;

همه نکات ضروری که باید در مورد گرده افشانی درخت شلیل بدانید

خیلی از مشکلاتی که سر فصل در باغ شلیل سراغتان می‌آیند، برمی‌گردند به یک موضوع واحد: ضروری. مشکل اینجاست که بیشتر توصیه‌های موجود یا کلی‌اند یا به اقلیم ما نمی‌خورند؛ برای همین تصمیم‌گیری سخت می‌شود. این مطلب را طوری چیده‌ایم که هم منطق کار را بفهمید و هم بدانید دقیقا از فردا صبح چه کاری انجام بدهید. و نکته پایانی که همیشه می‌گوییم: کیفیت فروش نهال شلیل اولیه، سقف نتیجه را مشخص می‌کند.

گرده افشانی نه تنها در اکوسیستم های طبیعی بلکه در اکوسیستم های کشاورزی نیز بسیار مهم و با اهمیت است زیرا گرده افشانی سبب تولید و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی می شود و باغداران برای ارتقا سطح کمی و کیفی محصولات خود در صورت لزوم به صورت دستی، کاشت ارقام گرده زا و یا با کندو گذاری به گرده افشانی بهتر کمک می کنند.

درخت شلیل یکی از محصولات مهم باغی است که برای افزایش محصول آن لازم است که پدیده گرده افشانی به منظور افزایش سطح کمی و کیفی محصول آن به خوبی مورد بررسی واقع شود و این مقاله با هدف بررسی این موضوع تنظیم شده است.

گرده افشانی چیست

به انتقال دانه گرده از قسمت بساک پرچم بر روی کلاله در یک گل یا گل های دیگر را گرده افشانی می گویند که این انتقال به کمک عواملی نظیر انسان، باد، حشرات و …انجام می شود.

در پدیده گرده افشانی چندین اصطلاح رایج وجود دارد که شامل:

خود گرده افشان: اگر اندام نر یعنی پرچم و اندام ماده یعنی کلاله درون یک گل واقع شده باشند خود گرده افشان می گویند.
دگر گرده افشان: اگر اندام نر یعنی پرچم و اندام ماده یعنی کلاله درون گل های مختلف واقع شده باشند دگر گرده افشان می گویند.
گرده افشانی مستقیم: گرده های یک گل بر روی کلاله همان گل یا به دیگر گل های همان درخت منتقل شوند.
گرده افشانی غیر مستقیم: گرده های یک گل بر روی کلاله گل های گیاهان دیگر اما از یک جنس منتقل شوند.

گرده افشانی در گیاهان چه اهمیتی دارد

اگر گرده افشانی به شکل صحیح و در زمان درست صورت بگیرد گل ها تلقیح می شوند و میوه تشکیل می شود و گل ها دیگر به دلیل عدم تلقیح دچار ریزش نمی شود و در صورت وجود عناصر غذایی کافی میوه به خوبی رشد می کند.
گرده افشانی در زمان درست در بهبود کیفیت میوه ها نقش دارد و دانه های گرده ای که از کیفیت مطلوب تری برخوردارند بر روی خصوصیات میوه از جمله استحکام دیواره سلولی آن نیز تاثیر می گذارند که این امر موجب ماندگای بیشتر میوه بعد از برداشت می شود.
گاهی ناسازگاری بین گرده و کلاله یک رقم دیده می شود و یا اینکه بنا به دلایل ژنتیکی تلقیح صورت نمی گیرد بنابراین گرده افشانی کمک زیادی به حل این مشکل می کند.
هر چه تعدادی بیشتری دانه گرده بر روی کلاله قرار بگیرد از هر کدام هورمون و مواد غذایی بیشتری برای جوانه زنی گرده ها تولید می شود و این ترکیبات مفید به رشد بهتر میوه و بزرگ شدن آن کمک می کنند.

