;

سیر تا پیاز کاشت و تکثیر درخت آلبالو (سیر)

بسیاری از باغداران ما را از این جمله شروع می‌کنند: «هر کاری می‌کنم، جواب نمی‌گیرم». وقتی جزئیات را مرور می‌کنیم، در بیشتر موارد قضیه به سیر برمی‌گردد؛ نه به شانس و نه به آب‌وهوا. در این مطلب همان مسیر تشخیصی را که با باغداران واقعی طی می‌کنیم، برای شما نوشته‌ایم تا مشکل را درست پیدا کنید. و اگر باغ هنوز در مرحله ایده است، بازار فروش نهال آلبالو را قبل از هر تصمیم مالی ببینید.

تمام موجودات بر روی کره زمین قادرند تولید مثل و تکثیر کنند و هدف از فرآیند تکثیر موجودات، افزایش جمعیت و ادامه بقا آن‌ها است که برای این فرآیند نیاز به موجود نر و ماده است اما در برخی از موجودات ابتدایی همانند باکتری‌ها و حتی گیاهان بدون نیاز به دو موجود نر و ماده و به صورت غیر جنسی یا به کمک اندام رویشی خود تکثیر پیدا می‌کنند.

توانایی تکثیر غیر جنسی نه تنها برای خود گیاه بلکه برای انسان نیز سودمند است و ما انسان‌ها در طول تاریخ یاد گرفته‌ایم که چگونه از این قابلیت گیاهان برای تامین غذای خود استفاده کنیم و گیاهان را در سطح وسیع تکثیر و تولید کنیم همچنین به غیر از تامین غذا در ایجاد فضای سبز، تحقیقات علمی و …بهره بگیریم.

درخت آلبالو را در ذهن خود تصور کنید که میوه‌های خوش رنگ و خوش مزه آن بر روی درخت خودنمایی می‌کنند آیا دوست ندارید این تصویر را به واقعیت تبدیل کنید و یک درخت آلبالو در حیاط خانه یا باغ خود داشته باشید بنابراین برای تبدیل این رویا به واقعیت لازم است که نهال آن را در منزل تکثیر و تولید کنید و یا مستقیما اقدام به خرید نهال آلبالو کنید پس پیشنهاد می‌شود برای آشنایی با شیوه صحیح تکثیر درخت آلبالو مطالب این مقاله را تا انتها دنبال کنید.

درباره درخت آلبالو

درخت آلبالو در زبان انگلیسی به نام Sour cherry شناخته می‌شود و نام علمی آن Prunus cerasus و از خانواده گلسرخ یا Rosaceae است و این درخت در مناطقی که تابستان خنک و زمستان سرد دارند به خوبی رشد می‌کند و همانند دیگر درختان میوه سردسیری برای تکمیل فاز خواب در زمستان و شکوفایی در بهار به 600 تا 1600 ساعت سرمای 7- درجه سانتی گراد نیاز دارد.

این درخت دارای قامتی 3 تا 4 متری با شاخ و برگ پراکنده است دارای برگ‌های کوچک و لوزی شکل که در حاشیه آن شیارهای ظریفی قرار دارد که در فصل پاییز تغییر رنگ می‌دهند و خزان می‌کنند و ریشه‌های آن تا عمق 1 تا 5.1 متر در خاک نفوذ پیدا می‌کنند.

گل‌های درخت آلبالو دیرتر از دیگر درختان هسته‌دار در بهار ظاهر می‌شوند و به اصطلاح دیرگل است به همین دلیل از خطر سرمای بهاره در امان است این گل‌ها قبل از ظهور برگ‌ها بر روی شاخه‌های آلبالو دیده می‌شوند و به رنگ سفید، بسیار زیبا و به صورت خوشه‌ای منظره‌ای بی نظیر را به تصویر می‌کشند این گل‌ها خود بارورند و حشرات گرده افشان در انتقال دانه گرده به مادگی نقش دارند.

