;

علت سیاه شدن تنه درخت گردو و راهکار (لکه سیاه و اختلالات رنگی)

علت سیاه شدن تنه درخت گردو می تواند ناشی از عوامل بیماری زا و یا قرار گرفتن درخت در معرض تنش های متفاوت باشد.

آنچه این مطلب را با توصیه‌های معمول فرق می‌دهد، تمرکز روی لکه سیاه و اختلالات رنگی به‌عنوان یک زنجیره است؛ نه یک کار تکی که یک بار انجام شود و تمام. هر حلقه این زنجیره در باغ گردو اگر درست بسته نشود، حلقه‌های بعدی را ضعیف می‌کند. در ادامه تک‌تک حلقه‌ها را باز می‌کنیم و می‌گوییم در هر مرحله چه چیزی طبیعی است و چه چیزی زنگ خطر. و برای شروع سالم، یک قیمت نهال گردو با گواهی سلامت، خیلی از ریسک‌ها را از روز اول حذف می‌کند.

علت سیاه شدن تنه درخت گردو چیست؟

قبل از پاسخ به این سوأل ابتدا چند نکته ی مهم را برای شما بازگو می کنیم. درخت گردو علی رغم اینکه نسبتا مقاوم شناخته می شود، به مراقبت های خاصی نیاز دارد. اگر صاحب یک باغ گردو هستید و به سلامتی درختان خود اهمیت می دهید، بایستی موارد زیر را همیشه در نظر داشته باشید.

آبیاری منظم و مناسب
سمپاشی اصولی
تغذیه ی کافی
کوددهی مرتب در زمان مناسب
هرس کردن
عدم شوری خاک
رسیدن نور کافی
رعایت الگوی کاشت درخت
رعایت مراقبت های استاندارد مورد نیاز

چنانچه به جمیع مواردی که در فوق اشاره کردیم همواره توجه داشته باشید، می توانید تنش ها، تهدید ها و عوامل بیماری زا را به حداقل میزان ممکن برسانید. با این حال درختان، مانند هر موجود زنده ی دیگری ممکن است با مشکلات و عوامل بیماری زا درگیر شوند.

در صورتی که متوجه سیاه شدن تنه درخت گردو شدید قبل از هر چیزی به نحوه ی نگهداری و مراقبت از درخت توجه داشته باشید. در نظر بگیرید که به درخت از هر نظر رسیدگی کرده اید و موردی از قلم نیفتاده است. چرا که بر خلاف تصور افراد گاه بسیاری از مشکلات درخت به دنبال عدم مراقبت صحیح از درخت اتفاق می افتد. چنانچه تمام و کمال به درخت خود رسیدگی کرده اید باید درخت را از نظر عوامل بیماری زا مورد بررسی قرار دهید.

شانکر سطحی پوست گردو

شانکر سطحی پوست گردو نوعی بیماری است که عامل مولد آن نوعی باکتری می باشد. این بیماری به ضعیف شدن درخت و خشکیدگی شاخه ها منجر می گردد. باکتری مولد این بیماری در فصل زمستان از بین نمی رود، بلکه با آغاز بهار و افزایش رطوبت هوا فعالیت خود را آغاز کرده و به درخت نفوذ می کند.

شانکر سطحی گردو در خاک های خشک و فقیر که فاقد املاح و عناصر کافی هستند با سرعت بیشتری منتشر می شود.

این بیماری باکتریایی با ایجاد لکه هایی متعدد روی تنه ی درخت و یا شاخه های اصلی آغاز می شود. رنگ لکه ها قهوه ای تیره مایل به مشکی می باشد. لکه ها روی پوسته ی خارجی تنه و یا شاخه های اصلی کاملا نمایان هستند.

نکته ی مهم تر اینکه از محل لکه ها ممکن است مایع سیاه رنگی به بیرون تراوش کند. این ماده پس از اینکه در معرض هوا قرار می گیرد خشک و غلیظ می شود و ظاهری شبیه به قیر پیدا می کند. اگر به دنبال علت سیاه شدن تنه درخت گردو هستید این بیماری می تواند یکی از علل محتمل آن باشد.

این تراوشات و آلودگی به وسیله ی باد و باران می تواند به سایر نقاط درخت منتقل شده و آلودگی های بیشتری را به وجود بیاورد.

مهم ترین نکته در پیشگیری از شانکر سطحی پوست گردو توجه به تامین مواد غذایی مورد نیاز درخت است. نحوه ی آبیاری درخت بسیار مهم است. تنش های آبی می تواند شرایط مساعد تری برای ابتلای درخت به این بیماری را به وجود بیاورد. البته متذکر می شویم استفاده از ارقام مقاوم و سالم برای کاشت نهال گردو پیش از هر چیزی مهم و ضروری می باشد.