گلدهی درخت شلیل به چه صورت است

درخت شلیل بعد از گذشت 2 تا 3 سال وارد فاز گلدهی و میوه دهی می شود و عمر اقتصادی این فاز درحدود 10 سال تخمین زده می شود گل های این درخت بعد از شکوفه های بادام و زردآلو و قبل از سیب در بهار جلوه می کنند از طرفی گل های زیبای درخت شلیل نیز قبل از ظهور برگ های آن خودنمایی می کنند.

گل های درخت شلیل که به صورت منفرد یا دوتایی و از یک جوانه ساده تشکیل می شوند این گل ها دارای 5 گلبرگ صورتی رنگ، بیضی شکل با عرض 2.5 تا 4 سانتی متر و طول 1.5 تا 3 سانتی متر هستند، این گل ها دو جنسی و دارای اندام جنسی نر و ماده هستند و نحوه ی قرار گیری آن ها به صورت جانبی و بر روی شاخه های جوان و یک ساله است.

میوه دهی درخت شلیل به چه صورت است

میوه های این درخت دارای پوستی صاف و بدون کرک هستند که بسته به نوع رقم به رنگ های قرمز، سبز و زرد دیده می شوند بافت میوه معمولا نرم یا سفت، آبدار و شیرین است که در مرکز آن یک هسته قهوه ای رنگ نسبتا درشت با سطحی ناهموار وجود دارد و میوه های ارقام زودرس این درخت در اوایل تابستان و ارقام دیررس در ابتدای پاییز قابل برداشت هستند.

میوه های درخت شلیل به دو گروه تقسیم بندی می شود:

میوه های هسته جدا یا Free stone : به راحتی گوشت میوه از هسته آن جدا می شود که به دلیل نرم و آبدار بودن بافت آن به شکل تازه خوری به مصرف می رسد.
میوه های هسته چسبان یا Cling ston: گوشت میوه به هسته آن چسبیده است و به خاطر بافت سفتی که دارد در تهیه مربا و کمپوت کاربرد دارد.

گرده افشانی درخت شلیل به چه صورت انجام می شود

گل های درخت شلیل خود بارور یا (self-fruitful) هستند و در واقع گل های آن با هم سازگار هستند به این معنی که اندام نر یک گل اندام ماده همان گل یا گل های همان درخت و یا گل های درختان هم نژاد خود را بارور می کنند و گرده افشانی این درخت به کمک باد انجام می گیرد.

گرده افشانی در گل های این درخت از نوع گرده افشانی درحالت غنچه ( (Cleistogamy است به این معنی که گرده افشانی پیش از باز شدن غنچه صورت می گیرد این گل ها معمولا تمام شب باز هستند و به مدت 3 روز آماده پذیرش دانه گرده هستند.

اما بررسی ها نشان داده که کاشت ارقام گرده زا و کندو گذاری منجربه افزایش عملکرد و باردهی مطلوب تر می شود از طرفی گل های این درخت به دلیل این که شهد شیرینی تولید می کنند و زیبا و خوش رنگ هستند حشرات گرده افشان را به خود جذب می کنند که این موضوع به گرده فشانی بهتر این درخت نیز کمک می کند.

نکات لازم برای کندو گذاری در باغات شلیل

قبل از اینکه کندو زنبور عسل به باغ وارد شود باید تمام علف های هرز کف باغ را به صورت مکانیکی حذف کرد تا زنبور عسل جذب گل های آن ها نشوند.
نباید چند روز قبل و بعد از ورود زنبور عسل به درون باغ از سموم شیمیایی استفاده کرد چون سبب مرگ آن ها می شود.
تعداد کندوهای زنبور عسل بر حسب سن درختان شلیل و زمان گلدهی آن ها بین 1 تا 5 عدد متغییر است.
در صورتی که بخواهید در باغات آبی شلیل کندو گذاری کنید بین 1 تا 3 کندو به فاصله 100 متر در هر هکتار کافی است.
زنبورهای عسل در روزهای بارانی، طوفانی همراه با وزش باد شدید و یا دمای کمتر از 18 درجه سانتی گراد فعالیت خود را از دست می دهند و بیشترین عملکرد را در هوای ملایم و صاف دارند.
کندو گذاری باید با توجه به اقلیم منطقه و مقارن با ایام گل دهی درخت باشد.
اگر در کنار کندو گذاری، درخت نیز به خوبی تقویت شود تاثیر دو چندانی بر روی میوه دهی خواهد داشت.