میوه‌های درخت آلبالو قرمز رنگ، گوشتی و آبدار هستند که در مرکز آن‌ها یک هسته کروی سخت قرار دارد که این میوه‌ها از نظر ظاهری شبیه به گیلاس اما کوچک‌تر هستند و وزن هر میوه آن به طور تقریبی 4 تا 5 گرم است و طعمی ترش تا ملس دارد که به صورت تازه خوری، تهیه شربت، مربا، ژله و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تکثیر درخت آلبالو

درخت آلبالو همانند دیگر درختان میوه هم به صورت جنسی ( با کمک بذر) و هم به صورت غیر جنسی ( خوابانیدن، پیوند زدن و گاهی قلمه گیری) تکثیر پیدا می‌کند که نحوی انجام هر کدام از این روش‌ها را در ادامه توضیح خواهیم داد.

1.تکثیر درخت آلبالو از طریق تکثیر بذر

تکثیر گیاهان از طریق بذر همان تکثیر جنسی است که بذر تولید شده در گیاهان حاصل تلقیح دانه گرده (حاوی گامت نر) با تخمدان گل (حاوی گامت ماده) در طی عمل گرده افشانی است که این فرآیند پیچیده با تفرق صفات همراه است بدین معنی که بذر به وجود آمده کاملا شبیه دو والد خود نیست و ممکن است صفات جدیدی را کسب کند که این صفات همانند صفات والدین خود مطلوب نباشند.

اما این نوع تکثیر مزایای نیز دارد از جمله روشی ارزان و مقرون به صرفه است، توسط خود گیاه انجام می‌شود، بذرها قابلیت انبارداری دارند و برای تولید پایه‌های مقاوم از این روش استفاده می‌کنند.

برای انجام این روش در ابتدا بذر درخت آلبالو از نهالستان‌های معتبر خریدداری کنید سپس بذر را به خوبی بشورید و با قارچکش مناسب مانند تیرام و یا هیپوکلریت سدیم ( سفید کننده) ضدعفونی کنید.

بعد از ضدعفونی بذر، آن را درون پارچه مرطوب قرار داده و پارچه را درون کیسه پلاستیکی بگذارید، به منظور رفع نیاز سرمایی و جوانه زنی بهتر بذر، آن را چند روز درون یخچال نگهداری کنید در این مدت مرتب پارچه را مرطوب نگه دارید تا بذر جوانه بزند.

بعد از جوانه زنی بذر کیسه را از یخچال خارج کنید بذر را مجددا بشورید و ضدعفونی کنید و آن در گلدان با خاک حاصلخیز و با عمق مناسب بکارید و آبیاری کنید و در مکان پرنور اما به دور از نور مستقیم خورشید بگذارید بعد از اینکه نهال‌ جوان رشد کرد آن را به زمین اصلی منتقل کنید.

همچنین می‌توانید مستقیما در فصل پاییز بذر را درون زمین اصلی بکارید تا نیاز سرمایی آن در فصل زمستان و به طور طبیعی برطرف شود و در بهار شروع به رشد کند.

کاشت هسته میوه درخت آلبالو نیز امکان پذیر است فقط در ابتدا یک میوه سالم و درشت را انتخاب کنید و باید با دقت هسته را از قسمت گوشت میوه با کمک دست جدا کنید و هسته را با کمک دندان جدا نکنید زیرا بزاق دهان مانع جوانه زنی هسته می‌شود، سپس تمام مراحل بالا را تکرار کنید.

2.تکثیر درخت آلبالو از طریق پیوند زنی

اتصال دو گیاه متفاوت از یکدیگر را به هم پیوند زنی می‌گویند و از ترکیب و اتصال این دو گیاه به هم، گیاهچه جدیدی تولید می‌شود که به شکل واحد قادر است به حیات و بقا خود ادامه دهد و هر چه این دو گیاه از نظر ژنتیکی و خانوادگی به یکدیگر نزدیک‌تر باشند امکان موفقیت در پیوندزنی بیشتر خواهد بود.

در علم باغبانی به گیاهی که عمل پیوند زنی بر روی آن انجام می‌شود و انرژی لازم جهت رشد را فراهم می‌کند پایه یا فروزیست و به جوانه و یا قسمت از گیاه دیگر که بر روی پایه قرار می‌گیرد پیوندک یا فرازیست می‌گویند.

درخت آلبالو را از طریق پیوند اسکنه، نیمانیم، سپری و پوست پیوند می‌زنند که به اختصار هر کدام از آن‌ها را توضیح می‌دهیم.

