;

معرفی مهم‌ترین آفات پسته که ممکن است ندانید!

فاصله بین باغ متوسط و باغ موفق معمولا یک تصمیم درست در زمان درست است؛ و بیشتر این تصمیم‌ها به کنترل آفات مربوط می‌شوند. در این مقاله سعی کرده‌ایم همان لحظه‌های تصمیم را برایتان ترسیم کنیم تا وقتی رسید، بدانید چه سوالی باید بپرسید و کدام گزینه را انتخاب کنید. و اگر در مرحله خرید هستید، مقایسه قیمت روز نهال پسته از چند منبع معتبر، رایج‌ترین توصیه کارشناسان ماست.

یکی از موانع افزایش میزان باردهی درختان میوه آفات و بیماری‌هایی هستند که این درخت را مورد تهاجم قرار می‌دهند و موجب کاهش کمیت و کیفیت میوه‌های آن می‌شوند و در موارد حادتر و بحرانی‌تر موجب نابودی کامل باغ می‌گردند از این رو شناسایی این عوامل و مدیریت آنها حائز اهمیت است پس برای آشنایی با آفات و بیماری‌های مهم درختان پسته تا آخر این مقاله با ما باشید.

آفات و بیماری‌های مهم درختان پسته

در کنار تکامل، رشد و گسترش درختان میوه مختلف آفات و بیماری‌های آنها نیز رشد و تکامل می‌یابند همراه آنها در نقاط مختلف گسترش می‌یابند و درخت پسته یکی از درختانی است که سابقه کشت بسیار طولانی در کشور ایران دارد بنابراین وجود آفات و عوامل بیمارگر درخت پسته نیز سابقه‌ای طولانی دارد و در کنار گسترش کشت درخت پسته در نقاط مختلف کشور این عوامل نیز گسترش یافته‌اند و در باغات پسته یافت می‌شوند و به شدت بر میزان کمیت و کیفیت میوه درختان پسته تاثیر می‌گذارند از این رو شناسایی و کنترل آنها بسیار مهم و حیاتی است، که برخی از مهم‌ترین آفات و بیماری‌های درختان پسته را در این مقاله بر خواهیم شمرد.

مهم‌ترین آفات درختان پسته

پسیل پسته

یکی از آفات مهم نهال پسته، پسیل است که در بین باغداران به دلیل علایمی که ایجاد می‌کند به شیره خشک نیز معروف است چرا که فعالیت این آفت موجب تولید عسلک در سطح برگ‌های درخت پسته می‌شود و این عسلک پس از خشک شدن، شبیه دانه‌های شکر مانند است، همچنین این آفت علایمی مانند زرد شدن برگ، ایجاد نکروز در روی برگ، پیچیدگی برگ و نیز گاهی موجب خشک و ریزش برگ‌ها می‌شود از این طریق موجب تضعیف درخت می‌گردد، همچنین تغذیه این آفت از برگ درختان پسته موجب پوک شدن میوه‌ها و یا کوچک شدن میوه‌ها و نیز بسته شدن دهان میوه‌ها می‌گردد.

مدیریت پسیل پسته

استفاده از نصب کارت‌های زرد در باغات پسته
کنترل بیولوژیک و استفاده از دشمنان طبیعی این آفت
استفاده از ارقام مقاوم
تقویت درخت با تغذیه و کود دهی مناسب
شخم زمستانه به منظور از بین بردن مکان‌های زمستان گذران آفت
استفاده روش‌های آبیاری تحت فشار و عدم استفاده از روش‌های سنتی
آبیاری مناسب و ممانعت از ایجاد تنش آبی به درخت
هرس مناسب درختان در فصل زمستان و از بین بردن شاخه‌های خشک و یا آلوده درخت پسته
کنترل شیمیایی : با توجه به حساسیت زمان و نوع سم مناسب برای کنترل این آفت، بهتر است برای انتخاب نوع سم مناسب و زمان مبارزه شیمیایی حتما از مهندسین کشاورزی راهنمایی کسب نمایید.

