;

عوامل ترشیدگی میوه انجیر

بین دو باغ همسایه که هر دو انجیر دارند، گاهی اختلاف محصول به اندازه چند تن است؛ این تفاوت ناگهانی نیست و ریشه‌اش در ترشیدگی و دقت در جزئیاتی است که در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسند. در این مطلب قدم‌به‌قدم پیش می‌رویم تا بدانید چه چیزی، کِی و چرا؛ بدون توصیه‌های کلیشه‌ای. و از همان ابتدا بدانید: اگر در فاز شروع هستید، یک فروش نهال انجیر اصلاح‌شده، هزینه درمان‌های بعدی باغ را عملا حذف می‌کند.

علائم آلودگی میوه‌ی انجیر به بیماری ترشیدگی

میوه‌های آلوده به بیماری ترشیدگی از سوراخ انتهایی میوه شروع به ترشح شیره به رنگ کدر تا صورتی رنگ می‌کنند، با باز کردن میوه هایی که از آنها شیره به بیرون تراوش شده است متوجه بوی ترشیدگی و گندیدگی در میوه شده و متوجه می‌شوید که گوشت داخلی میوه به طور کامل و یا به صورت درصدی لهیده شده است.

میوه‌های آلوده در صورتی که خشک شوند فضای داخلی پوک و بدون گوشت داشته و در قسمت سوراخ انتهایی میوه به دلیل حضور شیرابه پس از خشک شدن میوه سیاه رنگ می‌شود، میوه‌های ترشیده ای که خشک می‌شوند طعم خوبی نداشته و نه از نظر ظاهری و نه از نظر طعم بازار پسندی نخواهند داشت.

بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر تنها به میوه‌های رسیده خسارت وارد می‌کند و به برگ و قسمتهای دیگر خسارتی وارد نمی‌کند، در صورتی که در برگ و قسمتهای دیگر درخت شاهد علائم بیماری و یا آفت هستید ارتباطی به بیماری ترشیدگی نداشته و باید به دنبال عامل آن علائم باشید.

البته در نظر داشته باشید که آفاتی که به قسمتهای دیگر درخت حمله می‌کنند در مرحله‌ی حشره‌ی کامل می‌توانند ناقل بیماری ترشیدگی انجیر باشند که در بخش معرفی عامل و ناقلان آن به تفصیل توضیح داده خواهد شد.

عامل بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر

عامل بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر مخمری ساکارامیستی به نام علمی Hanseniospora vinea می‌باشد، مخمرهایی از این دست می‌توانند به صورت دوتایی تقسیم شده و بنابراین در شرایط دمایی و رطوبتی مناسب و در حضور قند میوه می‌توانند به سرعت تکثیر شوند و در مسیر تکثیر خود تولید الکل نمایند، بنابراین میوه‌هایی که به این مخمر آلوده می‌شوند بویی شبیه به تخمیر و الکل از خود ساتع می‌کنند.

مخمر با کمک حشراتی که به میوه‌های شیرین و آبدار جلب می‌شوند از میوه‌ی آلوده به میوه‌ی سالم منتقل می‌شود و نکته‌ی بسیار مهم در مورد این بیماری این است که بسیاری از آفات حشره ای در مرحله‌ی حشره‌ی کامل تغذیه ای از درختان نداشته و به سمت میوه‌ها و مواد پروتئینی و گرده‌ی گلها جذب می‌شوند.

ناقلین بیماری ترشیدگی انجیر

با توجه به اینکه این بیماری میوه‌های رسیده و آبدار را آلوده می‌کند تمام آفات حشره ای که در مرحله‌ی حشره‌ی بالغ به سمت میوه‌ها جلب شوند می‌توانند ناقل این بیماری باشند و قطعا شناخت آنها در باغ و کنترل آنها می‌تواند به کنترل بیماری کمک کند.

1.مگس سرکه

مگس سرکه همان مگسهای بسیار ریز و قرمز رنگی هستند که در زمان سرکه انداختن اطرافی ظرفهای سرکه جمع می‌شوند، این مگسها به سمت میوه‌های شیرین و آبدار جلب شده و ناقل عمده‌ی مخمرهای ساکارومایستی به شمار می‌روند، در باغات انجیر حضور این مگس به وفور گزارش شده است به ویژه در باغاتی که مدیریت آبیاری و کود دهی درستی نداشته و با تغذیه و آبیاری بیش از اندازه میوه‌ها برای این مگس جذاب تر هستند.