در پیوند اسکنه یا شکافی درخت پایه را به صورت صاف سربرداری می‌کنند و بر روی سطح مقطع ایجاده شده از مرکز شکاف عمودی ایجاد می‌کنند و دو پیوندک را که طوری برش می‌زنند که قسمت زاینده آن‌ها درون شکاف پایه قرار بگیرد سپس با چسب پیوند پایه و پیوندک به هم متصل می‌کنند.
در پیوند نیمانیم درخت پایه را به صورت اریب یا شیب دار برش می‌زنند همچنین پیوندک را به نحوی برش می‌زنند که بر روی پایه جفت شود و برای اتصال بهتر این دو به یکدیگر از چسب پیوند استفاده می‌کنند.
پیوند سپری یا شکمی که به آن پیوند T نیز می‌گویند زیرا بر روی پایه شکافی به شکلT ایجاد می‌کنند و پیوندک را به اندازه شکاف T برش می‌زنند و از بالا درون این شکاف قرار می‌دهند تا پیوندک درون شکاف پایه جفت شود.
پیوند پوست یا تاجی همانند پیوند اسکنه است اما به جای شکاف بر روی پایه، پوست پایه را در فصل رشد یا بهار جدا می‌کنند و پیوندک را به کمک دو میخ در زیر پوست پایه قرار می‌دهند.

برخی از ارقام درخت آلبالو را مانند گیسی و مجارستانی از طریق پیوند شکمی ( سپری) و بر روی پایه آلبالو تلخ پیوند می‌زنند

3.تکثیر درخت آلبالو از طریق قلمه زنی

یکی از روش‌های رایج و قدیمی برای تکثیر درختان، قلمه گیری از شاخه‌های آن‌ها است، یک درخت مقاوم و پربار از آلبالو را انتخاب کنید و.در فصل زمستان زمانی که درخت فاقد برگ و در فاز خواب است از شاخه‌های 2 ساله که قطر 1 الی 2 سانتی متر دارند قلمه گیری کنید، قلمه‌ها را با کمک قیچی باغبانی تیز و استریل به صورت اریب برش بزنید، طول مناسب برای قلمه‌ها به اندازه 15 تا 25 سانتی متر است.

بعد از قلمه گیری قسمت انتهای قلمه که به صورت اریب برش خورده است را جهت افزایش سرعت ریشه زایی ، درون محلول ریشه زا فرو ببرید و در جعبه یا گلدان حاوی خاک غنی بکارید و بعد از ریشه زایی و رشد نهال در فصل بهار آن را در زمین اصلی بکارید.

4.تکثیر درخت آلبالو از طریق خوابانیدن

این روش تکثیر کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد در این روش تکثیر، پوست شاخه‌های منعطف را زخم زنی می‌کنند تا ریشه دهی بهتر صورت گیرد سپس این شاخه‌ها روی زمین خم می‌کنند و بر روی آن خاک می‌ریزند اما تا زمانی که ریشه دهی اتفاق نیفتاده است این شاخه را از گیاه اصلی جدا نمی‌کنند.

جمع بندی

با روش‌های تکثیر درخت آلبالو آشنا شدید و می‌توانید هر رقمی را که بخواهید نهال آن را تکثیر و تولید کنید اما توصیه می‌شود اگر قصد کاشت درخت آلبالو با باردهی بالا در حیاط منزل یا باغ خود دارید از نهال‌های اصلاح شده یا پیوندی استفاده کنید.

برای خرید نهال‌های مرغوب آلبالو به نهالستان‌های معتبر مراجعه کنید زیرا کارشناسان آن‌ها در زمینه کشاورزی مهارت بالایی دارند و ارقام مختلف نهال آلبالو را به صورت پیوندی تکثیر می‌کنند و فروش نهال توسط این کارشناسان انجام می‌گیرد.

همچنین این نهالستان‌ها به صورت آنلاین در حال فروش انواع مختلف نهال هستند و می‌توانید با مراجعه به سایت رسمی آن‌ها از قیمت نهال آلبالو و ویژگی‌های ارقام مختلف آلبالو مطلع شوید تا بهترین و مناسب‌ترین نهال آلبالو را انتخاب کنید.