در صورت مشاهده ی هرگونه علائم و آلودگی در درخت خود سریعا محل آلودگی را از درخت به صورت کامل جدا کنید و محل بریدگی ها را به وسیله ی محلول اکسی کلرور مس ضد عفونی نمایید.

شانکر سیتوسپورایی

بیماری شانکر سیستوسپورایی نوعی بیماری قارچی می باشد که می تواند به تمامی ارقام درخت گردو حمله کرده و آنها را آلوده نماید. مواردی مانند رطوبت محیط و عدم مراقبت صحیح و اصولی از درخت می تواند شرایط بسیاری مساعدی برای رشد و تکثیر این قارچ ای ایجاد نماید و در چنین شرایطی میزان آسیب پذیری درخت به مراتب افزایش می یابد.

شانکر سیتوسپورایی بافت های چوبی درخت را مورد حمله قرار می دهد. به طوری که باعث از بین رفتن بافت های چوبی بارور در درخت گردو می شود. چنین امری می تواند یک خطر جدی برای درخت به حساب بیاید و در نهایت باعث مرگ و از بین رفتن درخت شود.

شانکر سیتوسپورایی در شرایطی بیشتر به درختان حمله می کند که درخت با عدم مراقبت صحیح و اصولی مواجه باشد. به عبارت دیگر قرار گیری درخت در برابر انواع تنش ها می تواند به میزان قابل توجهی احتمال مبتلا شدن درخت به این بیماری را افزایش دهد.

چنانچه در تنه ی درخت شما و یا شاخه هایی آن زخم هایی در اثر نیش حشرات آفتاب سوختگی و یا جای هرس کردن وجود داشته باشد، در صورت رطوبت هوا این قارچ می تواند از محل همین زخم ها وارد درخت گردد. با ورود قارچ به درخت در اطراف شاخه ها علائمی به چشم می خورد و اصطلاحا حالت کمربندی در اطراف شاخه ها مشاهده می شود.

این زنگ خطریست که شما باید کنترل و درمان بیماری را آغاز نمایید. چنانچه اقدامات لازم و مورد نیاز برای کنترل و درمان بیماری صورت نپذیرد، قارچ به قسمت تنه ی درخت حمله می کند.

در این مرحله علائم بیشتری قابل رویت است. شانکر ها (زخم ها) به رنگ تیره و صورت فرورفته بر روی شاخه های درخت و تنه ی آن ایجاد می گردد. در قسمت شاخه ها برگ ها خشک می شوند و به همان صورت روی درخت قرار دارند. در قسمت هایی از تنه که دچار آلودگی شده، زائده های جوش مانند ریزی به رنگ سیاه به وجود می آید.

با افزایش رطوبت دما ممکن از است در محل این زائده های سیاه توده هایی به رنگ نارنجی رشد کند. این توده ها بلند بوده و از قسمت زائده ها به وجود می آید. این توده های نارنجی هاگ های قارچ هستند که به سرعت در حال رشد و تکثیر می باشند. در صورت عدم کنترل و درمان بیماری تنه ی درخت گردو سیاه شده و سلامتی درخت در معرض خطر جدی قرار می گیرد.

این بیماری می تواند به کاهش بازدهی محصول بینجامد و رشد درخت را با اختلالاتی جدی مواجه کند.

راهکارهای مقابله با شانکر سیتوسپورایی

اگر به دنبال ایجاد سدی محکم در برابر این بیماری هستید، مهم ترین نکته مدیریت مناسب و رسیدگی های اصولی است که باید در اولویت قرار دهید. به درصد نیتروژن توجه داشته باشید چرا که وجود نیتروژن کافی می تواند از درخت شما در برابر این بیماری محافظت نماید. آبیاری منظم و اصولی در کنار تغذیه کافی درخت می تواند خطر احتمال به این بیماری را به حداقل میزان ممکن خود برساند.

چنانچه درخت گردوی شما به شانکر سیتوسپورایی مبتلا شده است، ابتدا شاخه های آلوده و قسمت هایی از درخت را که علائم بیماری و آلودگی ها به چشم می خورد به طور کامل از درخت جدا کنید. بهتر است هرس کردن را چند سانتی متر پایین تر از محل آلودگی انجام دهید.

در صورتی که در فصل تابستان این اقدامات را انجام میدهید به یاد داشته باشید که باید برای مدت زمان 30 روز محل بریدگی ها را کاملا خشک نگاه دارید. بهتر است برای محل زخم ها و بریدگی ها از محلول توبسین که نوعی قارچکش می باشد، استفاده کنید.

نکته : پس از هر بار بارندگی و یا هرس کردن درخت استفاده از توبسین فراموش نشود.