فواصل کاشت در پدیده گرده افشانی چه تاثیری دارد

معمولا مطابق الگوهای کشتی که برای درختان شلیل در نظر گرفته می شود فواصل کاشت مناسب در زمین های مسطح 3 در 4 متر یا 4 در 4 متر است و در زمین های با شیب ملایم و بادگیر این فاصله به 3 در 3 متر کاهش می یابد و فواصل بین ردیف های درختان نیز 6 متر محاسبه می شود یکی از مزیت های رعایت کردن این فواصل این است که درختان از تراکم کافی برخوردارند و گرده به میزان کافی در هوا پخش می شود و شانس تلقیح گل ها افزایش می یابد.

نیاز ارقام مختلف درخت شلیل به گرده افشانی به چه صورت است

درخت شلیل به عنوان یک درخت خود بارور شهرت دارد اما این درخت دارای ارقام بسیاری متنوعی است که به منظور افزایش عملکرد هر کدام نیاز است که طریقه گرده افشانی آن ها را به درستی بدانیم به عنوان مثال ارقام شلیل قرمز نکارد 9، قرمز بهاره و فانتازیا خودبارور هستند اما برای دستیابی به میوه با کیفیت تر نیاز به کاشت ارقام گرده زا به نسبت 10 نهال شلیل به 1 نهال نر یا گرده زا دارند.

ارقامی همچون سان گلد، شبرنگ و رفعتی با اینکه خود بارور هستند اما برای ارتقا و تسریع در عمل گرده افشانی در باغات این ارقام از کندو گذاری بهره می برند.

از طرفی رقمی مانند شمس خود بارور نیست و حتما در بین فواصل کاشت آن باید کاشت ارقام گرده زا به نسبت 1 به 10 را رعایت کرد و ارقامی همچون رد گلد، بیگ تاپ، کیوتا و انجیری کاملا خود بارور هستند و برای گرده افشانی به جز باد به هیچ چیز دیگری نیاز ندارند.

جمع بندی

درخت شلیل همانطور که بیان شد درختی خود بارور است و احتیاجی به رقم گرده زا ندارد اما برخی از ارقام آن به منظور دست یابی به تناژ بیشتر به رقم گرده زا نیاز دارند بنابراین در زمان خرید نهال شلیل به نحوه ی گرده افشانی آن کاملا دقت کنید و این موضوع را با کارشناسان فروش نهال مطرح نمایید.

در نهالستان‌های معتبر و دارای مجوز به دلیل اینکه تیمی از کارشناسان و متخصصان حاذق کشاورزی وجود دارد به تمام ویژگی های یک رقم از جمله نوع گرده افشانی آن نیز توجه می کنند ومعمولا ارقامی را به فروش می رسانند که نیاز به رقم گرده زا ندارند و در صورت نیاز رقم سازگار گرده زا به همراه نهال به باغدار معرفی می کنند.

لازم به ذکر است خرید مستقیم نهال از نهالستان‌های تولید کننده تاثیر بسزایی بر روی قیمت نهال شلیل دارد زیرا این نهالستان‌ها به طور عمده اقدام به تولید نهال می کنند و با حذف واسطه ها نیز قیمت نهال کاهش می یابد.

