;

علت میوه ندادن درخت انگور + علت شکوفه ندادن آن

تاکستانی که سبز و پرجلوه است اما خوشه نمی‌دهد، دردسر آشنای بسیاری از باغداران است؛ درخت سالم به نظر می‌رسد، آبیاری و تغذیه انجام می‌شود، اما محصولی در کار نیست. علت میوه ندادن درخت انگور معمولا یک چیز نیست؛ ترکیبی از عوامل مدیریتی و محیطی است که هر کدام به تنهایی هم می‌توانند باردهی را صفر کنند. خبر خوب این است که اکثر این علت‌ها قابل شناسایی و اصلاح‌اند و باغی که امسال بی‌بار بوده، با اقدام درست می‌تواند فصل بعد برگردد. در این مقاله شش علت اصلی میوه ندادن و شکوفه ندادن درخت انگور را با راه‌حل عملی هر کدام مرور می‌کنیم. و اگر درخت از روز اول بی‌بار بوده، منشا مشکل ممکن است خود نهال باشد؛ خرید نهال انگور اصلاح‌شده این ریسک را از ابتدا حذف می‌کند.

علت میوه ندادن درخت انگور چیست؟

درخت انگور یکی از متنوع‌ترین درخت‌های موجود در دنیاست که در حال حاضر بیش از 600 نژاد و گونه از آن در دنیا وجود دارد. این درخت تاریخ بسیار غنی دارد و اسم آن در داستان‌های اسطوره‌ای نیز برده شده است. از میوه نهال انگور علاوه بر تازه خوری در تولید کشمش، شراب، مربا، شیرینی و برخی غذاها استفاده می‌شود. این موارد باعث شده تا فروش انگور در تمام کشورهای دنیا بالا باشد.

بسیاری از افراد تمایل دارند که در زمینه احداث باغ انگور سرمایه گذاری کنند چرا که نگهداری از این درختان کار خیلی سختی نیست و در عوض سود مالی بسیار زیادی دارد. همچنین بسیاری از افراد بی تجربه نیز تمایل دارند که یک درخت از آن را در باغچه خانه خود بکارند تا نیاز خود به انگور در فصل تابستان را تامین کنند.

شاید برای شما نیز این سوال پیش آمده باشد که چرا درخت من میوه نمی‌دهد؟ یا از میزان انگورهای آن کم شده است؟ در پاسخ به این سوالات باید چند مورد را بررسی کنید تا علت اصلی را دریابید:

1. نداشتن نور کافی

درخت انگور علاقه زیادی به نور خورشید دارد و باید آن را در معرض مستقیم نور آفتاب قرار دهید تا تمام جوانه‌ها آن شکوفا شوند و به خوشه‌های انگور بزرگ تبدیل گردند. در بین برگ‌های هر ساقه صدها جوانه وجود دارد که دارای جوانه ابتدایی،دومین و سومین هستند. جوانه ابتدایی حاوی برگ و دستک اولیه است. این برگ به تدریج به 6 تا 10 برگ تبدیل می‌شود آن دستک ابتدایی نیز به دو عدد دستک تبدیل می‌گردد.

اگر جوانه اولیه این مسیر را طی نکند، به ساقه تبدیل خواهد شد و جوانه‌های دوم و سوم رشد چندانی نخواهند کرد. تا جایی که به خوشه انگور در آینده تبدیل نخواهد شد. به طور کلی هر مانعی که جلوی رشد جوانه ابتدایی را بگیرد و اصطلاحا درخت شما را با مشکل نکروز اولیه جوانه مواجه کند می‌تواند علت میوه ندادن درخت انگور شما باشد.

در صورتی که درخت انگور در سایه قرار بگیرد و یا شاخه‌ها به حدی در یکدیگر فشرده شوند که نور خورشید به خوبی بر تمام ساقه‌ها نتابد، احتمال دچار شدن به نکروز جوانه بسیار بالاست. جهت جلوگیری از بروز این مشکل بهتر است نهال یا قلمه درخت انگور خود را در مکانی بکارید که از تابش کامل خورشید به آن اطمینان داشته باشید و بدانید که سایه دیوار یا درختان دیگر در رشد جوانه‌ها تاثیر زیادی نمی‌گذارد.

