;

صفر تا صد آبیاری پسته: آنچه که درمورد آن باید بدانید!

سوالی که این روزها از کارشناسان ما زیاد پرسیده می‌شود، دقیقا درباره راه‌اندازی باغ از صفر است؛ از باغداران تازه‌کار تا کسانی که سال‌هاست با پسته زندگی می‌کنند، همه یک نقطه ابهام مشترک دارند. در این مقاله تلاش کرده‌ایم همان ابهام را با زبان ساده و مثال‌های باغی حل کنیم و در کنارش چک‌لیست عملی بدهیم تا دستتان برای شروع باز باشد. و اگر اصل انتخاب را درست شروع کنید، یک فروش نهال پسته با ریشه قوی، نیمی از راه را قبل از هر کاری هموار کرده است.

اما با این وجود نباید فراموش کنید که آبیاری یکی از اصول مهم و البته بسیار تاثیر گذار باغداری است و هر چند که یک درخت مانند درخت پسته در برابر کم آبی و یا خشکسالی مقاوم است اما اصول صحیح آبیاری و تامین به موقع آب مورد نیاز درختان پسته موجب افزایش سلامتی درختان پسته و نیز افزایش چشم گیر میزان باردهی درختان پسته خواهد داشت و این امر موجب افزایش سود دهی باغ پشته خواهد شد پس بایستی باغداران از اصول صحیح آبیاری درختان پسته آگاهی کامل داشته باشند تا به سود بهینه دست یابند.

آبیاری درختان پسته

باید گفت که تمام درختان، نهال‌ها و از جمله نهال پسته دارای نیازهای اساسی و اولیه‌ای هستند که کم توجهی و اهمال کاری در مورد برآورد کردن هر یک از این نیازها موجب تاثیر مستقیم بر سلامت درخت و میزان باردهی درخت خواهد شد و سلامت درخت و همچنین میزان باردهی به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت از این رو توجه به این نیازها و اصول صحیح باغداری درختان پسته موجب افزایش سود حاصل از باغ خواهد گشت.

یکی از نیازهای اساسی و اولیه درختان میوه مختلف مانند پسته نیاز به آب برای رشد و جذب مواد غذایی است که بایستی به شیوه‌ای صحیح و در زمان مناسب رفع گردد تا درخت بتواند نهایت بهره را از آب برده و به باردهی نهایی نزدیک گردد، آبیاری صحیح هر درختی تحت تاثیر فاکتورهای متعددی قرار دارد از جمله می‌توان به فصل آبیاری، نوع آب و هوا و اقلیم منطقه، جنس و بافت خاک، سن درخت و در نهایت نوع درخت اشاره نمود.

تعیین نیاز آبی درختان پسته در مناطق مختلف

از آنجا که درخت پسته جزو درختان پر ارزش در بین درختان میوه است، عوامل تاثیر گذار بر میزان باردهی این درخت باید مورد توجه و دقت بیشتری قرار بگیرند که یکی از عوامل تاثیر گذار بر میزان باردهی این درختان پر ارزش آبیاری آنها است که اگر اصولی و صحیح صورت بگیرد تاثیر بسیار زیادی بر افزایش کمیت و کیفیت میوه درخت پسته خواهد داشت از این رو بهتر است که نیاز آبی این درخت با دقت و وسواس بیشتری تعیین گردد سپس باغدار در جهت رفع آن برآید

برای تعیین میزان نیاز آبی درختان مختلف میوه و خاصه در این مقاله درختان پسته بایستی دو مولفه مهم تبخیر (از سطح خاک) و تعرق (از سطح گیاه) را در نظر بگیرید، بنابراین نرخ تبخیر و تعرق (ET) در مناطق مختلف آب و هوایی متفاوت است به طوری که در مناطق که تابش آفتاب شدید تر و نیز خاک دارای ظرفیت نگه‌داری میزان کمتری آب است میزان تلفات ET بسیار بیشتر از مناطق دیگر است.

بنابر مطالب گفته شده برای تعیین میزان دقیق نیاز آبی درختان پسته بهتر از سنسورهای سنجش رطوبت خاک استفاده نمود که بهتر است این سنسورهای در محل‌های متعدد و اعماق مناسب قرار بگیرند تا بتوان اطلاعات دقیقی از میزان رطوبت خاک به دست آورده و از آن در جهت تعیین زمان مناسب آبیاری درختان پسته استفاده نمود.

