میوه انجیر

در مناطق سردسیری باغ انجیر احداث کنیم یا خیر؟

محصولات مرتبط با انجیر

نهال انجیر اسرائیلی

نهال انجیر چهار فصل

نهال انجیر استهبان

نهال انجیر قهوه ای

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