پروانه چوب خوار درخت پسته

یکی از آفات مهم باغات پسته، پروانه چوب خوار پسته است که یکی از دغدغه‌ها و چالش‌های باغداران کنترل این آفت مهم در باغات پسته است، لاروهای این آفت وارد سر شاخه‌های جوان شده و ضمن تغذیه از مغز سرشاخه‌ها موجب خشک شدن آنها می‌گردد، و همین تغذیه موجب ایجاد سوراخ‌هایی در شاخه‌ها شده که در عمل انتقال آب و شیره گیاهی اختلال ایجاد می‌کند و موجب تضعیف درخت می‌شود همچنین این آفت با تغدیه از دم خوشه و دم میوه موجب ریزش میوه و یا کاهش رشد میوه می‌شود و از این رو موجب کاهش کمیت و کیفیت میوه درختان آلوده می‌گردد.

مدیریت آفت پروانه چوب خوار

تقویت درخت
از بین بردن اماکن زمستان گذران آفت
استفاده از تله‌های فرمونی برای به دام انداختن حشرات ماده و ممانعت از تخم ریزی آنها
استفاده کارت‌های رنگی در باغ
هرس شاخه‌های آلوده و خارج نمودن آنها از باغ و یا سوزاندن آنها
در نهایت کنترل شیمیایی با استفاده سموم مناسب و توصیه شده توسط مهندسین مجرب کشاورزی

سوسک طوقه خوار پسته

لاروهای این آفت در خاک پس از تفریخ به سمت رسیه و طوقه درختان پسته حرکت کرده و ریشه و پوست طوقه را مورد تغذیه قرار می‌دهد و ضمن تغذیه از ریشه‌ها و پوست درختان پسته موجب اختلال در انتقال شیره گیاهی از سمت ریشه به اندام‌های هوایی شده که این امر موجب خشک شدن شاخه‌های بارده می‌شود و موجب کاهش میزان باردهی درخت به میزان قبل توجهی می‌گردد که اگر به موقع کنترل نگردد در مراحل حادتر موجب خشک شدن کامل درخت می‌گردد.

مدیریت آفت سوسک طوقه خوار پسته

استفاده از روش‌های به‌زراعی
آبیاری منظم و رعایت دور آبیاری و ممانعت از ایجاد تنش خشکی به درخت
تقویت درخت با کود دهی مناسب
از بین بردن اماکن زمستان گذران این آفت به منظور کاهش جمعیت آفت در فصل رشد
استفاده از سموم مناسب برای مبارزه شیمیایی با صلاح دید مهندسین گیاهپزشکی

سن‌های مختلف درختان پسته

سن‌ها یکی از آفات مهم درختان پسته سن هستند که جنس‌ها و گونه‌های مختلفی از سن درختان میوه باعث ایجاد خسارت در باغات پسته می‌شوند که این سن‌ها با تغذیه از قسمت‌های مختلف درخت باعث ایجاد خسارت و علایم مختلفی در روی درخت می‌گردند، که مهم‌ترین علایم به شرح زیر است

سیاه رنگ شدن میوه‌های درخت پسته و ریزش آنها پیش از رسیدن
به وجود آمدن شبکه‌های تار عنکبوت مانند در سطح داخلی میوه و در روی مغز میوه پسته
ایجاد لکه‌های به رنگ زرد تیره تا قهوه‌ای و البته نکروز بر روی پوسته خارجی میوه
به وجود آمدن لکه‌های ریز و تیره رنگ در روی مغز میوه که پس از مدتی نکروز می‌شود
پوک و بی مغز شدن جنین و در نتیجه پوک شدن دانه
کاهش کیفیت میوه به دلیل تغییر مزه آن

مدیریت سن‌های درختان پسته

استفاده از دشمنان طبیعی
عدم سم پاشی بی رویه در زمان فعالیت زنبورهای پارازیتوید سن‌ها
از بین بردن اماکن زمستان گذران این آفت
کنترل علف‌های هرز
استفاده از گیاهان تله
شخم بهاره و پاییزه در باغات پسته
کنترل شیمیایی در صورت نیاز با استفاده از سموم توصیه شده توسط کارشناسان مربوطه

سایر آفات مهم درختان پسته

درختان پسته دارای آفات گوناگون دیگری نیز هستند که گسترش کمتری دارند و از درجه اهمیت کمتری نسبت به سایر آفات پسته دارند و در صورت مبارزه با آفات تیپیک و مهم پسته این آفات نیز کنترل می‌گردند، که در اینجا به اختصار و به صورت تیتر وار مهم‌ترین آنها را نام خواهیم برد.