زمان و میزان مناسب آبیاری درختان پسته

برای تعیین زمان مناسب آبیاری هر درخت میوه‌ای از جمله درختان پسته بایستی عوامل متعددی را در نظر گرفت تا بتوان در بهترین زمان مناسب آب لازم را در اختیار درخت قرار داد. بنابراین نکاتی برای تعیین زمان مناسب آبیاری درختان پسته بیان خواهیم نمود

طول دوره آبیاری در خاک‌های با بافت مختلف متفاوت است این میزان در خاک‌های سبک کمتر و در خاک‌های سنگین بیشتر است.
یکی از عوامل بسیار موثر در تعیین زمان مناسب آبیاری درختان پسته فصل آبیاری است به عنوان مثال در فصل‌های گرم آب بیشتر و دور آبیاری کوتاه‌تر و در فصل‌های سرد سال آب کمتر و دور آبیاری طولانی‌تر احتیاج است.
همانطور که گفته شد درختان پسته در فصل زمستان به آب کمتری احتیاج دارند به طوری که دور آبیاری در درختان پسته در فصل زمستان می‌تواند به طور کلی هر 45 روز یک بار باشد که این میزان با توجه به شرایط آب و هوایی و اقیلم منطقه و بافت خاک ممکن است کم و یا زیاد گردد.
در فصل تابستان و فصل شکوفایی و رشد، درختان پسته به حجم بیشتری آب و با فواصل کوتاه‌تری احتیاج دارند که می‌توان گفت هر 24 روز یک بار بایستی باغ پسته خود را آبیاری نمایید.
سن درختان پسته نیز از عوامل مهم و موثر در میزان و زمان آبیاری درختان پسته است به طوری که در فصل زمستان بلافاصله پس از کاشت بایستی درختان پسته را آبیاری نمود و در سال اول دوره‌ی رشدی به آبیاری بیشتری احتیاج دارند و پس از آن این میزان کاهش خوهد یافت.

روش‌های آبیاری درختان پسته

از دیر باز کشاورزان از روش‌های مختلفی برای آبیاری باغات پسته خود استفاده کرده‌اند که به تدریج با پیشرفت علوم و فنون کشاورزی روش‌های آبیاری نیز کارآمدتر و متنوع‌تر گشته است که برخی از روش‌های مهم آبیاری درختان پسته را بر خواهیم شمرد.

روش آبیاری سنتی

آبیاری در ایران سابقه‌ای بسیار طولانی و قدمتی چند هزار ساله دارد و باغداران از قدیم الایام برای آبیاری درختان میوه از روش‌های مختلفی استفاده نموده‌اند از جمله‌های روش‌های قدیمی که در آبیاری باغات پسته استفاده می‌شود می‌توان به آبیاری غرقابی، شیاری و جوی و پشته‌ای اشاره نمود، با توجه به قدیمی و سنتی بودن این روش‌ها دارای معایبی هستند که عملا استفاده از آنها غیر معقول نموده است از جمله معایب این روش‌ها می‌توان موارد زیر را نام برد

اتلاف حجم عظیمی از آب در هر بار آبیاری باغ پسته
راندمان پایین آبیاری
آب شویی خاک و خارج نمودن مواد مغذی خاک از دسترس درخت
گسترش رشد علف‌های هرز در باغ و افزایش هزینه باغداری برای کنترل علف‌های هرز
افزایش احتمال ابتلای درختان پسته به بیماری‌های قارچی و باکتریایی طوقه وریشه
غیر قابل استفاده در زمین‌های شیبدار
افزایش نیاز به نیروی کار و افزایش هزینه باغداری برای کارگر

روش آبیاری مدرن

گسترش علم در حوزه‌های مختلف از جمله کشاورزی موجب افزایش بهره‌وری از امکانات زراعی از جمله آب گشته است و باغداران می‌توانند با اجرای سیستم‌های مدرن و به روز آبیاری از حجم کمتری آب برای آبیاری سطح بیشتری باغ استفاده نمایند و از این رو محدودیت دسترسی به منابع آبی برای آبیاری باغات میوه تا حدودی تعدیل گشته است از جمله روش‌های مدرن آبیاری باغات میوه می‌توان به سیستم‌های آبیاری تحت فشار مانند آبیاری بارانی، آبیاری قطره‌ای اشاره نمود.