2. هرس نشدن یا هرس شدن به صورت نامطلوب

یکی از مهم‌ترین اقدامات موثر در رشد شاخه‌ها و جوانه‌های جدید درخت انگور، هرس کردن به موقع و اصولی آن است. هرس کردن به معنای حذف شاخه‌های اضافی و خشک شده از درخت با هدف انتقال انرژی و نیرو به شاخه‌ها مستعد جهت رشد انگورهای جدید است. شما با حذف شاخه‌های اضافه تاثیر مهمی در رسیدن نور خورشید و هوای تازه به دیگر شاخه‌های سالم و جوان خواهید داشت.

در صورتی که هرس کردن به صورت اصولی انجام نشود و یا در زمان درستی نباشد تمام تاثیرات مثبت انجام این کار، کاملا منفی خواهد شد که همین امر می‌تواند علت میوه ندادن درخت انگور شما باشد. در برخی از موارد دیده شده که باغبان به اشتباه ساقه پر از جوانه ابتدایی را حذف می‌کند که همین امر نیز در کاهش میزان باروری درخت موثر است. لازم به ذکر است که برخی از باغداران معتقدند که باید تمام شاخه‌های سال پیش حذف شوند و تمام شاخه‌ها باید جدید باشند. این مساله کاملا اشتباه است و هرس کردن اصولی به این معنا نیست.

3. باروری بیش از حد در درخت

در کنار مشکلاتی مانند اینکه چرا درخت انگور شکوفه نمیدهد؟ برخی از افراد از ریختن شکوفه‌های درخت خود شکایت دارند. در برخی از مواقع درخت به قدری قوی و پربار است که شکوفه‌هایی بیشتر از توان خود جهت شکوفا شدن و تبدیل به انگور را دارد. در این حالت درخت انگور جهت کم شدن بار خود و کاهش نیافتن کیفیت انگورها شروع به ریزی شکوفه‌های خود می‌کند.

لازم به ذکر است که این مساله تا حدی می‌تواند طبیعی باشد اما بهتر است با ریختن بیش از حد مواد مقوی باعث بروز این مشکل نشوید چرا که در برخی از مواقع تمام شکوفه‌ها خواهند ریخت و هیچ محصولی به بار نخواهد نشست. لذا این مساله علت میوه ندادن درخت انگور است.

4. بیماری

در برخی از مواقع علت میوه ندادن درخت انگور به بیمار شدن درخت بازمی‌گردد. درخت انگور مستعد بیماری سفیدک پودری و بوترایتس است. این بیماری‌ها مستقیما به جوانه‌ها حمله می‌کند و اجازه رشد کردن بیشتر به آنها را نمی‌دهد.

برخی از انواع کنه‌ها نیز از طریق بافت جوانه ابتدایی خود را تغذیه می‌کنند که باعث صدمه رسیدن به شکوفه‌های داخل جوانه می‌شود. جهت جلوگیری از بروز این مشکلات نیاز است که درخت خود را به موقع مورد سمپاشی و کوددهی قرار دهید و شاخه‌های بیمار را فورا از درخت جدا کنید.

5. استفاده از اسید جیبرلیک

اسید جیبرلیک یا همان GA3 می‌تواند در افزایش هورمون رشد گیاهان موثر باشد و به تقسیم سلولی ساقه‌ها و برگ‌ها سرعت دهد. برخی از باغداران از این ماده جهت افزایش اندازه حبه‌های انگور و جداسازی خوشه‌ها در برخی گونه‌های بدون هسته استفاده می‌کنند.

با این حال به نظر می‌رسد که استفاده از این ماده تاثیر منفی در میزان میوه دهی درخت دارد و می‌تواند علت میوه ندادن درخت انگور باشد. لذا پیشنهاد می‌شود که از اسید جیبرلیک تنها در مواقع نیاز و به اندازه کافی استفاده شود.

6. انگور نر

در برخی ازمواقع دیده شده که علت میوه ندادن درخت انگور خوصا درختان خانگی نر بودن درخت است. اکثر گونه‌های درخت انگور گل‌های ماده و نر را به صورت همزمان در خود دارند و درخت بدون نیاز به درختی دیگر گرده افشانی خواهد کرد. اما اگر درخت شما تنها یک جنسیت گل را تولید کند امکان به ابر نشستن شکوفه‌ها نیست و همین موضوع علت میوه ندادن درخت انگور شما خواهد بود.