شته‌های درختان پسته
زنجره پسته
پروانه برگ خوار خاکستری پسته
پروانه میوه خوار پسته
زنبور مغر خوار سیاه پسته
زنبور مغز خوار طلایی

مهم‌ترین بیماری‌های د رختان پسته

گموز یا پوسیدگی فیتوفترایی ریشه و طوقه پسته

بیماری گموز که به انگومک نیز معروف است یکی از مهم‌ترین بیماری‌های موجود در باغات پسته است که توسط شبه قارچ خاکزی فیتوفترا ایجاد می‌شود که در صورت عدم کنترل و مدیریت صحیح می‌تواند کل درخت و یا حتی باغ را نابود سازد. این بیماری علایمی مختلفی دارد از جمله مهم‌ترین علایم آن می‌توان به پوسیده شدن ریشه‌ها، سبز خشک شدن برگ‌ها، کاهش رشد و ریز ماندن برگ‌ها، ریزش زودتر از موعد برگ‌ها، اختلال در انتقال آب و مواد غذایی به برگ‌ها و شاخه در نتیجه ضعف عمومی درخت، تغییر رنگ پوست طوقه در قسمت‌های آلوده نسبت به قسمت‌های سالم درخت، ترکیدن پوست درخت در قسمت طوقه و ایجاد شکاف، ترشح صمغ از نواحی آلوده در قسمت طوقه به ویژه در قسمت شکاف‌ها، و در نهایت زوال درخت اشاره نمود.

مدیریت بیماری

عدم استفاده از روش‌های آبیاری سنتی و غرقابی به منظور جلوگیری از خیس شدن مداوم پای درخت
استفاده از پایه‌های مقاوم به بیماری
استفاده از ارقام مقاوم
ممانعت از انتقال آب از پای درختان آلوده به درختان سالم
تراشیدن قسمت‌های آلوده و پانسمان قسمت‌های آلوده با سموم مناسب
حذف درختانی که بیش از نیمی از تنه آلوده گشته است، به منظور جلوگیری از گسترش بیماری در باغ

نماتد ریشه گرهی پسته

یکی از عوامل مهمی که باعث ایجاد خسارت در باغات پسته می‌شود نماتد ریشه گرهی است که در داخل خاک از ریشه‌های درختان پسته تغذیه می‌نماید و باعث ایجاد گره‌هایی در محل تغذیه می‌شود که محل تغذیه نماتد خواهد و از درخت به عنوان کارخانه غذا سازی خود استفاده می‌کند همچنین این نماتد می‌تواند ناقل ویروس باشد و نیز راه نفوذ عوامل بیمارگر خاکزی مانند قارچ‌ها را به درخت باز می‌کند، به طور کلی علایم آلودگی به نماتد ریشه گرهی به شرح زیر است

کاهش رشد درختان
زرد و رنگ پریدگی برگ‌ها و ریزش زودتر از زمان مقرر
وجود زخم و غده در روی ریشه درختان آلوده
سر خشکیدگی شاخه‌ها به ویژه شاخه‌های جوان
ضعف عمومی درخت

مدیریت نماتد ریشه گروهی پسته

استفاده از ارقام مقاوم
استفاده از نهال‌های سالم و عاری از هر گونه آلودگی
تقویت درخت
عدم استفاده از خاک شنی برای احداث باغ پسته
استفاده از خاک رس برای سنگین نمودن بافت خاک پای درخت

پژمردگی ورتیسیلیومی پسته

یکی از بیماری‌های مهم قارچی در درختان پسته است که توسط قارچ ورتیسیلیوم ایجاد می‌گردد که این قارچ از طریق نوک ریشه‌های اصلی و یا محل انشعاب ریشه‌های فرعی ممکن است وارد درخت شده و موجب بیمار شدن درخت پسته گردد و باعث ایجاد علایم زیر در درختان پسته شود

تغییر رنگ برگ‌ها به زرد رنگ پریده، خشک شدن آنها و نیز ریزش شدید برگ‌های درختان پسته آلوده
ایجاد علایم مانند آفتاب سوختگی به صورت پژمردگی ناگهانی تعدادی از شاخه در یک سمت درخت
کاهش سرعت رشد درخت در قسمت شاخه‌های انتهایی و نیز تاج درخت پسته
تیره شدن رنگ بافت آوندهای چوبی

مدیریت بیماری

استفاده از روش‌های به زراعی
تقویت درخت
آبیاری منظم
جلوگیری از ایجاد زخم به ویژه در قسمت ریشه درخت
استفاده سموم مناسب طبق نظر کارشناسان کشاورزی