شانکر عمیق پوست

شانکر عمیق پوست که با نام شانکرآوند آبکش شناخته می شود از بیماری هایی به شمار می رود که علائم تیرگی روی تنه درخت به چشم نمی خورد اما شیره ای شبیه به خونریزی روی درخت شما به وجود می آورد.

این بیماری شکاف هایی عمودی روی درخت ایجاد می کند که در قسمت های تنه و شاخه ها قابل رؤیت است. از محل این شکاف ها ترشحات به رنگ قرمز مایل به قهوه ای جاری می گردد که به شیره معروف می باشد. در صورتی که کنترل این بیماری صورت نپذیرد ، شاهد خزان زودرس درخت خود خواهید بود.

بیماری نوار سیاه

نوار سیاه یکی از بیماری هایی هست که در قسمت های پیوندی به وجود می آید. از اصلی ترین نشانه های آن وجود نوارهایی باریک و به رنگ سیاه در قسمت زیر پوست محل پیوند می باشد.

در مواردی ممکن است علاوه بر این نوار تیره رنگ شانکرهایی نیز مشاهده شود. این شانکر ها می توانند به آرامی در قسمت پایه گسترش یافته و به سمت خاک حرکت کند. در این بیماری تعداد پاجوش ها به شکل قابل توجهی افزایش می یابد. با تخریب آوند های آبکش درخت، به مرور شاهد خشکیدگی آن خواهید بود

از عمده عللی که باعث به وجود آمدن این بیماری می شود می توان به بذر ها و پیوند های آلوده اشاره نمود. البته دانه های گرده ی آلوده نیز می توانند به ایجاد این بیماری منجر گردند.

برای کنترل و درمان این بیماری آبیاری منظم و اصولی درخت را در اولوبت قرار دهید به غنی بودن خاک توجه داشته باشید. چنانچه خاک درخت شما عاری از مواد مغذی باشد امکان گسترش آلودگی ها و شدت یافتن بیماری افزایش می ایبد.

قبل از استفاده از بذر ها و پیوند ها از سلامت آن مطمئن شوید و ارقام سالم و مقاوم را برای کاشت انتخاب نمایید.

بیماری شیره سیاه

بیماری شیره سیاه که با نام های پوسیدگی ریشه یا شیره ی سیاه نیز شناخته می شود می تواند در قسمت های انتهای تنه و در محل طوقه ی درخت ایجاد گردد. این بیماری با تخریب ریشه آغاز شده و به مرور در اندم های بالایی درخت گسترش می یابدو

در ابتدا شکاف هایی در محل طوقه ها قابل رویت است که با ترشحاتی همراه می باشد. این ترشحات چنانچه در معرض هوای محیط قرار بگیرند سیاه شده و باعث تغییر رنگ این قسمت ها می شود.

آثار تخریب و پوسیدگی با گسترش بیماری افزایش می یابد و در ادامه شانکر هایی روی درخت پدیدار می گردد. با مرگ بافت های چوبی درخت ممکن است سلامتی درخت به خطر بیفتد و به مرگ آن بینجامد.

راهکارهای مؤثری وجود دارد که توسط آن می توانید سد نسبتا محکمی در برابر این بیماری ایجاد کنید. مهم ترین نکته توجه به نحوه ی آبیاری درخت است. آبیاری منظم و اصولی تا حد زیادی می تواند مانع از بروز این بیماری گردد.عامل مهم بعدی ضدعفونی ابزار و اداوات باغبانی و کشاورزی قبل از استفاده است. در نظر داشته باشید که پس از آبیاری درخت در اطراف طوقه ها آب جمع نشود. همچنین طوقه های درخت بایستی بیرون از خاک قرار داشته باشد.

علف های هرز را از بین ببرید و اجازه ندهید کود های حیوانی در اطراف طوقه ها تجمع یابد.

در صورت مشاهده ی این بیماری برای کنترل آن می توانید از سمومی مانند بردو و ریدومیل استفاده کنید. قسمت های سیاه و آلوده را از درخت جدا نمایید. پس تراشیدن قسمت های آلوده از محلول اکسی کلرور مس استفاده کنید.

در صورت پیشرفت آلودگی ها ممکن است درمان بیماری موثر واقع نگردد و مجبور به بریدن و خارج کردن درخت باشید. در چنین شرایطی اهمیت دارد که محل گودی ریشه را با آب آهک محلول بردو ضدعفونی کنید.

استفاده از ارقام سالم و مقاوم نهال گردو برای پیشیگری از بروز چنین بیماری هایی به نحو چشمگیری مؤثر است

کلام آخر

همانطور که مشاهده کردید علت سیاه شده تنه درخت گردو به یک عامل بستگی ندارد و عوامل متعددی در ایجاد این وضعیت دخیل می باشند. بخش عمده از این عو.امل غیربیماری زا بوده و به شرایط و نحوه ی نگهداری و مراقبت از درخت بستگی دارد.