برنامه بازگرداندن بار به باغ بی‌حاصل؛ قدم به قدم

اگر باغ شما بی‌بار است، این ترتیب بررسی را اجرا کنید؛ اکثر پرونده‌ها در همین پنج قدم بسته می‌شوند. قدم اول، نور را حساب کنید: تاکستانی که در سایه درختان، دیوار یا شلوغی خودش مانده، گل نمی‌سازد؛ اصلاح هرس برای باز کردن نور و حذف سایه‌سازها، اولین و پربازده‌ترین اقدام است. قدم دوم، هرس را بازبینی کنید: هرس سنگین یا در زمان غلط، جوانه‌های بارده را حذف می‌کند؛ هرس انگور در خواب زمستانی و بر اساس رقم انجام شود. قدم سوم، بار اضافی را کنترل کنید: تاکی که سال قبل بار سنگین داده، خسته است و سال بعد بی‌بار می‌شود؛ تنظیم بار و تغذیه جبرانی این چرخه را می‌شکند. قدم چهارم، بیماری و آفت را رد کنید: سرطان طوقه، سفیدک‌ها و زنجره مو، باردهی را پنهانی از بین می‌برند؛ بازدید ریشه و طوقه و برنامه کنترل لازم است. قدم پنجم، منشا نهال را چک کنید: اگر درخت از اول هیچ بار نداده، ممکن است نهال نری یا بی‌هویت باشد که راه‌حل ندارد؛ به همین دلیل خرید خرید نهال انگور اصلاح‌شده با گواهی، از ابتدا این ریسک را حذف می‌کند. برای شناخت بیماری‌ها، مطلب بیماری های درخت انگور را کنار این راهنما بخوانید.

سوالات متداول درباره میوه ندادن درخت انگور

چرا درخت انگور من شکوفه نمی‌دهد؟

رایج‌ترین علت‌ها: نور کافی نیست، هرس در زمان یا روش غلط انجام شده، بار سال قبل تاک را خسته کرده و نیاز سرمایی رقم در زمستان گرم تامین نشده است. با اصلاح نور و هرس و تنظیم بار، اکثر تاکستان‌ها سال بعد به چرخه بار برمی‌گردند.

انگور نر چیست و چطور تشخیص داده می‌شود؟

بوته نر فقط گل‌های نر دارد و میوه نمی‌دهد؛ از نزدیک، گل‌هایش پرچم برجسته و خوشه‌هایش پراکنده و متفاوت از گل کامل است. اگر درخت از روز اول هرگز بار نداده، احتمال بوته نر یا نهال بی‌هویت جدی است و جای اصلاح مدیریتی ندارد.

آیا کوددهی زیاد باعث میوه دادن می‌شود؟

برعکس؛ نیتروژن زیاد، رشد رویشی (برگ و شاخه) را به قیمت گلدهی بالا می‌برد و تاک جنگل‌وار می‌شود که خوشه نمی‌دهد. تعادل مهم است: تغذیه متعادل با پتاسیم و فسفر کافی و نیتروژن کنترل‌شده، به باردهی کمک می‌کند نه به شاخ و برگ.

اسید جیبرلیک برای باردهی انگور مفید است؟

جیبرلیک در بعضی ارقام برای درشت‌کردن حبه استفاده می‌شود اما جایگزین مدیریت نیست و مصرف بی‌رویه آن، نتیجه معکوس هم می‌دهد: باردهی کمتر، خوشه شل و کیفیت پایین‌تر. اول نور، هرس و تغذیه را اصلاح کنید؛ هورمون فقط ابزار تکمیلی با توصیه کارشناس است.

اگر باغ بی‌بار شما با اصلاحات جواب نداده، عکس درخت و شرایط باغ را برای کارشناس بفرستید تا علت دقیق پیدا شود. صفحه خرید نهال برای مشاوره و انتخاب نهال اصلاح‌شده در دسترس شماست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

علت میوه ندادن درخت انگور + علت شکوفه ندادن آن