2.سوسک کارپوفیلوس

این سوسک که به نام سوسک میوه خوار انجیر نیز شهرت دارد با تغذیه از میوه‌های رسیده و خشک شده می‌تواند به عنوان ناقل مخمر عمل کرده و با ورود به میوه‌های آلوده بیماری را با خود به میوه‌های سالم انتقال دهد.

بیشتر بخوانید: آیا در مناطق سردسیری باغ انجیر احداث کنیم؟

3.مگسهای میوه

مگس میوه‌ی مدیترانه از مهمترین آفات میوه‌ی انجیر در انجیرکاریهای کشور بوده و با وجود اینکه پلی فاژ بوده و به بیشتر درختان میوه حمله می‌کند اما در حضور میوه‌ی انجیر ممکن است حتی به سمت درختان میوه‌ی دیگر نرود.

این آفت می‌تواند تا سه یا چهار نسل در سال داشته باشد و در نسلهای پایانی که مصادف با رسیده شدن میوه است می‌تواند مخمر را نیز انتقال دهد، این مگس برای تخمریزی میوه‌های رسیده را انتخاب مب کند و با ورود تخمریز به بافت میوه‌ی آلوده و سپس ورود آن به بافت میوه‌ی آلوده بیماری را انتقال می‌دهد.

از طرفی مگسهای میوه پس از خروج از شفیره برای بلوغ و تولید مثل نیاز به تغذیه داشته و برای تغذیه‌ی خود به سمت مواد غذایی قندی و پروتئینی مانند میوه‌ها جذب می‌شوند، شیره‌ی آلوده به مخمر ترشح شده از میوه‌های آلوده می‌تواند منبع خوبی برای تغذیه‌ی آنها باشد و بیماری را به سرعت در باغ انتقال دهند.

عوامل تشدید کننده‌ی خسارت بیماری ترشیدگی انجیر در باغات

قطعا عواملی هستند که در باغ می‌توانند سبب تشدید خسارت و یا افزایش سرعت در پراکندگی بیماری ترشیدگی انجیر شوند، در ادامه برخی از مهمترین عوامل تشدید کننده و افزایش دهنده‌ی توسعه‌ی بیماری در باغ انجیر را شرح می‌دهیم.

1.مدیریت غلط آبیاری

افزایش رطوبت خاک و آبدار بودن بیش از انداز ه‌ی میوه سبب افزایش خسارت بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر می‌شود، در این راستا مدیریت صحیح آبیاری درختان انجیر نقش بسزایی در کنترل بیماری خواهد داشت.

2.مدیریت غلط تغذیه

استفاده‌ی بیش از اندازه از کودهای ازته سبب افزایش مواد قندی در میوه شده و مگسهای بیشتری را به سمت میوه انجیر جذب کرده و از طرفی افزایش قند در میوه تکثیر مخمر را نیز تسهیل می‌کند.

3.فاصله‌ی کم بین درختان

احداث باغ انجیر به صورت متراکم سبب می‌شود سایه اندازی روی درختان بیشتر شده و کاهش دریافت نور توسط درختان سبب افزایش رطوبت روی میوه و برگها و افزایش تکثیر مخمر ترشیدگی انجیر می‌شود، از طرفی نزدیک بودن درختان به هم و تماس میوه‌های آلوده و سالم با هم می‌تواند عامل انتقال بیماری در باغ باشد.

کنترل بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر

به منظور کنترل بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر باید تمام راه‌های انتقال بیماری و افزایش دهنده‌ی شدت بیماری در باغ را که در بخشهای پیشین در رابطه با آن سخن گفتیم را کنترل کنید، بنابراین راه‌های کنترل این بیماری به صورت زیر خلاصه خواهد شد:

1.کنترل ناقلین

به منظور کنترل ناقلین با توجه به اینکه تمامی ناقلین به طعم شیرین و مواد پروتئینی داخل میوه‌ها جذب می‌شوند می‌توانید از تله‌های مسوم همراه با مواد جاذب استفاده کنید، مواد جاذبی مانند سرکه همراه با سم، پروتئین هیدرولیزات همراه با سم و یا آب شکر همراه با سم در این مورد کارساز هستند.