آبیاری غیرمنظم، کوددهی نامناسب، سمپاشی غیراصولی، خاک فقیر و خشک، انواع تنش های محیطی، شوری خاک و سایر موارد می تواند مشکلات متعددی برای درخت به وجود بیاورد و سللامتی درخت را در معرض خطر قرار دهد.

از سوی دیگر چنین مواردی می تواند احتمال ابتلای درخت به بیماری ها را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. در چنین شرایطی با کاهش مقاومت درخت، محیط و شرایط مساعد تری برای رشد عوامل بیماری زا ایجاد می گردد.

علت سیاه شدن تنه درخت گردو مساله ایست که در صورت مشاهده ی آن بایستی جدی گرفته شود و علت آن مشخص گردد. چرا که می تواند در سرتا سر تنه و درخت منتشر شده و سلامتی درخت را با خطراتی جدی مواجه سازد. به خصوص در شرایطی که سیاه شدن تنه درخت با عواملی همچون تخریب آونده های آبکش و یا شاخه های درخت همراه باشد

چنین امری قطعا می تواند بافت های سبز درخت را نیز تحت تأثیر قرار داده و در نهایت با کاشه کیفیت محصول، بازدهی کمتر را به همراه داشته باشد. این یعنی سود تجاری کمتر و نابودی درخت گردوی شما.

بنابراین توصیه می کنیم قبل از هر چیزی از ارقام سالم و مقاوم برای کاشت نهال های خود انتخاب کنید و به اصول مراقبت و نگهداری صحیح از درخت توجه داشته باشید در این صورت سالیان سال درختان گردوی زیبا و مقاومی خواهید داشت که از بالاترین بازدهی برخوردارند.

مقایسه گزینه‌ها در لکه سیاه و اختلالات رنگی؛ کدام برای باغ شما مناسب‌تر است؟

در لکه سیاه و اختلالات رنگی معمولا چند مسیر پیش روی شماست و انتخاب درست به شرایط باغ شما بستگی دارد، نه به توصیه عمومی. اگر باغ تازه‌تاسیس است، ساده‌ترین و کم‌ریسک‌ترین مسیر را انتخاب کنید؛ پیچیدگی را برای سال‌های بعد نگه دارید. اگر باغ جاافتاده است، می‌توانید سراغ روش‌های تخصصی‌تر بروید، به شرطی که زمان و ابزارش را داشته باشید. و اگر منابع محدود است، اولویت را به کاری بدهید که بیشترین اثر را روی همین فصل دارد. یک قاعده ساده همیشه جواب می‌دهد: مسیری را انتخاب کنید که بتوانید تا آخر با دقت اجرا کنید؛ کار نیمه‌تمام در باغ، بدتر از شروع نکردن است.

سوالات متداول درباره لکه سیاه و اختلالات رنگی

برای شروع لکه سیاه و اختلالات رنگی به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا لکه سیاه و اختلالات رنگی برای ارقام مختلف گردو فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان لکه سیاه و اختلالات رنگی را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

اگر در اجرای لکه سیاه و اختلالات رنگی مردد هستید یا شرایط باغتان خاص است، قبل از اقدام از کارشناس مشورت بگیرید؛ یک تصمیم درست، هزینه چند ماه اشتباه را حذف می‌کند. صفحه نهالستان راهنمای کامل ارقام و انتخاب نهال مناسب اقلیم شماست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

نظرات کاربران

2 پاسخ به “علت سیاه شدن تنه درخت گردو و راهکار (لکه سیاه و اختلالات رنگی)”

سعید گفت:

2023-09-01 در 12:26

مطالب گفته شده بسیار عالی و کاربردی هستند و کمال تشکر را دارم.
یک سوال: بهترین زمان برای نمونه برداری از خاک باغ چه زمانی است؟
سوال دیگرم این است که بهترین روش کوددهی پس از بهار صرفا محلول پاشی است یا کودآبیاری هم باید انجام شود؟

پاسخ
- مهندس سعید قاسمی گفت:
  
  2023-09-02 در 11:34
  
  سلام دوست عزیز
  برای کود دهی بهاره آزمایش خاک را اول بهار انجام میدن
  برای کوددهی پاییزه هم آزمایش خاک رو اول پاییز انجام می‌دهند
  تو فصل بهار هم به صورت محلول پاشی و هم به صورت آبیاری می‌توانید انجام بدهید
  ولی اولویت کوددهی رو همیشه کوددهی پاییزه به صورت چالکود در نظر داشته باشید، با این کود دهی شما چندسال نیاز به کوددهی نخواهید داشت.