بیماری لکه برگی آلترناریایی پسته

عامل این بیماری قارچ آلترناریا است که باعث ایجاد خسارت در برگ و میوه‌های درخت پسته می‌شود و موجب کاهش کمیت و کیفیت میوه درختان پسته می‌شود، این قارچ علایم متعددی را در روی درخت ایجاد می‌کند که برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از

ایجاد لکه‌های متعدد ریز و گرد، زرد و یا رنگ پریده در روی برگ‌ها که در صورت پیشرفت بیماری این لکه ممکن است به یکدیگر پیوسته ونکروز شوند.
کاهش رشد برگ‌ها و ریزش شدید برگ پیش از موعد مقرر
کاهش سطح فتوستنز درخت و ضعف درخت پسته
ایجاد لکه‌های سیاه و ریز بر روی میوه پسته
کاهش کیفیت و کمیت میوه

مدیریت بیماری

استفاده از تراکم مناسب درختان پسته در باغ با رعایت فاصله صحیح بین درختان هنگام کشت.
عدم استفاده از سیستم‌های آبیاری سنتی مانند آبیاری غرقابی و استفاده از روش‌های نوین آبیاری
کنترل علف‌های هرز در باغ
استفاده از نهال‌های سالم و عاری از هر گونه عامل بیماری برای احداث باغ
استفاده از ارقام مقاوم در صورت وجود
در نهایت کنترل شیمیایی با استفاده از سموم توصیه شده توسط ناظرین کشاورزی

سخن پایانی

درختان پسته جزو درختان بسیار گران‌بها هستند و احداث باغ پسته با توجه به اینکه این درختان در زمره درختان دیر بازده قرار دارند دارای هزینه‌های هنگفتی است و نیازمند صبر وبردباری باغدار است تا درختان به ثمر اقتصادی برسند که معمولا در سال دوازدهم تا چهاردهم پس از کشت است، از این رو حفظ سلامت باغ و جلوگیری از ایجاد بیماری و حمله آفات مختلف در باغات پسته بیش از سایر درختان حائز اهمیت است.

دقت کنید یکی از ابتدایی‌ترین اقدامات در جهت احداث یک باغ اقتصادی سالم خرید نهال پسته سالم و عاری از هر گونه آفت و عامل بیماری است از این رو محل خرید نهال بسیار مهم است که از نهالستانی نهال خود را تهیه کنید که هنگام فروش نهال گواهی سلامت نهال و صمانت نامه کیفیت به شما ارائه کند همچنین قیمت نهال پسته تولید شده در نهالستان آنها تحت نظارت سازمان‌های مربوطه باشد.

اشتباهات رایج در کنترل آفات که هزینه‌ساز می‌شوند

در سال‌های کارشناسی با باغ‌های مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم و هرکدام قیمت مشخصی برای باغدار داشته‌اند. اشتباه اول، شروع دیرهنگام است؛ وقتی زمان درست کنترل آفات از دست برود، دیگر با فشار کار جبران نمی‌شود. اشتباه دوم، کپی کورکورانه از باغ دیگر است؛ اقلیم و خاک شما با همسایه‌تان یکی نیست. اشتباه سوم، بی‌توجهی به نشانه‌های میانه راه است؛ درخت همیشه قبل از خراب شدن کامل، هشدار می‌دهد. و اشتباه چهارم، خرید ارزان و بی‌اصالت در شروع کار است؛ تفاوت قیمت در خرید اولیه ناچیز، بعدا چند برابر به صورت هزینه درمان برمی‌گردد. اگر فقط این چهار مورد را مدیریت کنید، بخش بزرگی از ریسک باغ حذف شده است.

سوالات متداول درباره کنترل آفات

کنترل آفات چقدر روی باردهی پسته تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی کنترل آفات درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع کنترل آفات به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا کنترل آفات برای ارقام مختلف پسته فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

شرایط هر باغ منحصربه‌فرد است؛ برای تصمیم دقیق درباره کنترل آفات، وضعیت خودتان را با کارشناس مرور کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید. صفحه برتر نهال نیز راهنمای خوبی برای شناخت گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

معرفی مهم‌ترین آفات پسته که ممکن است ندانید!

آفات و بیماری‌های مهم درختان پسته