اشتباهات رایج در سیر که هزینه‌ساز می‌شوند

در سال‌های کارشناسی با باغ‌های مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم و هرکدام قیمت مشخصی برای باغدار داشته‌اند. اشتباه اول، شروع دیرهنگام است؛ وقتی زمان درست سیر از دست برود، دیگر با فشار کار جبران نمی‌شود. اشتباه دوم، کپی کورکورانه از باغ دیگر است؛ اقلیم و خاک شما با همسایه‌تان یکی نیست. اشتباه سوم، بی‌توجهی به نشانه‌های میانه راه است؛ درخت همیشه قبل از خراب شدن کامل، هشدار می‌دهد. و اشتباه چهارم، خرید ارزان و بی‌اصالت در شروع کار است؛ تفاوت قیمت در خرید اولیه ناچیز، بعدا چند برابر به صورت هزینه درمان برمی‌گردد. اگر فقط این چهار مورد را مدیریت کنید، بخش بزرگی از ریسک باغ حذف شده است.

سوالات متداول درباره سیر

اگر دیر متوجه مشکل شدم، هنوز راه اصلاح هست؟

در بیشتر موارد بله، فقط هزینه و زمانش بیشتر می‌شود. اول عامل اصلی را درست تشخیص بدهید و بعد به‌صورت مرحله‌ای اصلاح کنید؛ اصلاح یکباره و پرفشار معمولا درخت را استرس‌زار می‌کند. از این به بعد هم ثبت منظم وضعیت باغ را جدی بگیرید تا دفعه بعد زودتر ببینید.

آیا می‌توان سیر را به کسی واگذار کرد؟

بله و در باغ‌های بزرگ حتی توصیه می‌شود؛ اما واگذاری به معنای بی‌خبری نیست. برنامه و تقویم را خودتان داشته باشید، گزارش مرحله‌ای بخواهید و سر بازدیدهای کلیدی حاضر باشید. قرارداد شفاف با تعریف دقیق کارها، هم کیفیت را بالا می‌برد و هم اختلافات بعدی را حذف می‌کند.

بهترین زمان برای سیر چه موقع است؟

زمان دقیق به اقلیم بستگی دارد، اما قاعده کلی این است که کار را پیش از شروع فصل رشد برنامه‌ریزی کنید و اجرا را در شرایط مساعد آب‌وهوایی انجام بدهید. در مناطق سردسیر معمولا یک تا دو هفته تاخیر طبیعی است و جای نگرانی ندارد؛ چیزی که مهم است، تاخیر بی‌برنامه در وسط فصل است.

سیر چقدر روی باردهی آلبالو تاثیر دارد؟

تاثیرش مستقیم و قابل مشاهده است؛ وقتی سیر درست انجام شود، درخت منابعش را به سمتی می‌برد که محصول باکیفیت تولید کند. در باغ‌هایی که این کار را منظم انجام می‌دهند، هم کمیت و هم کیفیت میوه به‌مرور بهتر می‌شود و چرخه باردهی یک‌درمیان کم‌رنگ می‌شود.

شرایط هر باغ منحصربه‌فرد است؛ برای تصمیم دقیق درباره سیر، وضعیت خودتان را با کارشناس مرور کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید. صفحه فروش نهال نیز راهنمای خوبی برای شناخت گزینه‌هاست.

مهندس سعید قاسمی

کارشناس تولید و فروش نهال — نهالستان برتر نهال

مهندس سعید قاسمی، مدیر و کارشناس تولید نهالستان برتر نهال است؛ مجموعه‌ای با سابقه‌ای چند دهه‌ای در تولید و عرضه نهال مثمر در میاندوآب آذربایجان غربی که تمام نهال‌های خود را با شناسنامه و کد رهگیری جهاد کشاورزی و مجوزهای رسمی ارائه می‌کند. تجربه او در انتخاب پایه و رقمِ سازگار با اقلیم‌های مختلف ایران، مشاوره احداث باغ‌های تجاری و…

تماس با کارشناسان فروش | درباره نهالستان | مجوزهای مجموعه

مقالات مرتبط

سیر تا پیاز کاشت و تکثیر درخت آلبالو (سیر)

درباره درخت آلبالو