در مورد کنترل مگس میوه‌ی مدیترانه توصیه می‌شود مقالات مرتبط با این آفت را مطالعه نموده و کنترل آفت را به صورت ریشه ای و طبق برنامه‌ی زمان بندی در منطقه‌ی خود و با کمک تله‌های فرمونی و سم پاشی همراه با طعمه‌ی مسموم پروتئین هیدرولیزات را به صورت دوره ای و مرتب انجام دهید.

بیشتر بخوانید: کوددهی درختان انجیر

2.کنترل رطوبت در باغ

به منظور کنترل رطوبت در باغ باید اقدامات زیر را انجام دهید:

برنامه‌ی منظم و بر اساس نیاز آبیاری و پرهیز از آبیاری بیش از اندازه
پاشیدن پودرهای سوپر جاذب برای جذب رطوبت اضافی و رها سازی آن در زمان نیاز و جلوگیری از انباشت رطوبت در باغ
رعایت فاصله‌ی مناسب بین درختان انجیر برای جذب نور کافی و تبخیر رطوبت اضافی، در زمان خرید نهال انجیر توصیه می‌شود اطلاعات لازم در زمینه‌ی تعیین فاصله‌ی مناسب بین درختان را از کارشناسان فروش نهال انجیر دریافت کرده و طبق دستورالعمل کاشت را انجام دهید.
اصلاح بافت خاک برای جلوگیری از ماندگاری آب پای درختان برای مدت زمان طولانی
استفاده از سیستمهای آبیاری قطره ای و زیر سطحی
رعایت اقدامات بهداشتی در باغ: اقدامات بهداشتی شامل جمع آوری میوه‌های رسیده و ریخته کف زمین و همچنین جمع آوری میوه‌های ترشیده و شیره زده
آگاه سازی کارگران باغ نسبت به اهمیت این بیماری و انجام احتیاطات لازم برای جلوگیری از انتشار بیماری توسط آنها
کود دهی اصولی به درختان و پرهیز از استفاده‌ی بی رویه از کودهایی که سبب افزایش رشد رویشی می‌شوند مانند کودهای ازته

کلام آخر

با توجه به همه گیری و اهمیت بیماری ترشیدگی انجیر در باغات کشور توصیه می‌شود با رعایت اصول ذکر شده در این مقاله این بیماری را به سرعت در باغ خود شناسایی کرده و از انتشار آن جلوگیری کنید، چنانچه نیاز به راهنمایی بیشتر در زمینه‌ی کنترل این بیماری و یا دریافت قیمت نهال انجیر داشته باشید می‌توانید با کارشناسان مشاور ما به صورت مستقیم در تماس باشید.

برنامه پیشنهادی برای ترشیدگی در سه فصل اول

اگر تازه شروع کرده‌اید یا می‌خواهید مسیر را از نو بچینید، این برنامه سه‌فصلی را پیشنهاد می‌کنیم. فصل اول را به شناخت بگذارید: خاک، آب، وضعیت درخت‌ها و فضای رشد را بسنجید و هیچ تصمیم عجولانه‌ای نگیرید. فصل دوم، فصل اجرای برنامه اصلی است؛ آنچه در فصل اول یاد گرفتید را با دقت اجرا کنید و نتایج را ثبت کنید. فصل سوم، زمان اصلاح است: با داده‌های دو فصل قبلی، همان کارها را دقیق‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام بدهید. این روش مرحله‌ای، ریسک اشتباه را به حداقل می‌رساند و به شما اعتماد به نفس تصمیم‌گیری می‌دهد. باغداری موفق، حاصل همین توالی ساده اما منظم است.

سوالات متداول درباره ترشیدگی

آیا می‌توان ترشیدگی را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای ترشیدگی چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

ترشیدگی چقدر روی باردهی انجیر تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی ترشیدگی درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع ترشیدگی به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

هرچه زودتر برنامه ترشیدگی را منظم کنید، هزینه‌های پنهان کمتری خواهید داشت؛ اگر سوال مشخصی دارید، همان را از کارشناس بپرسید و جواب دقیق بگیرید. برای مرور گزینه‌ها، صفحه نهال میوه را ببینید.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

عوامل ترشیدگی میوه انجیر

علائم آلودگی میوه‌ی انجیر به بیماری ترشیدگی

عامل بیماری ترشیدگی میوه‌ی انجیر