این روش‌های نوین آبیاری در باغات پسته دارای مزایای متعددی است که برخی از مهم‌ترین آنها را ذکر خواهیم نمود

افزایش راندمان آبیاری
کاهش میزان آب مصرفی برای واحد سطح در باغات پسته
صرفه جویی در منابع آبی و با توجه به اقلیم تقریبا خشک ایران و بحران کم آبی
افزایش کمیت و کیفیت محصول
کنترل رشد علف‌های هرز در باغ با ممانعت از دسترسی علف‌های هرز به آب
جلوگیری از خاک شویی و از بین رفتن مواد غذایی خاک
افزیش راندمان کود دهی درختان پسته
جلوگیری از فرسایش خاک
کاهش احتمال ابتلای درختان پسته به بیماری‌های طوقه و ریشه که به دلیل رطوبت پای درخت ایجاد می‌گردند
امکان کنترل بهتر بیماری‌های خاکزاد در باغ
کاهش نیاز به نیروی کار

سخن پایانی

عوامل متعددی در افزایش میزان باردهی درختان پسته دخیل هستند که باغداران لازم است این عوامل متعدد را شناخته و در جهت بهبود آنها اقدام نماید تا باردهی و عملکرد باغ پر سود پسته افزایش یابد و از سود بیشتری بهرمند گردد، در این میان توجه به نیازهای اساسی و اولیه درختان پسته مانند نیاز با آب دارای اهمیت بسیار ویژه‌ای است که بر هر باغدار واجب از اصول صحیح آبیاری درختان پسته خود آگاه باشد و در جهت هر چه بهتر کردن اصول آبیاری درختان پسته خود گام بردارد.

بنابراین بر باغداران واجب است پیش از خرید نهال پسته برای احداث باغ از دسترسی به منابع آبی کافی برای تامین نیاز آبی این درختان پر ارزش مطئمن شوند سپس با خرید نهال از یک نهالستان معتبر و مجوز دار از کیفیت‌های نهال‌های خود آسوده خاطر گردد و همچنین اطلاعات کلی راجع به اصول صحیح و میزان نیاز آبی رقم خریداری شده‌ی خویش را از کارشناسان مجرب فروش نهال در نهالستان کسب نمایند همچنین با خرید نهال از نهالستان‌های معتبر و با تجربه در زمینه تولید نهال پسته می‌توانید اطمینان حاصل کنید کیفیت نهال ارائه شده توسط این نهالستان‌ها چندین برابر قیمت نهال پسته آنهاست.

نشانه‌هایی که می‌گویند راه‌اندازی باغ از صفر را درست پیش می‌برید

چطور بفهمید در مسیر درست هستید؟ چند نشانه ساده اما قابل اعتماد وجود دارد. رشد رویشی یکنواخت و بدون جهش‌های عجیب، اولین نشانه سلامت است؛ جهش ناگهانی معمولا عدم تعادل را نشان می‌دهد. دوم، رنگ و حالت برگ‌ها در میانه فصل؛ برگ سالم نه زرد می‌زند و نه پژمرده می‌شود. سوم، ثبات در فصل بعدی: کاری که امسال درست انجام شده، سال بعد خودش را با کیفیت بهتر نشان می‌دهد. اگر این نشانه‌ها را ببینید، مسیرتان درست است و فقط باید تداوم داشته باشید. و اگر نشانه‌ها برعکس‌اند، زودتر وارد عمل شوید؛ در باغ، تاخیر همیشه گران‌تر از اصلاح است.

سوالات متداول درباره راه‌اندازی باغ از صفر

بهترین زمان برای راه‌اندازی باغ از صفر چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

راه‌اندازی باغ از صفر چقدر روی باردهی پسته تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی راه‌اندازی باغ از صفر درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

برای شروع راه‌اندازی باغ از صفر به ابزار یا امکانات خاصی نیاز است؟

اکثر کارها با ابزار معمول باغبانی قابل انجام است؛ مهم‌تر از ابزار، نظم و ثبت اطلاعات است. یک دفتر ساده که در آن تاریخ کارها و واکنش درخت را بنویسید، بیشترین تاثیر را دارد. برای کارهای تخصصی‌تر مثل تشخیص دقیق بیماری، مشورت با کارشناس هزینه کمتری از آزمون‌وخطا دارد.

آیا راه‌اندازی باغ از صفر برای ارقام مختلف پسته فرق می‌کند؟

بله؛ ارقام زودرس و دیررس زمان‌بندی متفاوتی دارند و واکنششان به شرایط هم یکسان نیست. قبل از هر برنامه‌ای، رقم درخت خود را دقیقا بشناسید و بر همان اساس زمان‌بندی کنید. اگر رقم باغتان را نمی‌دانید، یک عکس از میوه و برگ برای کارشناس بفرستید تا از روی مشخصات، رقم را مشخص کند.

برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی باغ از صفر نیازمند شناخت دقیق رقم و اقلیم است؛ اگر نیاز به راهنمایی دارید، از تجربه کارشناسان باغی کمک بگیرید. صفحه نهال میوه هم نقطه شروع خوبی برای مقایسه گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

صفر تا صد آبیاری پسته: آنچه که درمورد آن باید بدانید!

آبیاری درختان پسته