چک‌لیست عملی ضروری در باغ شلیل

برای اینکه ضروری از حرف به عمل برسد، این پنج قدم را در تقویم باغ خود بگذارید. اول، قبل از فصل رشد یک بازدید کامل از باغ داشته باشید و وضعیت روز اول را یادداشت کنید تا مقایسه‌های بعدی معنا داشته باشد. دوم، ابزار و مواد لازم را از قبل آماده کنید؛ نیمه‌کار ماندن کار وسط فصل، کیفیت را پایین می‌آورد. سوم، ترتیب کارها را رعایت کنید؛ جابه‌جا کردن مراحل در ضروری معمولا نتیجه را بی‌اثر می‌کند. چهارم، بعد از هر مرحله یک هفته صبر کنید و واکنش درخت را ثبت کنید؛ این ثبت‌ها بعد از یک سال، نقشه راه باغ شما می‌شود. و پنجم، در پایان فصل گزارش کوتاهی بنویسید: چه کاری جواب داد، کجا باید اصلاح شود. همین ساده‌سازی، باغداران موفق را از بقیه جدا می‌کند.

سوالات متداول درباره ضروری

بهترین زمان برای ضروری چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

ضروری چقدر روی باردهی شلیل تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی ضروری درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع ضروری به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا ضروری برای ارقام مختلف شلیل فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

موفقیت در ضروری حاصل تکرار درست است، نه یک کار معجزه‌گر؛ برنامه‌تان را بنویسید و تا انتها اجرا کنید. و اگر در فاز شروع هستید، صفحه نهال میوه برای انتخاب منبع خرید، قدم اول است.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

همه نکات ضروری که باید در مورد گرده افشانی درخت شلیل بدانید

گرده افشانی چیست

گرده افشانی در گیاهان چه اهمیتی دارد

گلدهی درخت شلیل به چه صورت است

میوه دهی درخت شلیل به چه صورت است

گرده افشانی درخت شلیل به چه صورت انجام می شود

نکات لازم برای کندو گذاری در باغات شلیل

فواصل کاشت در پدیده گرده افشانی چه تاثیری دارد

نیاز ارقام مختلف درخت شلیل به گرده افشانی به چه صورت است

جمع بندی

چک‌لیست عملی ضروری در باغ شلیل

سوالات متداول درباره ضروری

بهترین زمان برای ضروری چه موقع است؟

ضروری چقدر روی باردهی شلیل تاثیر دارد؟

برای شروع ضروری به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا ضروری برای ارقام مختلف شلیل فرق می‌کند؟

مقالات مرتبط

آشنایی با 5 و 1 ارقام شلیل مخصوص مناطق معتدل

9 و 1 راز موثر در کود دهی درختان شلیل

اصول کاشت نهال شلیل و شیوه های تکثیر آن

عمق ریشه درخت شلیل و عوامل موثر بر آن

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

همه نکات ضروری که باید در مورد گرده افشانی درخت شلیل بدانید

گرده افشانی چیست

گرده افشانی در گیاهان چه اهمیتی دارد

گلدهی درخت شلیل به چه صورت است

میوه دهی درخت شلیل به چه صورت است

گرده افشانی درخت شلیل به چه صورت انجام می شود

نکات لازم برای کندو گذاری در باغات شلیل

فواصل کاشت در پدیده گرده افشانی چه تاثیری دارد

نیاز ارقام مختلف درخت شلیل به گرده افشانی به چه صورت است

جمع بندی

چک‌لیست عملی ضروری در باغ شلیل

سوالات متداول درباره ضروری

بهترین زمان برای ضروری چه موقع است؟

ضروری چقدر روی باردهی شلیل تاثیر دارد؟

برای شروع ضروری به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

آیا ضروری برای ارقام مختلف شلیل فرق می‌کند؟

مطالب مرتبط

مطالب پرطرفدار برتر نهال:

مقالات مرتبط

آشنایی با 5 و 1 ارقام شلیل مخصوص مناطق معتدل

9 و 1 راز موثر در کود دهی درختان شلیل

اصول کاشت نهال شلیل و شیوه های تکثیر آن

عمق ریشه درخت شلیل و عوامل موثر بر آن

محصولات مرتبط با شلیل

نهال شلیل کیوتا

نهال شلیل انجیری

نهال شلیل قرمز بهاره

نهال شلیل ایفری

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